lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

toup

mhd. bis mnd. · 5 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

Lexer
Anchors
5 in 5 Wb.
Sprachstufen
2 von 16
Verweise rein
28
Verweise raus
8

Eintrag · Mhd. Handwörterbuch (Lexer)

toup -bes, adj.

Bd. 2, Sp. 1484
toup, -bes, toub adj. (BMZ nicht hörend, taub, surdaster MWVQVZDfg. 568c. MWVQVZDiem. MWVQVZParz. MWVQVZTrist. H. toub werden MWVQVZRoseng. H. 2006. einem ein toubeʒ ôre bieten MWVQVZib. 1261. douf unde blint MWVQVZMarld. han. 91,20. an den ôren toub MWVQVZSilv. 2196. mit gen. er was maneger rede toup, die man rette wider in MWVQVZEracl. 2846; nichts empfindend oder denkend, stumpfsinnig, absonus MWVQVZDfg. 5b. MWVQVZMs. (H. 2, 293a. MWVQVZLieht. 408,2. 5). MWVQVZKonr. (MWVQVZPantal. 405. MWVQVZSilv. 2514. MWVQVZTroj. 21133. MWVQVZEngelh. 1978). toubeʒ houbet und müede glider MWVQVZRenn. 9637. daʒ die unmenlîchen dâ von wurden toup MWVQVZLoh. 5225. toup an MWVQVZParz. MWVQVZTroj. (144). t. an den witzen MWVQVZj.Tit. 5631. du bist niht an sinnen t. MWVQVZHpt. 5,14. er ist an allen sinnen t. MWVQVZBuch d. r. 795. t. von trûren und von leide MWVQVZGeo. 1473; unsinnig, närrisch, toll MWVQVZKol. MWVQVZNarr. verfluohter unde touber wart nie creatiure MWVQVZMart. 108,20. diu uns mit ir zouber machet touber danne touber MWVQVZib. 161,40. 218, 7. tôrscher esel vil touber MWVQVZib. 150,74. der kaiser lacht des tauben mans MWVQVZChr. 3. 97,28. Rôm ist mit tauben namen begabt MWVQVZib. 87,16; was nicht od. worin nichts empfunden oder wahrgenommen wird: ohne leben, tot (ohne od. mit gen.) MWVQVZPass. MWVQVZJer. sîn zorn was gegen im t., erloschen MWVQVZPass. 88,39. öde, wüste, leer, wertlos, nichtig MWVQVZTrist. MWVQVZTroj. (198). MWVQVZJer. swâ ê lac vil toup diu heide MWVQVZMsh. 1,112a, touber walt MWVQVZib. 3,49a. MWVQVZMsf. 127,12. mit gen. dankes ist sô t. der walt MWVQVZMsh. 2,151b. abgestorben, trocken, dürr MWVQVZGriesh. MWVQVZPass. MWVQVZFrl. toubeʒ loup MWVQVZLoh. 2129. MWVQVZMsh. 2,395b. MWVQVZHeinz. 101,14. MWVQVZTroj. 12526. MWVQVZS.Nic. 114. toubeʒ holz MWVQVZGr.w. 4,106. vgl. toupholz. gt. daubs, vgl. top u. MWVQVZCurt.3 214. MWVQVZFick2 771. MWVQVZGsp. 115. MWVQVZKuhn 12,127. )
1607 Zeichen · 118 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 1050–1350
    Mittelhochdeutsch
    TOUPadj.

    Mhd. Wb. (Benecke/Müller/Zarncke) · +3 Parallelbelege

    TOUP adj. taub. ahd. toub , goth. daubs gr. πεπωρωμένος. Graff 5,351. Ulfil. wb. 42. J. Grimm in H. zeitschr. 6, 12. 7,4…

  2. 1200–1600
    Mittelniederdeutsch
    tô/upc.

    Mittelniederdeutsches Wb.

    tô/up sich neigen, tendieren, „ Dan ik sin herte hadde bekort Dat id van der kuscheyt vloghe Unde sik to bosen dyngen to…

Verweisungsnetz

29 Knoten, 30 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 3 Hub 1 Wurzel 2 Kompositum 22 Sackgasse 1

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit toup

19 Bildungen · 12 Erstglied · 6 Zweitglied · 1 Ableitungen

toup‑ als Erstglied (12 von 12)

toupet

DWB

tou·pet

toupet , n. , haarwulst über der stirn, gekräuseltes stirnhaar, dasselbe wie toppée s. th. 11, 1, 872; vor dieser eigentlich frz. form seit …

toupheit

Lexer

toup·heit

toup-heit stf. surditas Dfg. 568 c . Dan. 7683. die leide wol ein ganz jâre grôs toubheit an iren sinnen, daʒ si nüt gehœrt, es wêre denne, …

toupholz

Lexer

toup·holz

toup-holz stn. BMZ abgestorbenes, dürres holz Weist. (1,695. 761. 2,49. 549. 4,517. 5,715). Mone 5,301. Ad. 966 1336 . vgl. tôtholz u. Hpt. …

toupieren

DWB

toup·ieren

toupieren , unfranzösische bildung, vgl. toppieren th. 11, 1, 879: die sauberen, weiss toupierten herren und damen Storm 1, 92 ; Kahlenberg …

toupneʒʒel

Lexer

toup·nezzel

toup-neʒʒel swf. BMZ marrubium: toub-, tôbnessel Dfg. 350 a , n. gl. 247 b .

toupsinnic

Lexer

toup-sinnic adj. wütend, wahnsinnig Hb. 135.

toupsühtic

Lexer

toup-sühtic adj. wütend, wahnsinnig Leseb. 1058,1. 12.

toupsuht

Lexer

toup·suht

toup-suht stf. tobsucht, furor Dfg. 253 c ( 16. jh. ) Hb. M. 491. Fasn. 864,35. doubsucht Basl. chr. 1. 23,24. Zimr. chr. 4. 110,27. vgl. to…

toupsühtic

KöblerMhd

toupsühtic , Adj. nhd. „taubsüchtig“, tobsüchtig, wütend, wahnsinnig Q.: LexerHW (15. Jh.) E.: s. toupsuht W.: nhd. (ält.) taubsüchtig, Adj.…

toup als Zweitglied (6 von 6)

altoup

Lexer

al-toup adj. BMZ ganz toup Pass.

mülstoup

KöblerMhd

mülstoup , st. M. Vw.: s. mülstoub*

sunnenstoup

Lexer

sunnen·stoup

sunnen-stoup stm. sonnenstäubchen. in der mâʒe sunnenstoubes kleine Msh. 3,161 b . der kleine s. Ga. 3. 122,440. vgl. sunnenstüppe.

vëderstoup

Lexer

veder·stoup

vëder-stoup adj. unz das pîr vederstaub wirt, federähnlich schäumt Anz. 23,43 ( 1409 ).

Ableitungen von toup (1 von 1)

Toupe

Adelung

Das Toupe , S. Adelung Toppeh .