Hauptquelle · Mhd. Handwörterbuch (Lexer)
Aggregat · alle Wörterbücher
bal
ahd. bis spez. · 18 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag
Alle 18 Wörterbücher ▾- Anchors
- 36 in 18 Wb.
- Sprachstufen
- 7 von 16
- Verweise rein
- 135
- Verweise raus
- 83
Lautwandel-Kette
Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart
Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.
-
8.–11. Jh.
Althochdeutschbalst. m.
Althochdeutsches Wörterbuch · +7 Parallelbelege
bal st. m. , mhd. bal, nhd. ball; mnd. mnl. bal. — Graff III, 92. 93 f. s. v. balla. pal: nom. sg. Gl 3,191,61 ( SH B ).…
-
1050–1350
MittelhochdeutschBAL
Mhd. Wb. (Benecke/Müller/Zarncke) · +11 Parallelbelege
BAL übel, nur noch in zusammensetzungen. s. Graff 3,92. Gr. 2,449. Diefenbach g. wb. 1,272.
-
1200–1600
MittelniederdeutschbalM.
Köbler Mnd. Wörterbuch · +4 Parallelbelege
bal , M. nhd. Ball (M.) (1), Ballen (M.), Rundung auf der Sohle und der Innenhand, Bündel Vw.: s. brǖden-, brǖt-, kās-, …
-
15.–20. Jh.
Neuhochdeutschbal
Frühneuhochdeutsches Wb. (FWB)
1. ›Ballen des Fingers, der Hand, des Fußes (letzteres auch bei Tieren)‹.; 2. ›Spielball, aus Tuch oder Leder gearbeitet…
- modern
-
—
Lateinbal
Mittellateinisches Wb.
* bal (boal) subst. (turc. bal, cf. Lokotsch, Etym. Wb. d. Wörter orient. Urspr. nr. 201) potus ex melle confectus — aus…
-
—
Spezialbal
Ladinisch-Deutsch (Mischí) · +1 Parallelbeleg
bal [bạl] m. (bai) 1 Ball m. 2 Tanz m., Tanzstück n., Tanzsatz m. ◆ bal da carlascé Faschingsball m.; bal da mort Totent…
Verweisungsnetz
129 Knoten, 156 Kanten
Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen
Wortbildung
Komposita & Ableitungen mit bal
2.045 Bildungen · 1.986 Erstglied · 56 Zweitglied · 3 Ableitungen
bal‑ als Erstglied (30 von 1.986)
Bal(ch)e(n)g(e)waggeleⁿ
Idiotikon
Bal(ch)e(n)g(e)waggeleⁿ Band 15, Spalte 979 Bal(ch)e(n)g(e)waggeleⁿ 15,979
Bal(ch)eⁿbërg N
Idiotikon
Bal(ch)eⁿbërg N. Band 4, Spalte 1561 Bal(ch)eⁿbërg N. 4,1561
Bal(l)ett
Idiotikon
Bal(l)ett Band 15, Spalte 1080 Bal(l)ett 15,1080 u.
bal-, balbal
Pokorny
bala1
LDWB1
bala 1 [bạ·la] f. (bales) 1 (ince « balota » ) Knödel m. 2 (oget, corp, figöra da na forma torona, p.ej. de nëi, de spinot, de dlacin etc.) …
bala2
LDWB1
bala 2 [bạ·la] f. (bales) (da erma da füch) Geschoss n. , Projektil n. ◆ bala da canun Kanonenball m., Kanonenkugel f.; bala da stlop Büchse…
bala3
LDWB1
bala 3 [bạ·la] f. (bales) ‹pop› Rausch m., Trunkenheit f. ( → cioca 2 , storna, scimia, tula). ▬ en bala besoffen, betrunken; fá la bala sic…
bala4
LDWB1
bala 4 [bạ·la] f. (bales) ‹pop› (baujia) Lüge f., Märchen n., erfundene Geschichte.
Balaam
RhWB
Balaam: in der RA.: Er mät et wie Balams Esel wenn einer ungefragt redet Eusk-Friesh .
Balaamspfaff
Idiotikon
Balaamspfaff Band 5, Spalte 1063 Balaamspfaff 5,1063
Balabeiⁿrīti
Idiotikon
Balabeiⁿrīti Band 6, Spalte 1708 Balabeiⁿrīti 6,1708
балаболка
RDWB2
балаболка разг. Klatschbase f ; Klatschtante f ; geschwätzig; j-d hat große Klappe idiom. , derb
Balach
RhWB
Balach bālax Simm-Laub m.: Spottn. für einen dicken, fetten Menschen.
