lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

gesanc

mhd. bis mnd. · 8 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MWB
Anchors
9 in 8 Wb.
Sprachstufen
2 von 16
Verweise rein
46
Verweise raus
32

Eintrag · Mittelhochdeutsches Wb. (MWB)

gesanc stNM.

Bd. MWB 2 529, Sp. 34
gesanc stNM. 1 ‘Singen, Gesang’
1.1 von menschl. Stimmen
1.2 von Tieren (überw. Singvögeln)
2 ‘Klang, Melodie’
   1 ‘Singen, Gesang’    1.1 von menschl. Stimmen: der ander meister, den er gewan, / der lêrtin wol mûsicam [...] unt von ime selben heven daz gesanc VAlex 182; zelen, tichten und gesang Mügeln 304,7; der brutegoum cumet mit einer menie siner riter, so er sine brut enphahit vnde si mit gesange fúr leitet Lucid 123,4; nv ist allez frolich gesanc hingeleit Spec 38,8; man schol auch mit gesange uber die greber niht mer gen, denne so man die leich legt NüP 158; SM:UvB 6:3,3; RvEBarl 12417; Lanc 112,27; DvAStaff 198; Eckh 5:38,16. – bestimmter Gesang, Lied: daz froͤlich gesanch ‘gloria in excelsis deo’, daz wir ze weihen nachten vil froͤlich singen PrOberalt 13,27; cantemus domino, gloriose. ditz gesanc vindet man in dem salter BuchdKg 32,14; diz gisanc [ canticum ] vom ewangeli BrZw 12. 17. – ‘Stimme, Intonation’ diu kel hât die kraft, daz si münzet und stellet die stimm und daz gesanch BdN 18,28    1.2 von Tieren (überw. Singvögeln): wol troeste mich der vogel gesanc MF:Reinm 6b: 4,9; MF:Wolfr 6:2,4; Georg 3080; HvNstAp 13166; EnikWchr 5551; diu lerch meldet den tag des morgens fruo [...] mit gar frœleichem gesang BdN 171,20; [der Wiedehopf] hât neur ain gesank und ain stimm, wan er singet neur hoz hoz hoz ebd. 228,7; diu pfärt sänftigt [der Hahn] mit seinem gesang des nahts und macht die kämel ungestüem ebd. 192,17; dar nâch huob er [der Esel] ein gesanc, / daz vil gar der walt erhal WälGa 13266    2 ‘Klang, Melodie’ doch so klag ich den summer nicht so sere, / und solt ich in der stuben sein, / da die jungen tretten [stampfen] wol zu preis / den newen gesang Neidh(S) 1,71 c117:2,4; in den oren harpfen klang / und aller seiten spil gesang HvNstGZ 7727. – terminus technicus der musikal. Mutationslehre (vgl. Anm.z.St.): das leret gar uns musica die frie, / wie in der hant [Guidonische Hand] man fint gesenge drie Mügeln 286,10

MWB 2 529,34; Bearbeiter: Graën

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 1050–1350
    Mittelhochdeutsch
    gesanc

    Mhd. Wb. (Benecke/Müller/Zarncke) · +5 Parallelbelege

    gesanc gesang. daʒ alle die swester daʒ gesanch an viengen u. ir tagezît begiengen Mar. 61. daʒ wir ze den hôchgezîten (…

  2. 1200–1600
    Mittelniederdeutsch
    gesancM.

    Köbler Mnd. Wörterbuch · +2 Parallelbelege

    gesanc , M. nhd. Gesang, Lied Vw.: s. figurāl-, kerken-, kōr-, kōrāl-, kuckukes-, vröuden-, rāven- Hw.: vgl. mhd. gesanc…

Verweisungsnetz

60 Knoten, 65 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 5 Hub 1 Kompositum 51 Sackgasse 3

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit gesanc

39 Bildungen · 4 Erstglied · 35 Zweitglied · 0 Ableitungen

Ableitung von gesanc

ge- + sanc

gesanc leitet sich vom Lemma sanc ab mit Präfix ge-.

gesanc‑ als Erstglied (4 von 4)

gesancbōk

KöblerMnd

gesanc·bōk

gesancbōk , N. nhd. Gesangbuch, Liederbuch E.: s. gesanc, bōk (2) W.: s. nhd. Gesangbuch, N., Gesangbuch, DW 5, 3803? L.: MndHwb 1/2, 83 (ge…

gesancbȫkelīn

KöblerMnd

gesancbȫkelīn , N. nhd. Gesangbüchlein, kleines Liederbuch E.: s. gesanc, bȫkelīn W.: s. nhd. Gesangbüchlein, N., Gesangbüchlein, DW 5, 3803…

gesancmeister

KöblerMhd

gesanc·meister

gesancmeister , st. M. nhd. „Gesangmeister“, Meister im Gesang ÜG.: lat. cantor Gl, Voc, papanista Voc Q.: Gl, Voc (1482) E.: s. gesanc, mei…

gesanc als Zweitglied (30 von 35)

brûtgesanc

MWB

brûtgesanc stN. ‘Hochzeitslied’ allez geslæhte gelovbiger lobe begê brvtgesanges [ totum genus fidelium laudes celebret dramatum ] PsM H 44,…

