lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

melo

as. bis Dial. · 7 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

AWB
Anchors
8 in 7 Wb.
Sprachstufen
4 von 16
Verweise rein
34
Verweise raus
19

Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch

melo st. n.

Bd. 6, Sp. 404
melo
st. n., mhd. mel, nhd. mehl; as. melu, mnd. mēl, mnl. mele; afries. mele, mōl; ae. melu; an. mjöl. — Graff II,712.
mel-: nom. sg. -o Gl 1,17,12 (R). 378,34 (M). 380,25 (Ja). 697,33. 3,16,14. 153,47 (SH A). 213,37 (SH B). 45 (SH B). 238,40 (SH a2). 499,21. 614,36 (2 Hss.). 615,46. 4,60,48 (Sal. a1, 2 Hss.). 142,24 (Sal. c). 455,17 (Sg 878, 9. Jh.); -e 3,153,40 (SH A, 3 Hss.). 46 (SH A). 370,63 (Jd). 616,52. 4,31,25 (Sal. a1). 60,48 (Sal. a1). 186,3 (Melk K 51, 14. Jh.); -] 3,153,41 (SH A). 46 (SH A, 3 Hss., bei 1 Hs. Korr. von jüngerer Hand, Steinm.). 238,40 (SH a2). 557,8 (clm 615, Hs. 14. Jh.). 4,31,25 (Sal. a1, Ink., 15. Jh.). 60,49 (Sal. a1, 2 Hss.). 186,3 (Wien 1325, 14. Jh.). Hbr. I,336,313 (SH A); gen. sg. -wes Gl 1,401,30 (M, 3 Hss.); -ues Nl 595,11 [194,2]; -auues Gl 1,401,29 (M, 2 Hss., 1 Hs. -vu-; zum Sproßvokal vgl. Braune, Ahd. Gr.15 § 69); -es ZfdA. 64,77,6; -as Gl 2,578,19 = Wa 92,24. [Wa 37,24. 25. 27. 30. 31. 36. 37. 38,2. 4. 5. 10. 12. 13. 20. 39,18. 20. 21. 24. 43,8. 13 (alle Freckh., Hs. M);] dat. sg. -euue T 74,1 (zum Sproßvokal s. o.); -a Gl 2,580,32 = Wa 94,18; acc. sg. -o O 3,7,27. — mAel: nom. sg. Gl 3,557,8 (Innsbr. 355, 14. Jh.).
Verschrieben: meluiues: gen. sg. Gl 1,401,32 (M, clm 14689, Hs. 12. Jh.).
[Ae. beeinflußt ist wohl: melo: nom. sg. Gl 1,17,12 (R). Gl 1,375,2 (Carlsr. Aug. CXXXV, 9. Jh.; vgl. Leydecker S. 42).] 1) Mehl: melo farina Gl 1,17,12. mid mela farre [pullos pascitis, Prud., P. Rom. (X) 147] 2,580,32 = Wa 94,18. mele farina et furfures a farre dicta [Hbr. I,336,313] 3,153,40. Hbr. I,336,313. farina Gl 3,213,37 (alle im Abschn. De mensis et escis). 238,40. 499,21 (zwi- []schen Pflanzenbez.). 557,8 (zwischen Pflanzenbez.). 614,36. 615,46. 4,60,48. 142,24. 186,3. far 3,370,63 (darauf farina idem; im Abschn. De rebus pistrini et horrei). 616,52. [thit sint thie sculdi ... van Smithehuson ... Manniko uan themo seluon tharpa fiftein muddi rockon ende tue muddi melas Wa 37,24; ferner: 25. 27. 30. 31. 36. 37. 38,2. 4. 5. 10. 12. 13. 20. 39,18. 20. 21. 