Balachany
Meyers
Balachany , s. Baku (Stadt).
Balachná
Meyers
Balachná , Kreisstadt im russ. Gouv. Nishnij Nowgorod, am rechten Ufer der Wolga, beim Fluß Netjetsch, hat 18 Kirchen, ein Kloster und (1897…
balada1
LDWB1
balada 1 [ba·lạ·da] f. (-des) langes Tanzen.
balada2
LDWB1
balada 2 [ba·lā·da] f. (-des) 1 ‹mus› Ballade f., Tanzlied n. 2 (poesia) Ballade f.
Baladēa
Meyers
Baladēa , Insel, s. Neukaledonien .
Baladin
Herder
Baladin , frz., Possenreißer, öffentlicher Tänzer; Baladine, Ballettänzerin, Baladinage, Witzelei.
Baladīneⁿ
Idiotikon
Baladīneⁿ Band 4, Spalte 1147 Baladīneⁿ 4,1147
Balaena
Meyers
Balaena , Walfisch.
Baläneïn
Meyers
Baläneïn , s. Tran .
Balänenschädel
GWB
Balänenschädel Walfischschädel 1) daß Sie den durch Ihre Bemühungen angeschafften B. dem osteologischen Kabinett abtreten wollen B36,198,14 …
Balaenidae
Meyers
Balaenidae ( Glattwale ), Familie der Bartenwale (s. Wale ).
Balaenoptĕra
Meyers
Balaenoptĕra , Finnfisch.
Balaenopteridae
Meyers
Balaenopteridae ( Furchenwale ), Familie der Bartenwale (s. Wale ).
Balaeus, Joh
DWBQVZ
Balaeus, Joh. s. Müntzer, Zach.
Balaf
RhWB
Balaf balaf Trier f.: Gesicht (derb). En de B. schlohn. — Ohrfeige. En B. kriən.
Balaff
ElsWB
Balaff [Palaf Barr ] f. kräftiger Schlag, bes. der Schlag beim Kinne spiel, welcher mit dem längeren Stock auf das zugespitzte Holz geführt …
balafium
MLW
* balafium (pa-, -lif-, -phium, -sium, -filium) subst. ( orig. inc. , nisi cohaeret c. Palladium, cf. Diefenbach, Novum Gloss. s. v. balaphi…
‑bal als Zweitglied (30 von 56)
abal?
KöblerAhd
*abal? , Sb. Hw.: vgl. as. *aval?
kumbal
KöblerAhd
*kumbal , st. N. (a) Hw.: vgl. as. kumbal* E.: germ. *kumbal, Sb., Zeichen, Mal
sumbal?
KöblerAhd
*sumbal? , st. N. (a) Hw.: vgl. as. sumbal*
werbal?
KöblerAhd
*werbal? , Adj. Vw.: s. sin- E.: germ. *hwerbula-, *hwerbulaz, *hwerbala-, *hwerbalaz, Adj., sich ändernd; s. idg. *ku̯erp-, *ku̯erb-, V., s…
амбал
RDWB2
амбал разг. , пренебр. Gorilla m übertr., verächtlich; schwerer Junge; schwerer Bursche; Muskelpaket n ; Kraftpaket n
arsbal
KöblerAhd
arsbal , st. N. (ja) Vw.: s. *arsbelli Hw.: vgl. as. arsbal*
Babal
Wander
Babal Der Babal z' Scharding. ( Oberösterr. ) Schärding, eine Stadt am Inn. Die Redensart bezieht sich auf ein Haus daselbst, an dem sich ei…
Bibal
BWB
Bibal Band 2, Spalte 2,727
brü̑tbal
MNWB
° brü̑tbal , (brü̑den) , m. , Streitapfel, Unheilsball (vielleicht Wortspiel mit brût, brü̑de).
brǖdenbal
KöblerMnd
brǖdenbal , M. nhd. Streitapfel, Unheilsball Hw.: s. brǖtbal E.: ?, s. bal (2) L.: MndHwb 1, 359 (brûtbal/brǖdenbal) Son.: örtlich beschränk…
brǖtbal
KöblerMnd
brǖtbal , M. nhd. Streitapfel, Unheilsball Hw.: s. brǖdenbal E.: ?, s. bal (2) L.: MndHwb 1, 359 (brûtbal) Son.: örtlich beschränkt, langes …
cannibal
DWB
cannibal , m. homo immanis.
