Katharina Rhfrk, Mosfrk
kadrain, –dręin, –ei-, kadər-, kęd- () [aber auch
kadărīnā:, –nə kad(ə)rīn; in WBitb
kadrę·ŋ., kEədr- ]; Rip, Berg, SNfrk
kat(ă)rīnā: , katr-, katrīnχə (-nəkə) u.
katri·ŋ., –tre·ŋ., kętr- , -tri·ŋ.kχə(n) ; Klevld
katrin, kę- ; Kurzf Rhfrk,
kadχə(n), kę- [Birkf
kārər scherzh.; Kreuzn-Kirn
kędəl; Saarbg-Nittel, Prüm-Burb
kędō: ; Trier-Stdt
kędā: ; Saarbg, Trier, Bitb
kędī: ]; Rip
kętχə, seltener
-a-; Klevld
katjə, –ā-; Rhfrk, Mosfrk
drain, -ęi-, –ei- [u.
-ī-; WBitb
drę·ŋ.; Rip, Berg, SNfrk
trīn(ā:) , tre·ŋ., –i-, tri·ŋ.kχə [SNfrk
tri·n.(ə)kə, tri·ŋ.kə; NBerg
trīnə]; Klevld
trin, trīnā, trin(ə)kən; Siegld
dīnə; Eup
tī:n, ti·n.əkə; Monsch, Dür
tīn(χə); Mörs-Gerdt
tin; Kref
tre·n.ər; Wippf-Schmitzhöhe
mikən; zu
frz. cathrinette die Kurzf.
trinęt(χə) () Aach, Eup (
-tjə), Dür, MGladb, Klev;
nęta, nętəkə, nętjə Eup;
nętχə Rip
f. (
n.): 1.a. die hl. K. u. ihr Tag (25. XI.).
Barbara mat dem Turm, Margareta mat dem Wurm, K. mat dem Rädchen, dat sin drei heilige Mädchen Trier-Schleidw. Wetterregeln:
Zent Kathring wörpt der kaue (kalten)
Steən en der Rhin (Beginn des Winters),
Gertrudes met de Mus, die hoəlt em wörem (wiederum)
erus Aach, Rip, SNfrk, Geld, Mörs, Klev, Düss, Ruhr
(der Gardeschlüətel MGladb-Viersen).
K.dag os meinen Dag, da kimmt de lärige (leidige)
Wunterdag (Winter-) Bernk-Commen, Zell-Briedel, Daun-Strotzbüsch.
Wenn et für zingk Kathring schneit, dann krige mer ne kalde oder ne harde Wengkter (Winter) Grevbr-Kapellen, —
dann verkalen (befrese) de Kühl (Kohl) Sieg, Köln, Erk, Kemp, Ess
(et Mous Mus), —
verkalt et Mos, on wenn et em März verkalt Sieg-ODollend.
Wenn et Allerhellege schnit (schneit)
un K.dag friert, dann friert de Rhing (Rhein)
zo Ahrw.
Kathreng bend de Koh an de Leng (Leine) die Weide hört auf Rheinb-Schönau.
Sunter K. mäck ne Brügge (Brücke)
oder breckt ne Br. (Eis) Dinsl-Gahlen.
Zint Kathring ös de Ferkesping (Schweinepein) die Schlachtzeit beginnt Kemp, Geld;
sinten Dresmess (Andreasmesse)
es de Wengter gewess; op sint K. liən (leiden)
de Ferkes Pin Geld-Leuth.
Op sent Lenares en Kathrin hant de Pere (Birnen)
gölde Stell (goldene Stiele) sie werden selten Eup. — Johannestag darf man nicht flicken u. K.tag nicht mit der Maschine arbeiten Koch;
K.dag därf kä Rad eromgehn Wend-Baltesw. — b. der sehr beliebte weibl. Vorn. Neckverse.
Kathrinche, Fillipinche, gihste möt mir ön't Gras, do peifen de Vigel, do höppt (klappert) den Has! Trier, Birkf, Kreuzn.
Kadderin, Bodderstin! Trier-Stdt.
Kathrinn, wie häste du de dinn? Sol.
Kathrengche, K., wo es dann dinge Jong; zo Kölle op em Nümart, he schleht de decke Tromm! Eusk-Eschw.
Kätt, dau bas net nett, awer deck un fett! Prüm-Kopp.
Au, wie nett, sät et K.! Koch-Carden.
Ganz nett, komplett, stand K. fir em Bett on fängt sech de Flih (Flöhe)
! Koch-Laub.
K., ech hätt geren paar Grumpern fir mei Fett; dummel dech, Bas K., sos verbrennt mir mei Fett! May-Monreal.
K., Krombett, Stiwwelett, du, du! Prü
m. K., Widdewett, K., W.! Sieg-Ägid.
K. mät de Trompett! Prü
m. K., blos de Kla(ri)nett! Merz.
K., Schlabett, hot Geld geplätscht, hot Huasen (Hosen, Strümpfe)
kot (gekauft),
hot neist gesot (gesagt),
hot vun seiner Motter Fluppes (Hiebe)
kriet! Trier-Schleidw.
