Eintrag · Köbler Mhd. Wörterbuch
aht Sb. Pl.
aht , Sb. Pl.
- nhd.
- Acht (Gremium von Schiedsleuten)
- Q.:
- Urk (1284)
- E.:
- s. aht (1)
- W.:
- nhd. DW2-
- L.:
- WMU (aht 631 [1284] 71 Bel.)
Eintrag · Köbler Mhd. Wörterbuch
aht , Sb. Pl.
Lautwandel-Kette
Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.
Etymologisches Wb. des Ahd. (EWA) · +2 Parallelbelege
âhtalînAWB adj., nur in Gl.: ‚verfolgend, sequax‘. – âhtariAWB m. ja-St. ‚Verfolger, Häscher, persecutor, apparitor‘ (mh…
Mhd. Wb. (Benecke/Müller/Zarncke) · +11 Parallelbelege
— AHT diese zur bildung von adj. verwandte silbe lautet im mhd. nur noch selten aht, häufiger oht, am häufigsten eht, ih…
Lothringisches Wb.
Aht [át Av. Bo. Falk. ; áət Obd. ; át Sgd. Lix. ; ót Km. ; uèt, uat Si. ] f. Acht, Aufmerksamkeit: nehm dich en Aht! Av…
Verweisungsnetz
Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen
Wortbildung
585 Bildungen · 164 Erstglied · 411 Zweitglied · 10 Ableitungen
AWB
âhtalîn adj. ; vgl. Kluge, Stammb. 3 § 201. — Graff I, 110. âht-: nom. pl. f. -alino Gl 2,634,57; dat. pl. -alinen 663, 19 (a-); -linun 654,…
KöblerAs
ahtar , Adv., Präp. Vw.: s. aftar (1)
AWB
âhtâri st. m. , mhd. æhter, nhd. ächter; mnd. echtêr(e); mnl. echter; ae. éhtere. — Graff I, 110. In Np Npgl â-, falls nichts anderes angege…
AWB
ahtasal s. âhtisal st. n.
KöblerGot
ahtau , athe, krimgot., Num. Kard. nhd. acht ne. eight; lat. octo ÜG.: gr. ὀκτώ; ÜE.: lat. octo Q.: Bi (340-380), BKV E.: germ. *ahtau, Num.…
KöblerGot
ahtaudōgs , Adj. (a) nhd. achttägig ne. of eight days, lasting eight days, octo-diurnal ÜG.: gr. ὀκταήμερος; ÜE.: lat. octavo die Q.: Bi (34…
KöblerGot
ahtautēhund , Num. Kard. nhd. achtzig ne. eighty ÜG.: gr. ὀγδοήκοντα; ÜE.: lat. octoginta Q.: Bi (340-380) E.: s. ahtau, hund?, taihun?; B.:…
BMZ
ahtbære , ahtebære adj. achtungswerth. eʒn ist niht ahtbære daʒ er iht dihten kan Herb. 18453. iwer man enwas weder sô edel noch sô rîch, sô…
Lexer
aht-bæren swv. ib. ahtbære machen Trist.
FindeB
* ahtbærgezît stf. Fest achbergezit Cranc
Lexer
aht-bærkeit stf. ansehen, a. des lîbes Berth. 320,27 achperkeit Jer. 28 a . 127 c . Evang. v. L. bl. 134.
FindeB
ahtbærlich adj. GTroj.
Lexer
aht-bær-lîche adv. honorabile, achperlîche Jer. 5 d .
LexerN
aht-buoʒe stf. Erf. ger. 38.
