Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
rôr st. n.
st. n., mhd. rôr, nhd. rohr; mnd. rôr, mnl. roer; afries. rēr m.; an. reyrr m.; got. raus. — Graff II,545.
Hier eingereihte späte Belege im Nom. Sing. können auch Formen mit Endungsabfall sein u. zu rôra st. sw. f. gehören.
roor: nom. pl. Gl 1,275,8 (Jb-Rd); ror: nom. sg. 516,53 (M, clm 14745, 14. Jh.). 609,23 (M, clm 13002, 12. Jh., clm 17403, 13. Jh.). 650,65 (M, clm 13002, 12. Jh., clm 17403, 13. Jh., clm 22201, 12. Jh.). 3,96,69 (SH A, Zürich C 58, 12. Jh., Prag, Lobk. 434, 13. Jh., Darmst. 6, 12. Jh., clm 23796, 15. Jh.). 223,20 (SH a2, Wien 2400, 13. Jh.). 294,42 (SH d, Florenz XVI.5, 12. Jh.; rad. aus rovrra, vgl. Hbr. II,176,416 Anm.). 357,43 (Wien 901, Gll. 12. Jh.). 540,22 (Wien 2524, 13. Jh., Vat. Pal. 1259, 13. Jh.). 553,51 (clm 615, Hs. 14. Jh., Innsbr. 355, 14. Jh.). 573,50 (clm 14747, 9. Jh., Sg 299, 9. Jh.). 4,85,38 (Sal. a1, Ink., 15. Jh.). 181,45 (Melk K 51, 14. Jh., Wien 1325, 14. Jh.). 214,8 (Wien 804, 12. Jh.). Mayer, Glossen S. 119,18 (Vat. lat. 625, 12./13. Jh.); gen. sg. -]es Np 67,31 (-ô-); dat. sg. -]a Gl 2,621,42 (Wien 307, Hs. 11. Jh.; zu -a für dat. sg. m. n. vgl. in ders. Hs. harma Gl 2,621,17); dat. pl. -]un 35,25 (Frankf. 139, 12. Jh.; nach Ahd. Gl.-Wb. S. 491 zu rôra st. sw. f., doch hat die Hs. die Endg. -on für dat. pl. f., vgl. aderon Gl 2,34,38 u. scaron Gl 2,35,35, doch -un für dat. pl. st. n. vgl. slozzun Gl 2,34,18). 1) Schilfpflanze, in kollektiver Bed. auch Schilf, Röhricht: ror [in cubilibus, in quibus prius dracones habitabant, orietur viror] calami (Hss. calamus) [et iunci, Is. 35,7] Gl 1,609,23 (8 Hss. rôra). ror (h)arundo quod cito arescat, vel canna a cavitate [Hbr. I,181,156/157] 3,96,69 (im Abschn. De propriis nominibus arborum; 5 Hss. rôra). arundo vel canna [Hbr. II,176,416] 223,20 (3 Hss. rôra). 294,42. canna 540,22 (in einem Pflanzenglossar). 553,51. harundo 573,50 (beide in Pflanzenglossaren). 4,181,45 (Hss. a-). Mayer, Glossen S. 119,18 (Hs. a-; zum Bezug zu Is., Et. vgl. Mayer a. a. O. S. 117). irrefse diu tier des rores increpa feras calami [vgl. increpa feras harundinis, Hier., Tract. in ps.] Np 67,31; hierher wohl auch: ror canna Gl 4,214,8 (1 Hs. rôra). 2) (abgeschnittener) Schilfstengel (als Material): canistrum dicitur eo quod de cannis rorun est factum [Randgl. zu: forma sacrificii perfecti prisca] canistro [tres panes offerre iubet, Ar. II,894] Gl 2,35,25; hierher wohl auch: ror calamus 3,357,43 (davor caf palea, clie furfur, danach eher arista, halm culmus). 3) Rohrstab, -stock: rora [unus de plebe nefanda] peniculo [infusum calamo porrexit acetum, Sed., Carm. pasch. V,255] Gl 2,621,42 (lat. peniculus hat die Kontextbed. ‘Schwamm’ (vgl. Matth. 27,48), kann nach Duc. 6,257a aber auch ‘Stab’ bedeuten; oder Gll.-Verschiebung u. zum folgenden calamo gehörig), hierzu vielleicht auch ror peniculum spongia 4,85,38. 4) Meßrute (vgl. LMA 8,1554 s. v. Vermessung): ror [vidi in domo altitudinem per circuitum, fundata latera ad mensuram] calami (Hss. calamus) [sex cubitorum spatio, Ez. 41,8] Gl 1,650,65 (6 Hss. rôra). 5) Schreibrohr, Rohrfeder: ror [lingua mea] calamus [scribae, velociter scribentis, Ps. 44,2] Gl 1,516,53 (8 Hss. fedara, 6 rôra). 6) Arm eines Leuchters: suuegalun roor [(Gott zu Mose:) facies et candelabrum ductile de auro mundissimo, hastile eius, et] calamos (Hss. calami) [, scyphos, Ex. 25,31] Gl 1,275,8.
Abl. rôra, rôrahi; rôrîn.