cimbal
KöblerAe
cimbal , st. M. (a) nhd. Zimbel ÜG.: lat. cymbalum Gl Q.: Gl I.: Lw. lat. cymbalum E.: s. lat. cymbalum, N., Zimbel; s. gr. κύμβαλον (kýmbal…
gebal
AWB
gebal st. m. , mhd. gebel. — Graff IV,127 f. keb-al: nom. sg. Gl 4,271,1; acc. sg. 1,452,63 ( M ). 4,270,26; -il: nom. sg. 1,450,8. 3,435,31…
Hannibal
Wander
Hannibal 1. Hannibal ist vor den Thoren. Holl. : Hannibal is voor de deur. ( Harrebomée, I, 284; Bohn I, 321. ) Lat. : Hannibal ante portas.…
humbal
AWB
humbal st. m. , mhd. humbel, hummel, humel, vgl. nhd. hummel f. ; mnd. hummel(e), mnl. hommel m. f. — Graff IV,955. hūpal: nom. sg. Gl 2,38,…
kâsbal
MNWB
kâsbal , kâse- Spielball, „pila manuaria” (Chytraeus). S. noch kâtse(n).
kumbal
KöblerAs
kumbal , st. N. (a) nhd. Zeichen ne. sign (N.) Hw.: vgl. ahd. *kumbal? (st. N. a) Q.: H (830) E.: germ. *kumbal, Sb., Zeichen, Mal; B.: H No…
kāsbal
KöblerMnd
kāsbal , M. nhd. Spielball, Fangball ÜG.: lat. pila manuaria Q.: Chytraeus (1582) Hw.: s. kātse E.: s. bal (2) L.: MndHwb 2, 525 (kâsbal), L…
kāsebal
KöblerMnd
kāsebal , M. Vw.: s. kāsbal
labal
AWB
labal st. m. ( auch n.? ) , mhd. label st. n. ( vgl. Lexer, Hwb. 3, Nachträge Sp. 289 ); as. lavil ( s. u. ), mnl. level; ae. læfel; vgl. af…
lumbal
AWB
lumbal st. m. , mhd. lumbel, lumbele st. sw. m. ( ? ), nhd. ( älter ) lummel, nhd. dial. schweiz. schwäb. lummel Schweiz. Id. 3,1269, Fische…
mȫser°vü̂rbal
MNWB
mȫser ° vü̂rbal Feuerbombe (Brandis 230). —
mȫservǖrbal
KöblerMnd
mȫservǖrbal , M. Vw.: s. mȫsærevǖrbal*
mȫsærevǖrbal
KöblerMnd
mȫsærevǖrbal , M. nhd. „Mörserfeuerball“, Feuerbombe Q.: Brandis (1471-1528) 230 E.: s. mösære, vǖrbal, vǖr, bal (2) L.: MndHwb 2, 1025 (mȫs…
nabal
AWB
nabal st. m. , mhd. nhd. nabel; mnd. nāvel, mnl. navel. — Graff II,996 s. v. nabalo. Alle Belege im Nom. Sing. nab-el: Gl 1,551,23 ( M ). 3,…
rōtnabal
KöblerAhd
rōtnabal , st. M. (a?, i?) nhd. eine Pflanze, Spargel?, Schwache Taubnessel? ne. a sort (N.) of plant ÜG.: lat. asparago Gl Q.: Gl (13. Jh.)…
Schatzungswerbal
Idiotikon
Schatzungswerbal Band 16, Spalte 1093 Schatzungswerbal 16,1093
Schmierbal
Wander
Schmierbal Ich nimb kein Schmierbal, sagt der Herr; was kann ich davor, dass mein Frau nimbt. – Sutor, 362.
scimbal
KöblerAhd
scimbal , Adj. Vw.: s. skimbal (2)
Ableitungen von bal (3 von 3)
bale
Lexer
bale stm. böses, unrecht Karlm. 17,50. 137,32. 165,33. gt. balvs nhd. böse ( in gt. balavêsei, balveins, balvjan ); vgl. Kuhn 5,351 u. beson…
gebal
AWB
gebal st. m. , mhd. gebel. — Graff IV,127 f. keb-al: nom. sg. Gl 4,271,1; acc. sg. 1,452,63 ( M ). 4,270,26; -il: nom. sg. 1,450,8. 3,435,31…
verbal
Pfeifer_etym
Verbum Verb n. einen Vorgang oder Zustand schilderndes Aussagewort, ‘Tätigkeits-, Zeitwort’. Der grammatische Terminus lat. verbum wird in d…