MWB
ahtbære Adj. 1 ‘schätzenswert, angesehen, vornehm’ 2 ‘ansehnlich, wertvoll’ 3 ‘aufmerksam, genau Acht gebend’ 1 ‘schätzenswert, angesehen…
KöblerMhd
ahtbærecheit , st. F. Vw.: s. ahtebæricheit
MWB
ahtbæreclîche Adv. ‘auf ehrenvolle Weise’ Davît nâch gotis herzin was, / ein kunic, den er selbe irlas / an sînes volkis rîche / und hôet in…
KöblerMhd
ahtbæreclīche , Adv. Vw.: s. ahtebæriclīche*
MWB
ahtbærekeit stF. 1 ‘(hohes) Ansehen, Würde’ (vgl. ahtbære 1 ) 2 ‘Ansehnlichkeit, Stattlichkeit’ (vgl. ahtbære 2 ) 3 ‘Ehrerbietung’ 4 ‘Aufmer…
MWB
ahtbæren swV. ‘jmdn./etw. angesehen machen; ehren’ sô soltet ir billîche / beid iuch und iuwer rîche / ahpæren unde hêren / und an den êren …
MWB
ahtbærgezît stF. ‘Festzeit, Feier’ uwir achbergezite [ solemnitates ] hasset mine sele Cranc Jes 1,14 MWB 1 126,27; Bearbeiter: Plate
KöblerMhd
ahtbærgezīt , st. F. Vw.: s. ahtebæregezīt
KöblerMhd
ahtbærkeit , st. F. Vw.: s. ahtbæricheit
MWB
ahtbærlich Adj., Adv. 1 ‘ehrenwert (als Standesattribut), auf ehrenvolle Weise’ 2 ‘wertvoll’ 1 ‘ehrenwert (als Standesattribut), auf ehre…
KöblerMhd
ahtbærlīche , Adv. Vw.: s. un-, s. ahtebærlīche
Lexer
aht-bære , ahte-bære adj. BMZ achtungswerth Parz. Er. Herb. Helbl. Renn. 1096, Ernst 1457. Serv. 2492. Pass. 34,39. Apoll. 13328 ; angesehen…
KöblerMhd
ahtebar , Adj. Vw.: s. ahtebære
KöblerMhd
ahteber , Adj. Vw.: s. ahtebære
Lexer
âhte-brief stm. achtbrief Usch. 442.
Lexer
ahte-brôt stn. panis qui hora octava datur ad manducandum Ad. 275.
KöblerAnfrk
*ambaht? , st. N. (a) nhd. Amt, Dienst ne. service Vw.: s. -man Hw.: vgl. as. ambaht*, ahd. ambaht (2) E.: s. germ. *ambahta-, *ambahtaz, *a…
KöblerAhd
*aujaht , Adj. nhd. an der Au gelegen ne. near the meadow Hw.: s. *auja Q.: ON
KöblerAhd
*bartaht? , Adj. Vw.: s. *un- Hw.: vgl. as. unbardaht
KöblerAhd
*braht , st. F. (i) Vw.: s. ant-
KöblerAhd
*daht? , Adj. Vw.: s. gi-
KöblerAhd
*feraht? , Adj. Hw.: vgl. as. feraht* E.: germ. *ferhwt-, Adj., anständig
KöblerAhd
*firworaht , st. F. (i) Hw.: vgl. as. farwurht*
KöblerAhd
*gaht? , st. F. (i) nhd. Gang (M.) (1) ne. gait, walk (N.) Vw.: s. betti-
KöblerAhd
*irstraht , (Part. Prät.=)Adj. nhd. „erstreckt“, entwirrbar ne. extricable Vw.: s. un-
KöblerAhd
*liutzoraht? , Adj. Vw.: s. *liutzorft?
KöblerMhd
*maht? , Adj., Adv. Vw.: s. über-, un- E.: s. maht (1) W.: nhd. DW-
KöblerAhd
*managslaht? , Adj. Vw.: s. managslahto*
KöblerMhd
*mittelnaht , F. nhd. Mitternacht Hw.: vgl. mnl. middelnacht E.: s. mittel, naht W.: s. nhd. Mitternacht, F., Mitternacht, DW 12, 2418
KöblerMhd
*raht , (Part. Prät.=)Adj. Vw.: s. ge- E.: s. recken W.: nhd. DW-
KöblerAhd
*slaht , Adj. Vw.: s. gi-, manag- E.: germ. *slahta-, *slahtaz, Adj., geartet; idg. *slak-?, V., schlagen, hämmern, Pokorny 959
KöblerMhd
*spaht? , st. F. Vw.: s. wider- E.: Herkunft ungeklärt?
