aemulus

aemulus (em-), -a, -um. MLWscript. hem-: MLWEpist. Meginh. 7. MLWform. emulem: Vita Leod. 28 (MGMer. V p. 309,9). I MLWadi. (usu MLWattrib.): A adaequans — gleichkommend: MLWFlor. Lugd. carm. 29,39 ut ... -aaemula sidereis vigilent funalia flammis. B invidus — mißgünstig, neidisch: MLWWalahfr. carm. 5,38,66 -aaemula pauperies dum grandia facta vetaret inprobitate sua. MLWEpist. var. II 34 p. 359,2 oblivio. MLWCarm. var. II A 2,13 quae (senecta) nimium nostris obstat nunc -aaemula votis. MLWGesta Bereng. 3,251 dies instat iuvenilibus -aaemula (gloss.: invida) factis, mortis acerba ferens. MLWCarm. var. III 46,1,17 -aaemula lite. MLWal. C hostilis, contrarius — feindlich, entgegenstehend:MLW Aldh. virg. II 2093 -aaemula dum passim verterunt terga falanges. 2458 -aaemula ceu pugnat populorum turma duorum. 2568 bella. MLWBonif. epist. 10 p. 10,33 unaquaeque virtus contra emulum suum peccatum excussando me clamitabat. MLWHraban. hom. I 62 p. 117^C avaritia fit ... totius pietatis -aaemula (antea: contraria). D de colore MLWi. q. fulvus, badius — (gelb-, rot-) braun: MLWTheod. Cerv. chirurg. 3,55 p. 178^B elephantiae autem signa sunt color lividus faciei et totius corporis emulus. p. 178^E alopeciae sunt signa ... color rubeus vergens in terreum colorem et emulum. p. 179^H colorem emulum faciei. II subst.: A masc.: 1 imitator, concertator — Nachahmer, Nacheiferer: MLWDipl. Heinr. IV. 249 p. 316,14 in virtute eorum (antecessorum) imitatores et precipue in ecclesiis Dei fundandis emuli ... existere studemus. MLWAdam gest. 1,20 Rimbertum suae (sc. Ansgarii) virtutis -umaemulum. 2 zelator — Eiferer: MLWHraban. hom. II 137 p. 410^C (de dignitatibus iustorum in resurrectione) qui, ut perfecti essent, primi gradus -iaemuli fuerunt. 3 invidus, obtrectator — ein Mißgünstiger, Neider, Nebenbuhler: MLWHraban. epist. 28 p. 444, 26 ut ... tua auctoritate contra invidos -orumaemulorum morsus tueatur praesens opus. MLWHincm. epist. I 131^a p. 68,21 si nacta occasione aliquis -usaemulus recta hinc eraserit. MLWRuotg. Brun. 23 p. 24,18 nec ab invidis et emulis suis facile potuit reprehendi. MLWBernold. Const. chron. MLWa. 1077 p. 434,14 emulus eius (Roudolfi regis) Heinricus ... advenit. Vita Heinr. IV. 11 p. 36,20 qui (episcopus) sui (Heinrici V.) honoris emulum (Heinricum IV.) recepisset. MLWal. 4 inimicus, adversator — Widersacher, Gegner: a gener.: MLWAldh. epist. 5 p. 493,7 utpote ... arcister legionum falangibus saeptus -orumaemulorum spissis. MLWCarm. de temp. rat. 810 (de quartodecimanis) fulcimur tunc forte columna contra emulos, currimus ad illam Nicenam synodum. MLWTransl. Dion. Ratisb. 38 p. 371^a,19 ne ... perpetim ... urbi -osaemulos constituamus. MLWLamb. Hersf. annal. MLWa. 1045 p. 59,24 emulum atque insidiatorem regni sui captum decollavit. MLWBernold. Const. libell. III praef. illi nostro, nolit Deus ne deinceps dicam emulo, sed amicissimo, satisfacere studui. MLWHelm. chron. 85 p. 166,1 Kanutus, emulus eius (regis Danorum). Const. II 347 fervens pacis emulus. MLWHugo Trimb. registr. 117 Oracius ... viciorum emulus firmus et mansuetus. MLWal. de diabolo, daemone: MLWAldh. virg. I 26 p. 262,1 lividorum fraudulenta -orumaemulorum factio. MLWUffing. Ida 1,8 contra emulum dimicans castitatis. MLWal. b iur. MLWi. q. litigator — Gegner vor Gericht: MLWEpist. Meginh. 38 p. 237,29 quod ipsum emuli nostri aucupati sunt. MLWAnnal. Ratisb. fragm. MLWa. 1085 (MLWMGScript. XIII p. 49,27) ad condictam synodum ... perveniens, emulos suos triduo expectavit imperator. MLWChart. episc. Wirz. I 304. in chartis MLWi. q. violator — einer der zuwiderhandelt:MLW Dipl. Heinr. IV. 46 si ... quilibet emulus hanc commutationem violare presumpserit. MLWVita Agric. 7 (privil. MLWspur.) huius privilegii conscii nocivi emuli communione dirimantur. MLWChart. Hall. I 183 ne vero emulorum obtrectatione ... factum nostrum in irritum revocetur. MLWal. B fem.: aemulatrix — Nebenbuhlerin: 1 de rebus: MLWAdam gest. 2,22 p. 80,11 cuius (Ruzziae) metropolis civitas est Chive, -aaemula sceptri Constantinopolitani ([cf. Sall. Cat. 10,1]. MLWsim. MLWSchol. Adam gest. 111). MLWCarm. Bur. B 57,1,1 bruma, veris emula. 2 de hominibus: MLWGloss. III 273,38 St.-S. emula (pelex b) gella. C neutr.: exemplum — Beispiel, Vorbild: MLWEpist. Meginh. 23 p. 220,15 ite inquam hortamentis mutuis, vos mutuis excitate emulis, vos de virtute provocate MLWeqs.