K., Lerett, hot Geld geplätscht, hot neist gesot, wär äwer ger geheirot! Trier-Clüsserath.
K., Lalett, hat et Geld verflett in der Scheier (Scheuer)
bei seim Freier, hinner'm Uwen bei de Buwen uf der Bank frei un frank! Saarbg-Soest.
K., Schlabett, fress de Grumpern (Kartoffeln)
uhne Fett! Trier-Schleidw.
Kättchen, Zalettchen, sprengt iwer den Zongk (Zaun),
brecht Hals a Bän (Bein),
kennt mat dem Stippchen (Stumpf)
dehäm! Bitb-Feilsd.
K., Bromettche, wat mechste dohem? Ech kerre (kehre)
men Haus, ech streppen eng (eine)
Maus, ech ma (mache)
mengem Papen (Pappa)
Handschoh draus! Malm-Aldring, Trier-Gilzem, —
eich sötzen beim Feier ze fläte (flöten);
eich kehren dat Haus, eich ströppen e Maus, do machen eich menger Modder e Paar Händschen draus! Bitb-Seimerich,
K., Klanettche, wat duhste? Ich setze beim Feier zu husten; ich kehren et Haus, ich strippen de Maus, ich werfen de Dreken (Dreck, Kot)
zum Fenster eraus! Bitb-Dockend.
Die Räpp, Däpp, D., de Klosmannskätt, de fresst de Grumbieren ohne Fett! Wittl-Reil.
Knettelekätt, hat Tubak fäl (feil),
Häringskäpp (-köpfe)
on Zuckerstän! Koch-Urschmitt.
Kättelätsch, Bohneplätsch, geh in Geiers Garde, ropp die rore Äppel ab un loss die grine warde! Wend-Baumholder.
Kädderlätsch hot's Geld verplätscht hinner'm Owe bei de Buwen, in de Scheier bei de Freier, unnerm Disch bei Fisch! Saarbr-Quierschd, Ottw-Schiffw.
Kädderlätsch hot Geld geplätscht, hot Hose (Strümpfe)
(Ochse) kot (gekauft)
un neischt gesot! Trier, Wittl, Prü
m. K., Bohneplätsch, hinnerm Uwe bei de Buwe; wart, ich werd's deim Vadder san, der werd dich aus de Bohne schlahn, aus de B. in de Klee; wart, du bischt kä Jungfrau meh! Kreuzn-Dörreb.
K. Kadderlätsch, Bohneplätsch, hinnerm Uwe bei de Buə (Buben)
uf de Bank spannelang; wart, ich werd's deine Mudder san, dats de bei de Buə warscht, dann kimmt die mit dem Bohnesteckelche un heit (haut)
der dei Arschlächelche (-löchelchen)
! Simm.
Wepp, w., w., sät (sagt)
Schereschlipp, w., w., w., sät Katje; K. hat en Kneppmötz op, en Kn. met en Gatje (Loch)
! Emmerich.
Trein, ech zehjen dech bei der Lein! Koch-Laub.
Tr., ech wollt, du lägs om (im)
Rhein! ebd. Tr.chen, Pumpeinchen! ebd. Tr.chen, bos e Schweinchen om't Meilchen! ebd. Trin, Widewin, Widewäschlapp (du Wäschplack), sett dech op dat Karerad, fich, f., wie stenk dat! Mörs-Rumeln, Duisb.
Treng, Wedeweng, Wedewäschplatt, sett de Fott für et Karrad! MGladb.
Trin, op em Treppke mit dat Plümmeskäppke (Zipfelmütze)
! MülhRuhr-Styrum.
Trin, Begin, soət (sass)
op de Stene, lockte all die Hahne benene (beieinander)
; die Hahne koəme gelope, Tr. mosch (musste)
sin ege Fott (Gesäss)
verkope! Heinsb.
Tr., B., soət op de Trapp, schiət (schiss)
van oəven en de Papp (Brei),
koəm der Hahn gelope, woll Tr. de Fott verkope! Heinsb-Breberen.
Et Tring steht an de Wäschzing (Waschzeine, –bütte)
! Aach-Mariad.
Treng, hoəl de Zeng (Zeine)
! Schleid-Hellenth.
Nettche, häste e gölde Kettche! ebd. — Andere Kinderreime.
Turen, t., Trengchen mot de kromme Knouche wor sewwe Johr em Hemmel gewest, do kom et herüsgekrouche; wor et net en domm Wif, dat et net em Hemmel blief! Schleid-Berk.
Sebella, Kathrina, schärmante Magrit, schöne Spilleweəken on schöne Alletit (-zeit)
! Mörs-Xanten.
Kathreinchen, mein Schweinchen, geht mat mir an't (ins)
Gras, da peifen de Jongen, da zwitschert der Has Trier-Schleidw.
