Eintrag · Mhd. Handwörterbuch (Lexer)
- Anchors
- 16 in 12 Wb.
- Sprachstufen
- 6 von 16
- Verweise rein
- 69
- Verweise raus
- 28
Lautwandel-Kette
Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart
Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.
-
8.–11. Jh.
Althochdeutschlûsst. f.
Althochdeutsches Wörterbuch · +2 Parallelbelege
lûs st. f. , mhd. lûs, nhd. laus; as. lûs ( vgl. Gallée, Vorstud. S. 201, s. u. ), mnd. lûs, mnl. luus; ae. lús; an. lús…
-
1050–1350
MittelhochdeutschLÛSstf.
Mhd. Wb. (Benecke/Müller/Zarncke) · +2 Parallelbelege
LÛS stf. laus. pediculus sumerl. 12,75. 38,16. voc. o. 36,15. 39,43. gl. Mone 7,591. — zu jungeste âʒen in die liuse Clo…
- 1200–1600
-
19./20. Jh.
Konversationslex.Lus
Meyers Konv.-Lex. (1905–09)
Lus (Las, »Ebene«), Küstenprovinz im südöstlichsten Belutschistan, im O. von der britisch-ind. Provinz Sind begrenzt, ei…
-
modern
DialektLus
Elsässisches Wb. · +5 Parallelbelege
Lus [Lýs O. Barr Str. Betschd. Lobs. Han. ; Lys M. Molsh. Geisp. K. Z. Lohr Rauw. ; Làùs, Pl. Læis Bühl , Løỳs, Lèis Ros…
-
—
Speziallus
Ladinisch-Deutsch (Mischí)
lus [lụs] m.sg. Luxus m., Prunk m. ▬ de gran lus luxuriös → LDWB1 luxus .
Verweisungsnetz
97 Knoten, 90 Kanten
Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen
Wortbildung
Komposita & Ableitungen mit lus
1.924 Bildungen · 778 Erstglied · 1.140 Zweitglied · 6 Ableitungen
lus‑ als Erstglied (30 von 778)
lus(e)neⁿ
Idiotikon
lus(e)neⁿ Band 3, Spalte 1456 lus(e)neⁿ 3,1456
lū̆s, Gen. luu̯ós
Pokorny
Lus'ä g'
MeckWB
Wossidia Lus'ä g' - f. Kamm Ro.
Lus'allee
MeckWB
Wossidia Lus'allee f. Scheitel, nam. der weit durchgezogene Wa; Pa Parchim@Dobbertin Dobb . Me. 3, 540.
Lusanerpomādeⁿ
Idiotikon
Lusanerpomādeⁿ Band 4, Spalte 1253 Lusanerpomādeⁿ 4,1253
Lusangel
ElsWB
Lusangel [Lýsàl Olti. bis Z. ] m. Lausbube, lūderlicher Kerl, Spitzbube, Schlingel.
Lus'anger
MeckWB
Wossidia Lus'anger m. Anger, auf dem viel Lus'krut wächst Gü Güstrow@Niendorf Niend .
Lus'ap
MeckWB
Wossidia Lus'ap m. Schelte Wa Waren@Röbel Röb ; Barbier Wi Wismar@Neukloster NKlost .
lûsarîg
EWA
lûsarîg*AWB adj., Gl. 4,85,6 (1. Hälfte des 13. Jh.s, bair.) nom.sg.m. luserger: ‚voller Läuse, verlaust; pediculosus‘ (nhd. mdartl. rhein. …
Lusatĭa
Meyers
Lusatĭa (neulat.), soviel wie Lausitz.
Lus'baden
MeckWB
Wossidia Lus'baden n. Wäsche Ha Hagenow@Belsch Belsch .
Lus'bänk
MeckWB
Wossidia Lus'bänk f. Faulbank in der Schule Pa Parchim@Suckow Suck .
Lus'bagaasch'
MeckWB
Wossidia Lus'bagaasch' f. Gesindel, Pöbel; oft hd. Lausbagage.
Lus'bahn
MeckWB
Wossidia Lus'bahn f. wie -allee: Lausebahn Reut. 2, 280.
Lus'beer
MeckWB
Wossidia Lus'beer f. Hagebutte, die Frucht des Wäpelduurns, der rosa canina C. Arndt 28; E. Krüg. 71. Me. 3, 540.
Lusbeere
ElsWB
Lusbeere Rauw. , Lüsbeer Dehli. f. Frucht des Weißdornes, Crataegus oxyacantha Kirschl. 1, 252. — Idiotikon Schweiz. 4, 1469.
