Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
fûl adj.
adj., mhd. vûl, voul, nhd. faul; mnd. vûl, mnl. vuul; ae. fúl; an. fúll; got. fūls. — Graff III, 494.
fuul: Grdf. Gl 1,203,6 (R). — ful: Grdf. NpNpw 37,6 (Np fûl); nom. sg. m. -]er Gl 3,428,64. O 3,24,83; -]o Gl 2,59,52; nom. sg. n. -]az 11,30 (2 Hss., darunter Würzb. Mp. th. f. 21, 9. Jh.). 279,42 (M, 3 Hss.). O 5,24,12; dat. sg. m. n. -]emo Gl 2,15,13 (3 Hss., darunter Zürich C 59/274, 9. Jh.). 19,6. 4,127,40 (Sal. b); -]en O 3,24,98. 5,20,26; acc. sg. n. -]az Gl 1,508,1 (M, 4 Hss.); -]iz 3 (M); nom. pl. m. -]a 2,64,29; nom. pl. n. -]iv 470,42 (2 Hss.); acc. pl. m.? -]e 68,8. 4,316,56; -]a 2,59,52. — vul-: nom. sg. m. -er Gl 3,384,69; acc. sg. n. -az 1,508,2 (M; u-); -iz ebda. (M, 2 Hss.; u-); dat. pl. -en Mayer, Glossen S. 141,28 (u-); acc. pl. f. -un Gl 2,642,2 (vv-). 1) faul, faulig: a) verfault, morsch, mürbe, vermodert, von Stofflichem: fulaz [reputabit ... quasi lignum] putridum [, aes, Job 41,18] Gl 1,508,1. fulaz uuerc [perniciter stricta ligamina ut stuparum] putamina [rumpuntur, Aldh., De virgin. p. 279,14] 2,11,30 (putamen ist wohl fälschlich an puter, putidus angeschlossen; vgl. auch Beitr. (Halle) 85,102). vvlun [ne tondere ... peressa vellera nec telas possunt attingere] putris [Verg., G. III, 562] 642,2. hadrun uulen [at ille, relictis] pannis purolentis (Hs. putrulentis) [, in quibus tabis defluxerat, sequebatur eum, Greg. Turon. p. 844,35] Mayer, Glossen S. 141,28. (die Toten) irstantent alle ... fon themo fulen legere O 5,20,26; vom Samen: fulaz uuisit [nisi granum frumenti cadens in terram] mortuum fuerit [, ipsum solum manet, Greg., Hom. I, 8 p. 1461 = Joh. 12,24] Gl 2,279,42. fuliv [(semina) tunc sicca et] mortua [, sulcis aut foveis mandata, Prud., Symm. II, 198] 470,42; — hierher wohl auch: fuler cariosus 3,428,64; b) verwest, von Leichen: fulo [sed quod decora novimus vocabula, num scire] consumptos [datur? Boeth., Cons. 2,7 p. 47,20] Gl 2,59,52. 68,8. 4,316,56. fula consumptos (.i. qui putri sunt) [ebda.] 2,64,29. ther lichamo ist ju fuler [vgl. iam foetet, Joh. 11,39] O []3,24,83. thaz unser stubbi fulaz werde avur sulih, soso iz was 5,24,12, ferner: 3,24,98; — hierher wohl auch: fuul lurida Gl 1,203,6 (vgl. luridus todtenfarb, Diefb., Gl. 340 a). vuler putridus 3,384,69. 2) eitrig, brandig, von Wunden: miniu uuuntmale uuurden ful . unde geergerot fone dero gagenuuerti mines ungeuizzes putruerunt et deterioraverunt cicatrices meae NpNpw 37,6 (vgl. Höfler, Krankheitsn. S. 124). 3) stinkend, vom Atem: fulemo [(draco) prius e crypta] funesto [flamine spirans, Aldh., De virg. 547] Gl 2,15,13. 19,6; hierher vielleicht auch mit Bezug auf die beiden vorhergehenden Belege: funesta scelerata ... fulemo 4,127,40.
Abl. fûlî, fûlnussî, vûl mhd.; fûlên; vgl. fûlida.