Nina, kle Kengkche (Kindchen),
di Motter hesch (heisst)
Kathrengche, di Vatter es ne Kappesbur, wann he kömmp, dann sitt (sieht)
he sur (sauer) Dür, Aach-Merkst, Klev-Üdem
(häja, süssa K.), Geld-Kevelaer, Sol-Neuk
(susa Singchen). Katje, sit ge bowe? Ja, Mefrauw. Ek well ow wat belowe. Gut Mefrauw: twee Pond Sucker (Zucker)
en drij Flässe (Flaschen)
Winn (Wein)
; dütt (tut)
et in en Ketelje (Kesselchen),
rührt et met en Lepelche (Löffel)
; o, wat sall dat lecker sin! Geld-Schravelen.
Eich on us Kätt, mir sein su fett, et es nemes (niemand)
su fett wie eich on us K. Bernk-Heinzerath.
Keils Kätt ka got knebeln (unordentlich nähen) Sprechübung mit
k Wittl-SpangDahlem.
Appelzoppe, Biərenbrei, Katterlies (K. Elisabeth),
frett (friss)
frei (schnell)
! Gummb-Berghsn. — RA.:
Sting (Christina),
Tring (K.)
on Drück (Getrud)
heschen (heissen)
alle Burelück (Bauersleute) NBerg;
Tr. on Dröck heschen all ärm Löck Schleid, Bergh, Dür, MGladb.
De Katen, de Greten on de Katzen, dat sein drei rechter Ratzen Bernk-Schönbg.
Wu drei Fralätt (Frauleute)
an (in)
äm Haus sön, de Katt häschen (heissen),
da brauch ka Katz ze sön Bitb-Betting,
Eck on ming Tring trecken an eng Ling (einer Leine) Elbf
; Jann en Trin trochte sammen an en Lin, doə sag J. ‘
hott’,
doə fel (fiel)
Tr. op de Fott (das Gesäss) Heinsb, Kemp, Geld, Grevbr;
J. on Tr. troke an en Ling; J. let (liess)
schnappe, Tr. fel op de Hacke (Fersen) MGladb-Rheind.
Jö, sät (sagte)
Jann, do fiel Trinn op de Fott Mörs.
Et es üt met Kajche sie lebt nicht mehr lange Geld-Schravelen.
Du best en braver Jong, sallst och et Kugelmeiersch Kadrinchen heiroren! Altk-Betzd.
Du glöfst (glaubst)
derlest (zuletzt),
der Deiwel hess (heisst)
Kathrinchen Altk-NFischb. — K. in Zs. mit andern Vorn.
kadri·ŋ.əlis K. Elisabeth Neuw-Asb,
kalis Neuw-Notschd,
katərlīs Gummb-Berghsn,
katlī:n K. Helene Malm;
trīnəli·ă.n Remschd;
gədre·n.məgrit K. Margarethe Neuw-Datzeroth;
katri·ŋ.j K. Gudula Erk-Keyenbg;
a·n.tre·ŋ. Anna K. Waldbr-Bladersb;
a·n.əkətre·ŋ. Bergh;
ję·n.əkətri·ŋ. Johanna K. Erk-Doveren;
marikətri·ŋ. Maria K. Rip, Berg;
mrī:kęt Bernk. — 2. übertr. a. persönl. α.
Trinche einfältiges Mädchen Allg.;
dat ös en geckig Katreng ein lustiges, wildes Mädchen Rheinb-Meckenh, —
en sänkte (sanfte)
Tring eine hässliche, aber geschmeidige Frau MGladb-Rheind, —
en dicke Trine watscheliges Weib Mörs, Rees, —
en schwarze Tring schmutziges W. Aach-Herzogenr, —
en ful Tring träges Weib MülhRh, —
en onordentleke Trinn Klev-Goch. — β.
en Buren-Tring () Bauerntrampel Rip, SNfrk;
en Schluppetring unordentliches, schmutziges Mädchen Düss-Stdt;
en Koseltriene Ess;
en Babbelstreng Schnatterweib Rheinb-Queckenbg;
Truddelstreng (langsames, träges W.)
van Oche (Aachen)
soss (sass)
am Für on schlef (schlief),
flog ehr och en Fonk an de Arsch; Mordzacker, wat se lef (lief)
! ebd. — γ.
Tringkche Allbestell anstelliges Mädchen Köln. — δ.
die klätschige Kathring Schreckgestalt, zwischen Jül-Röding u. Betthv spukend. — ε. verächtl.
en al Kadrin eine alte Kuh Trier-Stdt. — ζ.
kadi Name einer Kuh Trier, Bitb, Prüm;
kadō: N. für ein Pferd Koch-Kaisersesch. — η.
e stramme Kaddi schönes Mädchen Trier, Bitb, Prü
m. — θ.
die Bas Katherin Wintersonne;
ei, guck, die
B. K. streckt jo heit ach (auch)
emol de Kopp eraus! Saarbr. — b. sachl. α.
Kättche hinner de Heck Anemone Ottw-Humes. — β.
de flotte Kathrin scherzh. Durchfall, Diarrhoe Kobl-Bend, Gummb-Nümbrecht;
die schnell K. Saarbr-Sulzb;
de luschtege K. Wend-Dörrenb.