Lus'beerenbusch
MeckWB
Wossidia Lus'beerenbusch m. der gemeine Spindelbaum, evonymus europaeus; der Name kommt daher, daß man die Kerne als Mittel gegen Kopfläuse …
Lus'bein
MeckWB
Wossidia Lus'bein n. in der Rda. de Sak hett Lus'been ist eine kitzlige Angelegenheit Sta Stargard@Neustrelitz NStrel .
Lus'bessen
MeckWB
Wossidia Lus'bessen m. Kamm Wa.
Lus'blatt
MeckWBN
Wossidia Lus'blatt n. Blatt der Großen Klette, arctium lappa: Lüs'bläder Dahnke Flora 62 a .
Lus'buck
MeckWB
Wossidia Lus'buck m. eig. männliche Laus, in der Rda.: Handel bringt 't meist Geld, säd' de Lumpenhändler, un wenn 't ok man mit Lüs'bück is…
Lusbue
LothWB
Lus bue Pfb. (Lausbo u f D. Si. ) Lausbube als Schimpfwort.
Lusbue(b)
ElsWB
PfWB LothWB RhWB Lusbue(b) Hi. Urbis Su. Co. M. , Lusbu b Betschd. Wh. m. Lausbube (Schimpfwort). — Idiotikon Schweiz. 4, 935.
Lus'büdel
MeckWB
Wossidia Lus'büdel m. verlauster, schmutziger Mensch Ha Hagenow@Redefin Red ; Gü Güstrow@Tarnow Tarn .
Lus'busch
MeckWB
Wossidia Lus'busch m. wilder Rosenstrauch, rosa canina Mi 52 a ; Beck. Bäume 65.
Lusbutik
ElsWB
Lusbutik f. gemeine Gesellschaft Str.
lusch
Lexer
lusch stm. versteck. si quam an iren gûten lusch (: pusch) Pass. K. 455,46 ;
Lusch(e)
SHW
Lusch(e) Band 4, Spalte 451-452
luschär
RhWB
luschär = ungezwungen s. leschär.
Luschai
Meyers
Luschai ( Lushai ), ein Volk, das an der Ostgrenze Bengalens, in Assam und Oberbirma noch wenig bekannte, bewaldete Bergländer (L.-Hills) be…
‑lus als Zweitglied (30 von 1.140)
*balus
KöblerGot
*balus , Adj. (wa) nhd. böse, übel ne. baleful, pernicious Hw.: s. *balu Q.: Regan 17, Schubert 64 E.: germ. *balwa-, *balwaz, Adj., übel, q…
*liugaapaustaulus?
KöblerGot
*liugaapaustaulus? , st. M. (u/i) Vw.: s. ga- E.: s. liug, apaustaulus
*mūlus
KöblerGot
*mūlus , st. M. (u)? nhd. Maulwurf ne. mole (1) Q.: mlat. mulus, Holthausen, Gotisches etymologisches Wörterbuch 73 E.: germ. *mula-, *mulaz…
3. cucullus
MLW
[3. cucullus v. MLW culullus . ] Niederer
3. culus
MLW
[3. culus v. oculus : MLW Ysengrimus 6,324. ] Pörnbacher
Kumulus
RDWB1
Kumulus m meteor. кучевое облако метеор.
Paulus
RDWB1
Paulus sich vom Saulus zum Paulus wandeln idiom. - кардинально изменить взгляды, полностью перемениться, полностью пересмотреть свои взгляды…
Abalus
Herder
Abalus , bei den Alten der Name einer Bernsteininsel.
*abbatulus
MLW
* abbatulus , -i m. parvus abbas — kleiner Abt ( cf. MLW Gloss. III 379,6 St.-S. -us abbatulus prepositiculus prouosteken): ob staturam corp…
abelus
MLW
abelus v. MLW avillus . Schetter
*aboculus
MLW
* aboculus , -a, -um . ( ex ab et oculus formatum; MLW francog. aveugle, cf. MLW Wartburg, Frz. etym. Wb. I. p. 6sq. ) caecus — blind : MLW …
abunculus
MLW
abunculus v. MLW avunculus . Payr
acefalus
MLW
acefalus v. MLW acephalus . Prinz
acephalus
MLW
acephalus (-efa-) , -a, -um . ( ἀκέφαλος ; aliter derivat Gerhoh. MLW l. 66sq. ) MLW script. : ach-: p. 109,11. akh-: p. 109,22. azęphola: p…
acerabulus
MLW
acerabulus . ( ex acer et MLW gall. * abulus, cf. MLW Wartburg, Frz. etym. Wb. I. p. 19 ) acer — Ahorn (v. p. 109,42 ) : MLW Gloss. IV 180,1…
*acervulus
MLW
* acervulus , -i m. parvus cumulus — Häufchen : MLW Gerh. August. Udalr. I 4 p. 392,24 -um acervulum aceoli aliis pauperibus dispensavit. Pr…
acidulus
GWB
acidulus a Der Versuch den liquorem acidulum [ Salzsäure ] auf [ bedrucktem ] Papier zu brauchen [ um es wieder weiß zu machen ] wird nicht …
acilus
MLW
acilus v. MLW aquilus .
