lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

erila

nur ahd. · 3 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

AWB
Anchors
3 in 3 Wb.
Sprachstufen
1 von 16
Verweise rein
32
Verweise raus
10

Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch

erila st. (?) sw. f.

Bd. 3, Sp. 396
erila
st. (?) sw. f., mhd. nhd. erle. — Graff I,462.
eril-: nom. sg. -a Gl 2,368,16. 3,94,72 (SH A). 195,60 (SH B). 221,22 (SH a 2, 2 Hss.). 264,62 (SH b, 3 Hss.). 466,7 (3 Hss.). 4,31,50 (Sal. a 1). 218,56. 341,28 (12. Jh.; oder nach dem lat. Lemma acc. pl.?); -la 3,43,9; -e 468,14. 676,17; -] 466,7 (13. Jh.); acc. pl. -un 2,767,53; erl-: nom. sg. -a 698,41. 3,43,10 (10 Hss.). 94,70 (SH A, 4 Hss.). 293,12 (SH d). 466,7 (3 Hss.). 713,32. 4,31,50 (Sal. a 1). 166,60 (Sal. d). 167,62 (ebda.). 5,34,8 (SH A). Publ. 62,447; -e Gl 3,41,1. 53. 43,11 (3 Hss.). 94,71 (SH A). 221,22 (SH a 2). 311,56 (SH e). 352,40. 386,9. 467,19. 568,40 (2 Hss.). 4,31,50 (Sal. a 1). 180,33. 212,8 (2 Hss.); -] 3,41,53. 43,12 (3 Hss.). 94,71 (SH A, 2 Hss.). 4,180,9. 33. 356,4; acc. pl. -un 2,675,18 (erl:un); -en 767,53; nom. sg. -l 3,43,13 (15. Jh.); eirla: dass. 9 (2 Hss., 12. Jh.); erel: dass. 40,56. 43,13. 44,28 (erel); irl-: dass. -a ZfdA. 57,126 (wohl 12. Jh.); -e Gl 3,534,32 (13. Jh.). — herilun: nom. pl. Gl 2,721,15; herl: nom. sg. 4,31,51 (Sal. a 1). 1) Erle, Alnus: erila alnus [Prisc., Inst. II,49,4] Gl 2,368,16. erlun [solo proceras erigit] alnos [Verg., E. VI,63] 675,18. erla [narcisso floreat] alnus [ebda. VIII,53] 698,41. herilun [fluminibus salices crassisque paludibus] alni [nascuntur, ders., G. II,110] 721,15. erilun [(cucurbita amplexa) uncis tenet unguibus] alnos [Walahfr. 339,114] 767,53. erilla alnus 3,43,9 (21 Hss. erilaboum, 1 Hs. erlîn boum, 1 erlîner boum u. a. m., weitere Hss. elmo, ilmahi nach der Verschreibung ulmus). 94,70 (8 Hss., Parallelhs. erilaboum). 195,60 (Parallelhs. alze). 221,22. 264,62. 293,12. 311,56. 352,40. 386,9. 466,7 (7 Hss., Parallelhs. elira). 534,32 (Parallelhs. elira). 676,17. 713,32. 4,31,50 (4 Hss., 1 weitere erlîn). 166,60. 167,62. 212,8. 218,56. 5,34,8. ZfdA. 57,126 . huius (Phaëthontis) interitum flentes sorores Phetusa et Lamphetusa (die Heliaden Phaëthusa u. Lampetie) deorum miserationi in arbores commutate sunt. alii in populos i. uelar. alii dicunt in alnos i. erila [unter Orosiusgll., nach Steinm. z. St. Bemerkung zu Phaëtonthis fabulam 59,8] Gl 4,341,28. erl alnus 356,4. erla [fluctibus aptior] alnus [Lucan 3,441] Publ. 62,447. erl alnus arbor Gl 4,180,9. 33. alnus erile ł salix 3,468,14; auf Verwechslung von ulmus u. alnus beruhen wohl: erel ulmus 40,56 (Hss. z. T. uimus, vlimus, vlnus; Parallelhss. übers. nach ulmus mit elmboum, elm(o), ilma u. a. m.). 467,19 (in den Hss. z. T. der Glosse erila, elira alnus unmittelbar folgend; Parallelhs. elira, weitere Hss. nach ulmus elm, melm). ilme ods erle (Parallelhs. nur erle) ulmus (1 Hs. vlnus arbor) 568,40. 2) übertr. auf a) die Kornelkirsche, Herlitze, Cornus mas L.: erle cornus (Hs. ornus) Gl 3,41,53 (14 Hss. erlizboum, weitere Hss. lînboum, heilboum u. a. m.; Übertr. wohl von erliz- ausgelöst); b) die Quitte, Cydonia oblonga: erel cydonia (Hs. catano) Gl 3,44,28 (Parallelhss. sämtl. quitinboum, kutinboum).
Abl. erilîn.
3068 Zeichen · 195 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 8.–11. Jh.
    Althochdeutsch
    erilast. (?) sw. f.

    Althochdeutsches Wörterbuch · +2 Parallelbelege

    erila st. ( ? ) sw. f. , mhd. nhd. erle. — Graff I,462. eril-: nom. sg. -a Gl 2,368,16. 3,94,72 ( SH A ). 195,60 ( SH B …

Verweisungsnetz

219 Knoten, 257 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 3 Hub 3 Wurzel 14 Kognat 9 Kompositum 190

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit erila

0 Bildungen · 0 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

Keine Komposita gefunden — erila kommt in keinem anderen Lemma als Erst- oder Zweitglied vor.

Zitieren als…
APA
Cotta, M. (2026). „erila". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 12. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/erila/awb
MLA
Cotta, Marcel. „erila". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/erila/awb. Abgerufen 12. May 2026.
Chicago
Cotta, Marcel. „erila". lautwandel.de. Zugegriffen 12. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/erila/awb.
BibTeX
@misc{lautwandel_erila_2026,
  author       = {Cotta, Marcel},
  title        = {„erila"},
  year         = {2026},
  howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern},
  url          = {https://lautwandel.de/lemma/erila/awb},
  urldate      = {2026-05-12},
}