lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

gruoz

ahd. bis mhd. · 6 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

Alle 6 Wörterbücher
Anchors
6 in 6 Wb.
Verweise rein
32
Verweise raus
18
Sprachstufen
2 von 16

Hauptquelle · Mhd. Handwörterbuch (Lexer)

gruoʒ stm.

Bd. 1, Sp. 1105

FindeB gruoʒ stm. BMZ BMZ pl. grüeʒe, md. grûʒ, grôʒ MWVQVZ Crane 289. 1532. 3019 u. ganz nd. grôt MWVQVZ ib. 1592. 3173 : das freundliche ansprechen, entgegenkommen, begrüssung, gruss allgem. ( ân gruoʒ von im varn MWVQVZ Gen. D. 61,19. offen gruoʒ zieret die frouwen MWVQVZ Msh. 1,207 b . ein gr. von eines süeʒen herren munde MWVQVZ ib. 2, 310 a . gegen sînen gesten âne gruoʒ MWVQVZ ib. 34 a . der wirt der müeʒe sælic sîn oder sînen gruoʒ mir wol tar geben MWVQVZ ib. 3,73 b . der guote gruoʒ der freut den gast MWVQVZ Msf. 25,5. dô sach man gruoʒ gegen gruoʒe gân MWVQVZ Gerh. 6800. dô enwart n…

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 8.–11. Jh.
    Althochdeutsch
    gruoz

    Althochdeutsches Wörterbuch · +1 Parallelbeleg

    gruoz W A 121,6 s. grôz.

  2. 1050–1350
    Mittelhochdeutsch
    GRUOƷstm.

    Mhd. Wb. (Benecke/Müller/Zarncke) · +3 Parallelbelege

    Lexer FindeB GRUOƷ ( MWVQVZ Gr. 1,358. 671. MWVQVZ Graff 4, 343 ) stm. gruß. eigentlich heißt gruoʒ wohl jedes entgegenk…

Verweisungsnetz

40 Knoten, 42 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 4 Hub 1 Kompositum 34 Sackgasse 1

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit gruoz

32 Bildungen · 18 Erstglied · 11 Zweitglied · 3 Ableitungen

gruoz‑ als Erstglied (18 von 18)

gruozâri

AWB

gruoz·ari

gruozâri st. m. , nhd. grüßer. — Graff IV,343. gruozara: nom. pl. Gl 1,642,21 ( M, 5 Hss. ); mit Svarabhakti: giruozari: dass.? 22 ( M, clm …

gruoʒ-bære

Lexer

gruoz·baere

LexerN gruoʒ-bære adj. gruss bringend, zu grüssen verpflichtet. ir necheines gruoʒ het er vernomn, die dâ gruoʒpære wâren MWVQVZ Wwh. 144,9.

gruozbære

KöblerMhd

gruozbære , Adj. nhd. grußbringend, grußverpflichtet, grußberechtigt, dienstbeflissen Q.: Wh (um 1210) E.: s. gruoz, bære W.: nhd. DW- L.: L…

gruozen

AWB

gruo·zen

gruozen sw. v. , mhd. grüeen, nhd. grüßen; as. grôtian , mnd. grten, mnl. groeten; afries. greta; ae. grétan, grætan; an. græta. — Graff I…

gruozida

AWB

gruoz·ida

gruozida st. f. — Graff IV,343. cruez-eda: acc. pl. Ns 597,29. 30; gruez-: nom. sg. 615,13. term. techn. der Logik: Vordersatz, Aussagesatz …

gruozisal

AWB

gruozisal st. n. , mhd. Lexer gruosal st. n. m. ; mnl. groetsel. — Graff IV,343. cruozz-isal-: dat. sg. -e Gl 2,230,42/43 ( S. Flor. III 22…

gruozisali

KöblerAhd

gruozisali , st. N. (ja) nhd. Erregung ne. excitement ÜG.: lat. motus Gl Q.: Gl (9. Jh.) E.: s. gruozisal L.: ChWdW9 374b (gruozisali), EWAh…

gruozlīche

KöblerMhd

gruozlīche , Adv. nhd. „grüßlich“, in grüßender Weise, grüßend Q.: Parz (1200-1210) W.: nhd. (ält.) grüßlich, Adv., „grüßlich“, grüßend, DW …

gruozpfat

KöblerMhd

gruozpfat , st. M., st. N. nhd. Gewohnheit des Grüßens Q.: Teichn (1350-1365) (FB gruozphat) E.: s. gruoz, pfat W.: nhd. DW-

gruozphat

FindeB

gruoz·phat

* gruozphat stmn. die Gewohnheit des Grüßens MWVQVZ Teichn.