brūtgesanc

KöblerMhd

brūt·gesanc

brūtgesanc , st. N. nhd. Brautgesang, Hochzeitslied ÜG.: lat. drama PsM Q.: PsM (vor 1190) (FB brūtgesanc) E.: s. brūt, gesnac W.: s. nhd. (…

engelgesanc

KöblerMhd

engel·gesanc

engelgesanc , st. N. nhd. „Engelgesang“, Gesang der Engel Q.: PrEls (14. Jh.) E.: s. engel (1), gesanc W.: nhd. Engelgesang, N., Engelgesang…

entslāfgesanc

KöblerMhd

entslāfgesanc , st. M., st. N. nhd. Einschlafgesang Q.: Voc (1482) E.: s. entslāfen (1), gesanc W.: nhd. DW- L.: LexerHW 1, 587 (entslâfgesa…

figūrālgesanc

KöblerMnd

figūrālgesanc , M. nhd. Figuralgesang, Mensuralgesang ÜG.: lat. cantus figuralis I.: z. T. Lüs. lat. cantus figuralis E.: s. lat. figūra, F.…

kerkengesanc

KöblerMnd

kerke·n·gesanc

kerkengesanc , M. nhd. Kirchengesang Hw.: s. kerkensanc, kerksanc E.: s. kerke (1), gesanc W.: s. nhd. Kirchengesang, M., Kirchengesang, DW …

klagegesanc

Lexer

klage·gesanc

klage-gesanc stn. klaggesang, gesungene totenklage Hb. M. 344. 45. vgl. klagesanc.

klagesanc

Lexer

klage·sanc

klage-sanc stmn. klaggesang, gegens. zu vröudenrîcher sanc Msh. 2,127 b , zu lobesanc Myst. 1. 58,16. nû hôret sagen klagensanc van Karle de…

kuckukesgesanc

KöblerMnd

kuckuk·es·gesanc

kuckukesgesanc , M. nhd. „Kuckucksgesang“, eintöniger leieriger Gesang, Psalmodieren Q.: Nic. Gryse (um 1600) E.: s. kuckuk, gesanc L.: MndH…

kōrgesanc

KöblerMnd

kōr·gesanc

kōrgesanc , M. nhd. „Chorgesang“, gottesdienstlicher Gesang Hw.: s. kōrsanc E.: s. kōr (1), gesanc W.: s. nhd. Chorgesang, M., Chorgesang, D…

kōrālgesanc

KöblerMnd

kōrālgesanc , M.? nhd. Chorgesang, geistliches Chorlied (evangelisch) E.: s. kōrāle, gesanc L.: MndHwb 2, 636 (kôrâlgesanc)

lopgesanc

Lexer

lop·gesanc

lop-gesanc stnm. s. v. a. lobesanc H. v. N. 382. Lor. 116,4. Hb. M. 257. 412. 74.

morgengesanc

KöblerMnd

morgen·gesanc

morgengesanc , M. nhd. Morgengesang Hw.: s. morgensanc E.: s. morgen (1), sanc W.: s. nhd. Morgengesang, M., Morgengesang, DW 12, 2569 L.: M…

notengesanc

KöblerMhd

noten·gesanc

notengesanc , st. M., st. N. nhd. Notengesang ÜG.: lat. nota Gl Q.: Gl (15. Jh.?) E.: s. note, gesanc W.: nhd. Notengesang, M., Notengesang,…

orgelgesanc

KöblerMnd

orgel·gesanc

orgelgesanc , M. nhd. Spielen auf der Orgel, Orgelmusik ÜG.: lat. aulidus Q.: Richter 1 131, Langenberg 69, Mante Geb. 78 (um 1450) E.: s. o…

rāvengesanc

MNWB

raven·gesanc

*° rāvengesanc , m. (flekt. -g- ): Rabengeschrei , (bildl.:) mißtönende Äußerung, de jêsuwîtersche nachtrāven mit ērem r.-ge und ûlengeschre…

rāvengesanc

KöblerMnd

rāvengesanc , M. nhd. „Rabengesang“, Rabengeschrei, misstönende Äußerung Q.: Nic. Gryse Spegel Ggg 2v (1593) E.: s. rāven, gesanc W.: s. nhd…

süezgesanc

KöblerMhd

süezgesanc , st. M. nhd. Harmonie E.: s. süeze, gesanc W.: nhd. (ält.) Süßgesang, M., Melodie, DW 20, 1334 L.: Lexer 450a

vogelgesanc

Lexer

vogel·gesanc

vogel-gesanc stmn. BMZ gesang der vögel Mel. Warn. Craon 1712. vgl. Gr.w. 2, 534. 5,615. 681 u. nachtrag dazu; augurium Dfg. 60 c .

voregesanc

KöblerMhd

vore·gesanc

voregesanc , st. M., st. N. nhd. „Vorgesang“, einleitender Gesang ÜG.: lat. praeambulum Gl Q.: Gl (15. Jh.?) I.: Lüt. lat. praeambulum? W.: …