Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
gruoz
WA 121,6 s. grôz.
Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
Lautwandel-Kette
Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.
Mhd. Wb. (Benecke/Müller/Zarncke) · +3 Parallelbelege
GRUOƷ ( Gr. 1,358. 671. Graff 4, 343 ) stm. gruß. eigentlich heißt gruoʒ wohl jedes entgegenkommen, ansprechen, sei es f…
Verweisungsnetz
Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen
Wortbildung
31 Bildungen · 18 Erstglied · 10 Zweitglied · 3 Ableitungen
Lexer
gruoʒam adj. s. gruoʒsam.
AWB
gruozâri st. m. , nhd. grüßer. — Graff IV,343. gruozara: nom. pl. Gl 1,642,21 ( M, 5 Hss. ); mit Svarabhakti: giruozari: dass.? 22 ( M, clm …
Lexer
gruoʒ-bære adj. gruss bringend, zu grüssen verpflichtet. ir necheines gruoʒ het er vernomn, die dâ gruoʒpære wâren Wwh. 144,9.
KöblerMhd
gruozbære , Adj. nhd. grußbringend, grußverpflichtet, grußberechtigt, dienstbeflissen Q.: Wh (um 1210) E.: s. gruoz, bære W.: nhd. DW- L.: L…
AWB
gruozen sw. v. , mhd. grüezen, nhd. grüßen; as. grôtian , mnd. grten, mnl. groeten; afries. greta; ae. grétan, grætan; an. græta. — Graff I…
KöblerMhd
gruozesal , st. N., st. M. Vw.: s. gruozsal
AWB
gruozida st. f. — Graff IV,343. cruez-eda: acc. pl. Ns 597,29. 30; gruez-: nom. sg. 615,13. term. techn. der Logik: Vordersatz, Aussagesatz …
AWB
gruozisal st. n. , mhd. gruozsal st. n. m. ; mnl. groetsel. — Graff IV,343. cruozz-isal-: dat. sg. -e Gl 2,230,42/43 ( S. Flor. III 222 B, 9…
KöblerAhd
gruozisali , st. N. (ja) nhd. Erregung ne. excitement ÜG.: lat. motus Gl Q.: Gl (9. Jh.) E.: s. gruozisal L.: ChWdW9 374b (gruozisali), EWAh…
LexerN
gruoʒ-lîche adv. Parz. 300,11 var.
KöblerMhd
gruozlīche , Adv. nhd. „grüßlich“, in grüßender Weise, grüßend Q.: Parz (1200-1210) W.: nhd. (ält.) grüßlich, Adv., „grüßlich“, grüßend, DW …
AWB
gruozon Gl 4,201,34 s. gruozen.
KöblerMhd
gruozpfat , st. M., st. N. nhd. Gewohnheit des Grüßens Q.: Teichn (1350-1365) (FB gruozphat) E.: s. gruoz, pfat W.: nhd. DW-
KöblerMhd
gruozphat , st. M., st. N. Vw.: s. gruozpfat*
KöblerMhd
gruozpære , Adj. Vw.: s. gruozbære
Lexer
gruoʒsal stnm. BMZ gruss, begrüssung Mar. ein hövelîcheʒ gruoʒsal bôt sie mit zühten Krone 2107, vgl. Bech z. Er. 6651 ; beunruhigung, leid,…
Lexer
gruoʒ-sam adj. ib. grussbeflissen, freundlich Herb. Trist. H. Kol. Msh. 3,106 b . 107 b . gruoʒam Mart. 124,52.
KöblerAhd
gruozāri , st. M. (ja) nhd. „Grüßer“, Reizer, Erreger, durch widerspenstiges Verhalten zum Zorn Reizender ne. irritator ÜG.: lat. irritator …
MWB
diebesgruoz stM. formelhafte Diebstahlsklage im Freiberger Recht: ‘her richter, wold ir nu hern Iohannus wort vernemen? he klaget [...] uber…
Lexer
engel-gruoʒ stm. englisch. gruss, ave Maria Ga. 3. 603,150. vgl. der engel grüeʒen j.Tit. 132.
KöblerMhd
gotesgruoz , st. M. nhd. Gottesgruß Q.: Mechth, Parz (1200-1210) E.: s. got (1), gruoz W.: nhd. DW- L.: MWB (gottesgruoz)
KöblerMhd
küssengruoz , st. M. nhd. „Küssengruß“, Gruß durch Kuss, Abschiedsküssen Q.: TürlWh (nach 1270) (FB küssengruoz) E.: s. küssen, gruoz W.: nh…
KöblerMhd
morgengruoz , st. M. nhd. Morgengruß Q.: Seuse (1330-1360) (FB morgengruoz) E.: s. morgen (1), gruoz W.: nhd. (ält.) Morgengruß, M., Morgeng…
Lexer
sumer-gruoʒ stm. süeʒen luft durchdœnet der lerchen sumergruoʒ Msh. 2,396 a .
KöblerMhd
tugentgruoz , st. M. nhd. „Tugendgruß“ Q.: Vät (1275-1300) (FB tugentgruoz) E.: s. tugent, gruoz W.: nhd. DW- L.: FB 355b (tugentgruoz)
Lexer
un-gruoʒ stm. BMZ kein gruss, böser gruss. werder wîbe ungr. j.Tit. 3876. mir ist ungruoʒ der sîne daʒ leit, daʒ ich verdienet hân Bit. 3060…
KöblerMhd
wetergruoz , st. M. nhd. „Wettergruß“, Wohltat des Wetters E.: s. weter, gruoz W.: nhd. DW- R.: der süeze wetergruoz: nhd. der labende Segen…
Lexer
wider-gruoʒ stm. daʒ wart iu vergolten sûʒe mit hubschem widergrûʒe Kreuzf. 723.
Lexer
gruoʒe stf. BMZ anrede, gruss Lanz. Leys. Karl (8989). ndrh. grûʒe stswf. Marld. han. 72,1. 16. 36. 73,2. 6. 28. grôʒe Crane 713.
Lexer
un-gruoʒ stm. BMZ kein gruss, böser gruss. werder wîbe ungr. j.Tit. 3876. mir ist ungruoʒ der sîne daʒ leit, daʒ ich verdienet hân Bit. 3060…
Lexer
un-gruoʒlich adj. adv. BMZ sich ungr. stellen, nicht grüssen, sich fremd stellen Msh. 2,280 a .
Cotta, M. (2026). „gruoz". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 10. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/gruoz/awb?formid=G02124
Cotta, Marcel. „gruoz". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/gruoz/awb?formid=G02124. Abgerufen 10. May 2026.
Cotta, Marcel. „gruoz". lautwandel.de. Zugegriffen 10. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/gruoz/awb?formid=G02124.
@misc{lautwandel_gruoz_2026,
author = {Cotta, Marcel},
title = {„gruoz"},
year = {2026},
howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern},
url = {https://lautwandel.de/lemma/gruoz/awb?formid=G02124},
urldate = {2026-05-10},
}