gruozpære

KöblerMhd

gruozpære , Adj. Vw.: s. gruozbære

gruoʒsal

Lexer

gruoz·sal

LexerN FindeB gruoʒsal stnm. BMZ BMZ gruss, begrüssung MWVQVZ Mar. ein hövelîcheʒ gruoʒsal bôt sie mit zühten MWVQVZ Krone 2107, vgl. Bech z…

gruoʒ-sam

Lexer

gruoz·sam

LexerN FindeB gruoʒ-sam adj. BMZ ib. grussbeflissen, freundlich MWVQVZ Herb. MWVQVZ Trist. H. MWVQVZ Kol. MWVQVZ Msh. 3,106 b . 107 b . gruo…

gruozāri

KöblerAhd

gruozāri , st. M. (ja) nhd. „Grüßer“, Reizer, Erreger, durch widerspenstiges Verhalten zum Zorn Reizender ne. irritator ÜG.: lat. irritator …

gruoz als Zweitglied (11 von 11)

diebesgruoz

KöblerMhd

diebe·s·gruoz

diebesgruoz , st. M. nhd. „Diebesgruß“, eine formelhafte Diebstahlsklage im Freiberger Recht Q.: StRFreiberg (um 1300) E.: s. diep, gruoz W.…

engel-gruoʒ

Lexer

engel·gruoz

LexerN engel-gruoʒ stm. englisch. gruss, ave Maria MWVQVZ Ga. 3. 603,150. vgl. der engel grüeʒen MWVQVZ j.Tit. 132.

gotesgruoz

KöblerMhd

gotes·gruoz

gotesgruoz , st. M. nhd. Gottesgruß Q.: Mechth, Parz (1200-1210) E.: s. got (1), gruoz W.: nhd. DW- L.: MWB (gottesgruoz)

küssengruoz

KöblerMhd

küssen·gruoz

küssengruoz , st. M. nhd. „Küssengruß“, Gruß durch Kuss, Abschiedsküssen Q.: TürlWh (nach 1270) (FB küssengruoz) E.: s. küssen, gruoz W.: nh…

sumer-gruoʒ

Lexer

sumer·gruoz

sumer-gruoʒ stm. süeʒen luft durchdœnet der lerchen sumergruoʒ MWVQVZ Msh. 2,396 a .

un-gruoʒ

Lexer

ung·ruoz

FindeB un-gruoʒ stm. BMZ BMZ kein gruss, böser gruss. werder wîbe ungr. MWVQVZ j.Tit. 3876. mir ist ungruoʒ der sîne daʒ leit, daʒ ich verdi…

wetergruoz

KöblerMhd

weter·gruoz

wetergruoz , st. M. nhd. „Wettergruß“, Wohltat des Wetters E.: s. weter, gruoz W.: nhd. DW- R.: der süeze wetergruoz: nhd. der labende Segen…

wider-gruoʒ

Lexer

wider·gruoz

FindeB wider-gruoʒ stm. daʒ wart iu vergolten sûʒe mit hubschem widergrûʒe MWVQVZ Kreuzf. 723.

Ableitungen von gruoz (3 von 3)

gruoʒe

Lexer

FindeB gruoʒe stf. BMZ BMZ anrede, gruss MWVQVZ Lanz. MWVQVZ Leys. MWVQVZ Karl (8989). ndrh. grûʒe stswf. MWVQVZ Marld. han. 72,1. 16. 36. 7…

un-gruoʒ

Lexer

FindeB un-gruoʒ stm. BMZ BMZ kein gruss, böser gruss. werder wîbe ungr. MWVQVZ j.Tit. 3876. mir ist ungruoʒ der sîne daʒ leit, daʒ ich verdi…

un-gruoʒlich

Lexer

un-gruoʒlich adj. adv. BMZ BMZ sich ungr. stellen, nicht grüssen, sich fremd stellen MWVQVZ Msh. 2,280 a .