Eintrag · Köbler Mhd. Wörterbuch
besitzen st. V.
besitzen , st. V.
- nhd.
- besitzen, umstellen, belagern, bedrängen, besiedeln, sitzen, erringen, sitzenbleiben, stehenbleiben, bleiben, verdorren, innehaben, bewohnen, einnehmen, ansässig sein (V.), Besitz haben, behalten (V.), Gerichtsbarkeit ausüben, festsetzen, behaften, in Besitz nehmen, erwerben, erhalten (V.), ergreifen, besetzen, erobern, beherrschen, umzingeln
- ÜG.:
- lat. hereditare PsM, obsidere Gl, possidere BrTr
- Hw.:
- vgl. mnl. besitten, mnd. besitten
- Q.:
- Anno, Kchr, LAlex, PsM, TrSilv, Albert, Ren, RWchr5, StrAmis, ErzIII, LvReg, Enik, DSp, HTrist, Märt, SHort, Kreuzf, HvBurg, HvNst, Apk, WvÖst, Ot, EckhI, EckhII, EckhIII, EckhV, Parad, Macc, BDan, KvHelmsd, EvB, Minneb, JvFrst, EvA, Tauler, Schachzb, WernhMl (FB besitzen), Pilgerf (FB besetzen), Ägidius, AHeinr, ÄJud, Aneg, AvaA, AvR, BdN, Bit, Bosheit, BrTr, BuchdKg, BvH, Chr, CLV, Cp, Craun, Dietr, Diocl, Dür, Dürinc, EbnerChrist, Eheb, En, Eisen, Elis, Er, Eracl, Erlös, ErnstB, EvS, Exod, Flore, Frl, FvSonnenburg, Gauriel, Gen (1060-1080), GenM, Georg, Gl, Goldem, GrAlex, Greg, GrRud, GTroj, HagenChr, Heidin, Helmbr, Herb, HimmlJer, HMBvT, Hochz, HvM, Iw, JJud, JTit, JvW, Konr, Köditz, Konr, Krone, Kudr, Kulm, KvT, KvWAlex, KvWEngelh, KvWLd, KvWPant, KvWPart, KvWSchwanr, KvWSilv, KvWTroj, KvWTurn, Lanc, Lannz, Litan, LobGesMar, LobSal, Loheng, Lucid, Mai, Marner, Martina, Mechth, MH, MinnerI, MinnerII, Mor, Mügeln, Mühlh, MüOsw, MvHeilGr, Narr, Nbu, Neidh, NibA, NibB, NibC, NvJer, OvW, Parz, PassI/II, PassIII, Phyisogn, PleierGer, PleierMel, PleierTand, PrMd, PrOberalt, PrWack, Rab, RAlex, Reinfr, ReinFu, RhMl, Ring, Rol, Roth, RSp, Rudolst, Rumelant, RvEBarl, RvEGer, SalArz, SAlex, SalMor, SchwSp, Serv, Spec, StatDtOrd, StrBsp, StrDan, StRFreiberg, StrKarl, Suchenw, Tannh, Tit, Trist, TristMönch, Tu, Tund, TürlWh, Urk, UvEtzAlex, UvEtzAlexAnh, UvEtzWh, UvL, UvLFrd, UvZLanz, Vateruns, VEzzo, Virg, VMos, WälGa, Walth, Wartb, WeistGr, WeistÖ, WernhSpr, Wh, Wig, Wigam, WildM, WolfdA, WolfdD, Wunderer, WvB
- E.:
- ahd. bisizzen* 49, st. V. (5), besitzen, belagern, besetzen, bewohnen; germ. *bisetjan, bisitjan, st. V., besitzen, bewohnen, belagern; s. idg. *ebʰi?, *obʰi, *bʰi, *h₂mbʰi, Präp., Präf., auf, zu, hin, bei, Pokorny 287?; idg. *sed- (A), V., sitzen, Pokorny 884
- W.:
- nhd. besitzen, st. V., besitzen, DW 1, 1625, DW2 4, 1080
- R.:
- spil besitzen: nhd. Spiel ausüben
- R.:
- gerihte besitzen: nhd. zu Gericht sitzen
- R.:
- besezzen sīn: nhd. behaftet sein (V.), verhaftet sein (V.), besessen sein (V.)
- R.:
- besezzen werden: nhd. behaftet sein (V.), verhaftet sein (V.), besessen sein (V.)
- L.:
- Lexer 17b (besitzen), Lexer 373a (besitzen), WMU (besitzen 305 [1277] 479 Bel.), FB 38b (besitzen), MWB 1, 658 (besitzen), LexerHW 1, 217 (besitzen), Benecke/Müller/Zarncke II/2, 332a (besitze), DRW