KöblerAhd
*straht , (Part. Prät.=)Adj. Vw.: s. *ir-, unir-
KöblerAhd
*swalaht? , st. F. (i) Vw.: s. untar-
KöblerAhd
*traht , st. F. (i) Vw.: s. krūzi-
KöblerAhd
*unbartaht? , Adj. Hw.: vgl. as. unbardaht*, unbardoht*
KöblerMhd
*vraht , F. Vw.: s. -liute E.: mnd. vracht, F., Fracht; über Fries. aus germ. *fraaihti?, *fraaihtiz?, F., Lohn, Fracht W.: nhd. Fracht, F.,…
KöblerAhd
*waht? , st. M. (a?, i?) Vw.: s. gi-
KöblerAhd
*woraht , (Part. Prät.=)Adj. Vw.: s. bi-, fir-, gi-, ungi- Hw.: s. wurken*
RDWB1
Draht m einen ~ zu j-m haben - иметь подход к кому-л. идиом. ; иметь ходы к кому-л. идиом. ; иметь прямой доступ к кому-л. устойч. ; иметь л…
DWB
abdraht , m. torquendo avulsum, bei zinngieszern späne die beim drehen vom zinn abfallen.
DWB
achtdraht , m. benennung eines groben achtdrähtigen tuchs.
AWB
alamaht st. f. — Graff II, 616. ale-maht: acc. sg. Nb 87,13 [97,14]. volle, ganze Kraft; in der adverb. Formel: in alamaht ‘ mit ganzer Kraf…
KöblerMhd
almaht , st. F. nhd. Allmacht Q.: HvM, Marner (13. Jh.) E.: ahd. alamaht*, st. F. (i), „Allmacht“, Kraft, volle Kraft, Macht; s. mhd. al, ma…
Lexer
â-maht stf. BMZ mangel an kraft, ohnmacht Engelh. Flore 1230. 1824. Apoll. 1947. 2701. Birkenst. s. 320. Hpt. 10. 31,16 ; zwô âmehte Gfr. 16…
AWB
ambaht st. n. , mhd. ambet, ammet, nhd. amt; as. ambaht , mnd. mnl. ambacht; afries. ombecht; ae. ambeht; zu gall. ambactus; vgl. ambahti st…
Lexer
ahte , aht stf. BMZ gen. u. dat. auch ehte Athis C* 57. Ulr. Wh. (: vehte) 136 a . in activem sinne: meinung, gesinnung, aufmerken, beachtun…
Lexer
be-ahten swv. zählen, rechnen hilf mir herre, daʒ ich under dinen kinden bactet (= beahtet, bîahtet) muoʒe werden fur der salikkeit Wack. pr…
Lexer
en-tahte prät. s. endecken.
BMZ
erahte swv. gebe genau die zahl an: derst dâ belegen alsô vil daʒ eʒ niemen kunde erahten W. Wh. 256,3. ich wil die sterne mit der zal erveh…
Lexer
er-ahten swv. BMZ genau bestimmen, ermessen, erwägen Wwh. Geo. daʒ ieman moht erahten den sâmen, der von sînem lîbe chome Gen. D. 35,11. erd…
BMZ
geahte , gahte swv. — mit acc. daʒ er si mit nihte geahten ne mahte. überschlagen wie viel ihrer wären pf. Kuonr. 119,13. wer möhte daʒ geah…
KöblerMhd
geahten , sw. V. nhd. erkennen, bemerken, nachrechnen, abschätzen, ermessen (V.), sich vorstellen, schätzen, achten, begutachten, verfolgen,…
Lexer
un-ahte stf. unaht der liute, geringes ansehen, verachtung bei den leuten Myst. 2. 643,3.
BMZ
verâhte , veræhte swv. erkläre in die acht. schwsp. 157. Haltaus 1830.
Lexer
ver-ahten stn. nichtachtung, unbehutsamkeit Chr. 10. 270,9.