Eintrag · Köbler Ahd. Wörterbuch
helfan st. V. (3b)
helfan , st. V. (3b)
- nhd.
- helfen, beistehen, unterstützen, fördern, begünstigen, nützen, verhelfen, sich beeilen, streben, sich helfen, zu Hilfe kommen, förderlich sein (V.), retten
- ne.
- help (V.), assist, support (V.)
- ÜG.:
- lat. adesse N, (adiutor) N, adiutor esse N, adiuvare B, Gl, FG, N, O, OG, PG, T, adiuvator (= helfanti subst.) Gl, agitare Gl, annuere Gl, aspirare Gl, auxiliari B, N, auxiliator esse Gl, componere Gl, concurrere Gl, consulere Gl, N, (dare) N, (excubare) Gl, favere Gl, MH, fretus (Adj.) (= giholfan) Gl, fulcire Gl, (inniti) Gl, instare N, intervenire Gl, iuvare Gl, medicare Gl, oboedire ad auxilium N, (obstare) Gl, obviare Gl, opem ferre N, opitulari Gl, N, parere ad auxilium N, per salutem tuam (= sō helfe mir dīn huldi) Gl, prodesse Gl, proficere I, O, refovere Gl, (salvare) O, salvator (= helfanti subst.) Gl, subvenire B, Gl, MH, N, succurrere Gl, OG, suffragari Gl, suppetere Gl, (supplementum) (= giholfan) Gl, sustentare Gl, tueri Gl, (valere) O
- Vw.:
- s. gi-, zuo-
- Hw.:
- s. giholfan*; vgl. anfrk. helpan*, as. helpan
- Q.:
- B, BG, BI (?), FG, GB, G, Gl (765), I, L, M, MH, N, O, OG, OT, PG, T, Urk, WH, WK
- I.:
- Lbd. lat. salvare?
- E.:
- germ. *helpan, st. V., helfen; idg. *k̑elb-, *kelp-, V., helfen?, Pokorny 554?; s. idg. *k̑el- (2), V., neigen, Pokorny 552
- W.:
- mhd. hëlfen, st. V., helfen, nützen, fördern
- nhd.
- helfen, st. V., helfen, DW 10, 949
- R.:
- helfanti, (Part. Präs. subst.=)M.: nhd. Helfer, Retter, Schutzherr
- ne.
- saver, protector
- ÜG.:
- lat. adiuvator Gl, auxiliator Gl, salvator Gl
- L.:
- Karg-Gasterstädt/Frings 4, 909 (helfan), ChWdW8 159a (helfan), ChWdW9 408b (helfan), EWAhd 4, 931
- Son.:
- MrT01 = Regensburger Mischglossar (München, Bayerische Staatsbibliothek Clm 14747), MrT02 = Tegernseer Mischglossar (München, Bayerische Staatsbibliothek Clm 14410), Smr01 = Murbacher Sammelglossar (Oxford, Bodleian Library Jun. 25), Tgl02 = Freisinger Moralia-Glossen (München, Bayerische Staatsbibliothek Clm 6300), Tgl003 = Frankfurter Canones-Glossen (Stadt- und Universitätsbibliothek Frankfurt am Main Ms. Barth. 64), Tgl004 = Halitgarglossen im Ottoboni-Codex (Rom, Biblioteca Apostolica Vaticana, Ottob. lat. 3295), Tgl006 = Salzburger Hieronymus-Glossen (Salzburg, Sankt Peter, a VII 2), Tgl007 = Benediktbeurer Glosse zu Gregors Homilien (München, Bayerische Staatsbibliothek Clm 4542), Tgl009 = Glosse zu Hraban Ad Otgarium im Ottoboni Codex Glosse des Ottoboni Codex (Rom, Biblioteca Apostolica Vaticana, Ottob. lat. 3295), Tgl012 = Die Würzburger Jesaias-Glossen (Würzburg, Universitätsbibliothek M. p. th. f. 20), Tgl014 = Sankt Emmeramer Glossen zu Gregors Homilien (München, Bayerische Staatsbibliothek Clm 14379), Tgl016 = Würzburger Glossen zum Alten Testament (Oxford, Bodleian Library Laud. lat. 92), Tgl086 = Würzburger Glossen zu den Briefen (Oxford, Bodleian Library Laud. lat. 108), TrA01 = Alphabetisches Reichenauer Bibelglossar (Karlsruhe, Badische Landesbibliothek Aug. IC bzw. XCIX), TrA04 = alphabetisches Berner Canones-Glossar (Bern, Burgerbibliothek A 26 + MS 89), TrT07 = Freisinger Isidor-Glossar (München, Bayerische Staatsbibliothek Clm 6325), TrT19 = exestimatis-Glossar zur Benediktinerregel (Oxford, Bodleian Library Jun. 25), Wba03 = Affatim-Glossar (Oxford, Bodleian Library Jun. 25)