24.] gilih ist himilo rihhi theismen, thaz inphahenti uuib gibirgit in meleuue thrin satilun, unz iz al githeismit uuirdit simile est regnum caelorum fermento, quod accipiens mulier abscondit in farinae satis tribus, donec fermentatum est totum T 74,1. hert ist gerstun kornes hut, ist ouh ... sines leibes krusta; thoh findu ih melo tharinne [vgl. quinque panes ... quinque sunt libri Moysis ... qui bene hordacei fuisse referuntur propter ... tegumenta literae grossiora, quae interiorem intelligentiam spiritalis sensus quasi medullam celabant, Beda u. Alc. zu Joh. 6,5] O 3,7,27. tu nemaht nieht follen munt haben melues unde doh blasen Nl 595,11 [194,2]; — in Verbindungen: kleinista melo feinstes Mehl, Weizenmehl: melo cleinista [filii Israel ... comederunt ... azymos panes, et] polentam (Hs. polenta) [eiusdem anni, Jos. 5,11] Gl 1,380,25; [h]reinaz melo Weizenmehl: hrenion melas [sanguine balantis summos contingere postes, lascivire choris,] similaginis (Glossen: farinae, similae, vgl. PL 59) [azymon esse, cum fermentati turgescant crimine mores, Prud., Apoth. 353] 2,578,19 = Wa 92,24. reinas meles [(Abraham zu Sarah:) accelera, tria sata] similae commisce [, et fac subcinericios panes, Gen. 18,6] ZfdA. 64,77,6; [gisiftit melo gesiebtes Mehl: polenta .i. subtilissima farina .i. sinesduma (vgl. Bosw.-T. S. 888 s. v. smedema); uel gisistit (wohl für gisiftit, vgl. Anm. z. St.) melo [zu: filii Israel ... comederunt ... azymos panes, et] polentam [eiusdem anni, Jos. 5,11] Gl 1,375,2 (vgl. Leydecker S. 42)]; — girstîn melo Gerstenmehl: girstin mele alphita [Hbr. I,336,317] Gl 3,153,46. Hbr. I,336,317. alphita est farina hordeacia [Hbr. II,90,75] Gl 3,213,45 (alle im Abschn. De mensis et escis). alphita (1 Hs. noch genus farinae) 4,31,25 (3 Hss. gerstmelo). farina hordeacia 455,17; [ruggîn melu Roggenmehl: thit hared to thero uuinuard van Liuzikon themo ammahtmanne ... tue muddi rukkinas melas ende fier penning uuerth pikas Wa 43,8; ferner: 13;] — hierher vielleicht auch: melo [filii Israel ... comederunt ... azymos panes, et] polentam (Hs. polenta) [eiusdem anni, Jos. 5,11] Gl 1,378,34. melavues ł semalun (3 Hss. nur melwes, 1 Hs. nur semalun) [accipe fratribus tuis ephi] polentae [, et decem panes istos, et curre in castra ad fratres tuos, 1. Reg. 17,17] 401,29 (1 Hs. nur semilmelo); oder zu 2?). 2) Opfermehl: melo [ipsa] molam (Hs. mola; vgl. farre et sale, Serv.) [manibusque piis altaria iuxta unum exuta pedem vinclis, in veste recincta, testatur moritura deos et conscia fati sidera, Verg., A. IV,517] Gl 2,697,33. 3) Staub: melo pulvis Gl 3,16,14.
Komp. gerst-, gruzzi-, kneta-, offar-, semal-, suf-, uuurmmelo; stoupmel mhd.; vgl. malan.
Vgl. Heyne, Hausalt. 2,260 u. 266 f. [Seeger]
4897 Zeichen · 274 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 9.–12. Jh.
    Altsächsisch
    melost. N. (wa)

