Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
sega st. sw. f.
st. sw. f., mhd. sege, nhd. säge; as. sega (s. u.). — Graff VI,88.
seg-: nom. sg. -a Gl 1,415,6 (Sg 299, 9. Jh.). 2,8,30. 711,33. 3,123,63 (SH A). 192,46 (SH B). 218,17 (SH B, Anh.). 259,11 (SH a2). 290,5 (SH b). 293,4 (SH e). 640,31. 47. 4,208,60 (sem. Trev.); -e 3,259,11. 678,28.
Schwach: seg-: gen. sg. -un Gl 2,699,49; acc. sg. -un 555,43. 560,21 (2 Hss.); nom. pl. -en 3,418,75 [HD 2,397].
Unklar: Stark: sega: dat. sg. Gl 2,626,44 (clm 18059, Gll. 11. Jh. (?); von zweiter Hand; s. 2).
segxn Gl 2,570,65 s. seh. 1) Werkzeug mit (gezähnter) Schneide, Säge: serra enim sega dicitur [zu: (David) populum quoque eius (civitatis) adducens] serravit [, et circumegit super eos ferrata carpenta, 2. Reg. 12,31] Gl 1,415,6. segun [truncata numquid corporis segmenta post] serram [feris obiecit aut undis dedit? Prud., P. Vinc. (V) 531] 2,555,43. 560,21. segun [tum (damals kam in Gebrauch) ferri rigor atque argutae lammina] serrae (vgl. argutae serrae, vgl. stridulae, sonorae, Serv.) [(nam primi (sc. Menschen der Vorzeit) cuneis scindebant fissile lignum), Verg., G. I,143] 699,49. sega serra [ohne Kontext] 711,33. sega serra 3,123,63 (im Abschn. De ferramentis). 192,46 (davor fila lima; im Abschn. De fabris ferrariis; 1 Hs. saga2). 259,11. 640,31 (4 Hss. saga2). 47 (beide davor figila lima). 4,208,60. sega serra [zu:] serrae [autem nomen de sono factum est, id est, a stridore, oder zu:] serrae [, circinique usum perdices quidam adolescens invenit, Is., Et. XIX,19,9] 3,218,17. sega ł scerra serra 290,5. 293,4. segen serrae [vgl. serrae sunt linguae maledicentium et detrahentium, HD 2,397] 418,75 [HD 2,397]. sege serra ł gentatoria (l. gestatoria? Steinm.) 678,28 (danach scrotisin scalprum ł sculprum); — zur Wiedergabe von lat. lima ‘Feile (mit gezahnten Seitenflächen’, vgl. Darms, Schwäher S. 242): lima .i. sega (Randgl. zu lima .i. saga ł uila) [zu:] lima [. Corpore sulcato nec non ferrugine glauca sum formata fricans rimis informe metallum, Aldh., Enigm. XXI, Überschr. p. 106] Gl 2,8,30 (oder ist von einer zu fîhala synonymen Gl. u. der Bed. ‘Feile’ auszugehen (?), so Tiefenbach, Werkzeuge S. 734; vgl. saga2). 2) Unklar, mit lat. sulcus ‘Furche’ (?): sega [at si non fuerit tellus fecunda, sub ipsum Arcturum tenui sat erit suspendere] sulco [Verg., G. I,68] Gl 2,626,44 (zur unsicheren Zuordnung zu sega vgl. Graff a. a. O.; anders Ahd. Gl.-Wb. S. 511 s. v. seh).
Abl. segôn; vgl. saga2, segansa.
Vgl. Tiefenbach a. a. O. S. 733 ff.