Ackerlus
ElsWB
Ackerlus f. Haftdolde ( ein schädliches Unkraut ), Caucalis latifolia Kirschl. 1, 308.
*acrasylus
MLW
? * acrasylus . (orig. MLW inc. ) animal fabulosum, MLW gr. τρόχος (species avis) — Fabeltier (Vogelart ) : MLW Albert. M. animal. 17,38 de …
*acrocholus
MLW
* acrocholus , -a, -um . ( ἀκρόχολος) iracundus — jähzornig : MLW Albert. M. eth. 4,2,10 p. 312 b ,22 -us acrocholus ... dicitur ab ἀκρος , …
acutulus
MLW
acutulus , -a, -um . 1 (paulum) acutus — (etwas) spitz : MLW Dipl. Heinr. III . 291 p. 395,7 castellum de Monte -o acutulo cum suis pertinen…
adminiculus
MLW
adminiculus (ami-) , -i m. minister — Diener (v. et MLW l. 24sqq ) : Vita Fidoli 12 (MGMer. III p. 431,20) vir sanctus ... ami-um aminiculum…
adolescentulus
MLW
adolescentulus , -i m. MLW script. -isc-: v. p. 233,44. (homo) iuvenculus — junger Mann : MLW Chart. Fuld. B 529 p. 511,13 (a. 801/02) -os a…
adoptulus
MLW
adoptulus , -a, -um . adoptivus — angenommen : Form. Sangall. II 28 p. 412,25 (laxiore usu) uterinis fratribus -us adoptulus frater ... salu…
*adriabulus
MLW
? * adriabulus , -i (f.) (orig. MLW dub. ; acerabulus vel * agriabulus cft. J. André, MLW ALMA 23. 1953. p. 109sq.) genus arboris — Baumart …
aemulus
MLW
aemulus (em-) , -a, -um . MLW script. hem-: MLW Epist. Meginh. 7. MLW form. emulem: Vita Leod. 28 (MGMer. V p. 309,9). I MLW adi. (usu MLW a…
*aenulus
MLW
* aenulus , -a, -um . aeneolus — aus Erz : MLW Wilh. Salic. chirurg. 2,3 p. 329 A pone in utraque barbula cannulam -am aenulam . Ziltener
Äolus
GWB
Äolus Name des Windgottes Ach! mein Mädchen verreis’t! Sie steigt zu Schiffe! — Mein König, | Ä.! mächtiger Fürst! halte die Stürme zurück G…
aequiangulus
MLW
aequiangulus , -a, -um . omnes angulos aequales habens — gleichwinkelig : MLW Ps. Boeth. geom. p. 389,9 circa datum circulum quinquangulum a…
Ableitungen von lus (6 von 6)
*belus
MLW
* belus vel -um (boel-), MLW abl. MLW pl. -is (n.) ( βέλος) telum — Geschoß : MLW Liutpr. antap. 2,4 boelis, id est sagittis. Payr
belusen
KöblerMhd
belusen , sw. V. nhd. belauschen, horchen, lauschen E.: s. be, lusemen, lusen W.: nhd. DW- L.: Lexer (belusen), LexerN 3, 59 (belusen)
entlūsen
WWB
ent-lūsen V. (von Hühnern) im Staub wühlen (Frbg.) ( Ennepe-Ruhr-Kreis Enr Gb).
gelus
LDWB1
gelus [ge·lūs] adj. (-sc, -losa) 1 eifersüchtig 2 (invidius, dala invidia) eifersüchtig, neidisch 3 bedacht. ▬ ester gelus eifersüchtig sein…
Luse
PfWB
Luse Gen.? : ' nasse Stelle einer Wiese ', Lus (lūs) [ BZ-Steinf ].
Verlusen
Adelung
Verlusen , bey den Jägern, S. Adelung Verhören .