    Köbler As. Wörterbuch

    melo , st. N. (wa) nhd. Mehl ne. meal (N.) (1), flour (N.) ÜG.: lat. far GlPW, (similago) GlPW Vw.: s. offar-*, worm-*, …

  2. 8.–11. Jh.
    Althochdeutsch
    melost. n.

    Althochdeutsches Wörterbuch · +3 Parallelbelege

    melo st. n. , mhd. mel, nhd. mehl; as. melu, mnd. mēl, mnl. mele; afries. mele, mōl; ae. melu; an. mjöl. — Graff II,712.…

  3. 19./20. Jh.
    Konversationslex.
    Melo

    Herder (Konv.-Lex., 1854–57) · +1 Parallelbeleg

    Melo , eigentlich Mello. Don Francisco Manuel de, geb. 1611 zu Lissabon, Offizier und Diplomat, gest. 166 zu Lissabon, G…

  4. modern
    Dialekt
    Melo

    Elsässisches Wb.

    Melo n. Velociped Ruf.

Verweisungsnetz

45 Knoten, 47 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 3 Hub 1 Wurzel 2 Kompositum 35 Sackgasse 4

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit melo

107 Bildungen · 93 Erstglied · 13 Zweitglied · 1 Ableitungen

melo‑ als Erstglied (30 von 93)

MELOBŎSIS

Hederich

MELOBŎSIS , is, Gr . Μηλόβοσις, εως, ( Tab. III .) eine von den vielen Töchtern des Oceans und Gespielinn der Proserpina. Homer. ap. Pausan.…

meloboum

AWB

melo·boum

meloboum st. m. , mhd. melboum, nhd. mehlbaum. — Graff III,119 s. v. melboum. Belege im Nom. Sing., wenn nicht anders angegeben. mele-poum: …

Meloche

MeckWB

Wossidia Meloche f. Arbeit Nig. Kuhv. 161; jidd. Melocho Wolf 3522.

Melochem

SHW

Melochem Band 4, Spalte 625-626

Meloches

Wander

Meloches Er hot assach Meloches und wenig Broches. ( Jüd.-deutsch. Brody. ) Er hat viel Professionen und wenig Segen.

melochîtes

Lexer

melochîtes m. BMZ ein edelstein Parz.

melochītes

KöblerMhd

melochītes , st. M. nhd. Malachit, ein Edelstein Q.: Suol (FB melochītes), Parz (1200-1210) I.: Lw. lat. molochītis E.: s. lat. molochītis, …

мелочь

RDWB2

мелочь Kleingeld n , Wechselgeld n У Вас есть мелочь? (вопрос продавца) - Haben Sie es klein? ( перен. ) тж. мелкая сошка kleiner Fisch, unb…

мелочиться

RDWB2

мелочиться knickern, kleinlich sein, knauserig sein (mit dem Geld) Да ладно тебе, не мелочись. - Sei großzüg.; Sei nicht kleinlich.; Sei nic…

мелочный

RDWB2

мелочный knauserig (über das Geld), schäbig, kleinlich, kleinkariert, pedantisch Ладно, не будем мелочиться. - Gut, wir sollen nicht so klei…

melode

LmL

mel·ode

melode melodiös, wohlklingend — melodiously, harmoniously [s.XV] LmL Herb. Tr. 1, 3 p. 26: et melodissime cantantes quandoque angeli sunt au…

Melodei

GWB

melo·dei

Melodei s Melodie Undine Kramer, Renata Kwaśniak U.K./R.K.

Melodi

MeckWBN

Wossidia Melodi f. Melodie Müll. Reut. 85 b .

melodia

LDWB1

melo·dia

melodia [me·lo·dī·a] f. (-ies) ‹mus› 1 Melodie f., Lied n. 2 (aria) Weise f. 3 Wohlklang n. ◆ melodia dl lingaz Sprachmelodie f.

melodia harmoniarum

LmL

melodia harmoniarum (wohklingende, geordnete) mehrstimmige Klangfolge — (harmonious, well structured) polyphonic progression [s.XV] LmL Ugol…

melodialis

LmL

melodi·alis

melodialis -e melodisch — melodic [s.XI] LmL Hermann. mus. p. 65 (p. 148a): si dorium, frigium, lidium, mixolidium vocavero, secundum quod q…

melodia principalis

LmL

melodia·principalis

melodia principalis Hauptdifferenz einer Kirchentonart für das „Saeculorum Amen“ — principal difference of a mode for the ‘saeculorum amen […

melodia tonalis

LmL

melodia tonalis Differenz („Saeculorum-Amen“-Formel) — difference (‘saeculorum amen’ formula) [s.XI] LmL Ton. Aug. p. 87: Huius modi igitur …

melodiatus

LmL

melodia·tus

melodiatus -a , -um mehrstimmig (kontrapunktisch) gesetzt — composed in polyphony (in a contrapuntal style) [s.XV] LmL Ugol. Urb. 2, 11, 1: …

melodica

LDWB1

melodica [me·lǭ·di·ca] f. (-ches) ‹mus› Melodik f.

melodicus

LmL

melo·dicus

melodicus -a , -um 1. musikalisch 2. wohlklingend 3. melodisch, die Melodie betreffend — 1. musical 2. euphonious 3. melodic, with respect t…

melodie

DWB

melo·die

melodie , f. μελωδία . Vom gregorianischen kirchengesange aus ist dieses fremde kunstwort in unsere sprache gekommen, welcher in seinen stro…

Melodiechen

GWB

melodie·chen

Melodiechen nur pl ‘M. nachtrillern’: bildh, sich (im literarischen Bereich) unoriginell, unschöpferisch, epigonal verhalten GWB 37,222,21 F…

melo als Zweitglied (13 von 13)

gerstmelo

AWB

gerst·melo

gerstmelo st. n. , vgl. mhd. gerstenmel, nhd. gerstenmehl ; mnd. gerstenmēl, mnl. gerstenmele. — Graff II,713. gerst-melo: nom. sg. Gl 4,31,…

gerstīnmelo

KöblerAhd

gerstīn·melo

gerstīnmelo , st. N. (wa) nhd. Gerstenmehl ne. barley-flour ÜG.: lat. alphita Gl Q.: Gl (12. Jh.) I.: Lsch. lat. alphita? E.: s. gerstīn, me…

gruzzimelo

AWB

gruzzi·melo

gruzzimelo st. n. , mhd. grützmel. — Graff II,713. IV,344. cruzze-melo: acc. sg. Npgl 77,24. geschrotene Getreidekörner: als Bez. für das Ma…

knetamelo

AWB

knetamelo st. n. chenete-meleuue: dat. sg. Npgl 81,1. Knetmasse, Ton: ex eadem consparsione faciens alia uasa in honorem . alia in contumeli…

offarmelo

EWA

offar·melo

offarmanAWB m. kons. St., Gl. 3,378,58 (12./ 13. Jh., mfrk.): ‚Küster; campanarius‘ (nhd. mdartl. rhein. offermann m. ‚Küster‘ [Müller, Rhei…

offermelo

AWB

offer·melo

offermelo st. n. ; as. offarmelu ( s. u. ). offer-melo: nom. sg. Gl 2,379,5 ( vgl. Bergmann, Mfrk. Glossen 244 ). 4,196,44 ( sem. Trev. ); z…

semalmelo

AWB

semalmelo st. n. , mhd. semel-, simelmel, nhd. semmelmehl ; mnd. sem(m)elmēl; vgl. Frings, Germ. Rom. II,462. — Graff II,713. Alle Belege im…

stoubmelo

KöblerAhd

stoub·melo

stoubmelo , st. N. (wa) nhd. Staubmehl, feinstes Weizenmehl ne. fine flour ÜG.: lat. amylum Gl, pollen Gl Q.: Gl (13. Jh.) I.: Lsch. lat. am…

sufmelo

KöblerAhd

suf·melo

sufmelo , st. N. (wa) nhd. „Trinkmehl“, Breichen, Süppchen, Mehlsuppe, Mehlbrei, Suppe ne. drinkable food ÜG.: lat. sorbitiuncula Gl Q.: Gl …

wormmelo

KöblerAhd

worm·melo

wormmelo , st. N. (wa) nhd. „Wurmmehl“, Fäulnis ne. worm-meal, decay (N.) ÜG.: lat. caries N Hw.: vgl. as. wormmelo Q.: N (1000) I.: Lsch.?,…

wurmmelo

KöblerAhd

wurm·melo

wurmmelo , st. N. (wa) nhd. „Wurmmehl“, Holzfäule, Wurmfraß, Fäulnis ne. worm-meal ÜG.: lat. caries Gl, (cariosus)? Gl, putredo Gl, (putridu…

Ableitungen von melo (1 von 1)

Meloë

Meyers

Meloë , der Maiwurm; Meloidae , s. Blasenkäfer .