lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

luxus

nhd. bis spez. · 12 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

Alle 12 Wörterbücher
Anchors
12 in 12 Wb.
Verweise rein
16
Verweise raus
9
Sprachstufen
6 von 16

Hauptquelle · Etym. Wb. des Deutschen (Pfeifer)

Luxus m.

Luxus m. ‘Aufwand, Verschwendung, Prunk’ (16. Jh.), übertragen ‘eine vom Üblichen oder Gebotenen abweichende Haltung’ (19. Jh.), Entlehnung von lat. luxus ‘üppige Fruchtbarkeit, verschwenderischer Aufwand, Schlemmerei, Ausschweifung’. Eine frühe (Paracelsus) Verwendung Luxus ‘Üppigkeit, Geilheit’ (auch ‘Syphilis’, luxisch ‘syphilitisch’) setzt sich nicht fort. – luxuriös Adj. ‘verschwenderisch, prunkvoll’ (17. Jh.), frz. luxurieux, lat. luxuriōsus ‘üppig, schwelgerisch’ (vgl. lat. luxuria ‘Üppigkeit, Schwelgerei’).

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 15.–20. Jh.
    Neuhochdeutsch
    Luxusm.

    Etym. Wb. des Deutschen (Pfeifer) · +1 Parallelbeleg

    Luxus m. ‘Aufwand, Verschwendung, Prunk’ (16. Jh.), übertragen ‘eine vom Üblichen oder Gebotenen abweichende Haltung’ (1…

  2. 18./19. Jh.
    Goethe-Zeit
    Luxus

    Goethe-Wörterbuch

    Luxus ein den üblichen (Lebens-)Standard übersteigender, kostspieliger, besonders auf Komfort od ästhet Vergnügen zielen…

  3. 19./20. Jh.
    Konversationslex.
    Luxus

    Herder (Konv.-Lex., 1854–57) · +1 Parallelbeleg

    Luxus , lat., der Aufwand für mannigfaltigen Genuß, nicht für die Befriedigung eigentlicher Lebensbedürfnisse.

  4. modern
    Dialekt
    Luxusm.

    Mecklenburgisches Wb. · +3 Parallelbelege

    Wossidia Luxus m. Zauberei, Hokuspokus: sonn' Luxus, dor glöw ick nich an, dat Spöken! Wo. Sag. 2, XVIII.

  5. Sprichwörter
    Luxus

    Wander (Sprichwörter)

    Luxus Luxus ist der schlimmste Eheteufel. Die Chinesen: Das Jahrhundert des Luxus ist das der Falschheit, der Irrthümer …

  6. Spezial
    luxus

    Ladinisch-Deutsch (Mischí) · +1 Parallelbeleg

    luxus [lu·xus] (lat.) m.sg. Luxus m., Pracht f., Prunk m. → LDWB1 lus .

Verweisungsnetz

30 Knoten, 23 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 5 Kompositum 18 Sackgasse 7

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit luxus

25 Bildungen · 12 Erstglied · 13 Zweitglied · 0 Ableitungen

luxus‑ als Erstglied (12 von 12)

Luxus-gaul

SHW

Luxus-gaul Band/Spalte unbekannt Faksimile ansehen

Luxus-hund

SHW

Luxus-hund Band/Spalte unbekannt Faksimile ansehen

Luxus-zug

SHW

Luxus-zug Band/Spalte unbekannt Faksimile ansehen

Luxusexpreßzüge

Meyers

Luxusexpreßzüge ( Luxuszüge ), s. Meyers Eisenbahnzüge .

Luxus-gaul

PfWB

luxus·gaul

Luxus-gaul m. : ' altes, schlechtes Pferd ', in der RA.: 's is ääner vum Rosedal (FN) seine Luxusgail [ KU-Schmittw/O ].

Luxussteuern

Meyers

luxus·steuern

Luxussteuern , Steuern, die aus Anlaß des Gebrauchs und Verbrauchs von bestimmten Luxusgegenständen oder überhaupt vom Luxusaufwand erhoben …

luxus als Zweitglied (13 von 13)

*affluxus

MLW

aff·luxus

* affluxus , -us m. 1 de mari MLW i. q. accessus — Flut : MLW Albert . M. animal. 4,38 in -u affluxu maris aperitur ostreum. 2 de corporis h…

*aquaefluxus

MLW

aqua·fluxus

* aquaefluxus (aque-) , -us m. cursus aquarum, fossa — Wasserlauf, -graben : MLW Chart. scrin. Col. B 745 (s. XIII. 2 ) emerunt sibi aream .…

Bücherluxus

GWB

buecher·luxus

* Bücherluxus Engl. unsinniger Bücher-Luxus. Ein botanisches Werk bloß von Tannen handelnd 80 Guineas Gespr(Weitz 1,275) Boisserée 1.10.15 H…

confluxus

MLW

con·fluxus

confluxus , -us m. 1 proprie: a gener. MLW i. q. confluvium, confluens — Zusammenfluß : α de actu confluendi: MLW Ligurinus 1,392 fluminis e…

defluxus

MLW

def·luxus

defluxus , -us m. 1 proprie i. q. recessus — das Abfließen : MLW Galb. Karol. 118,12 imputabant ... suffusionem molendini factam fuisse furt…

*effluxus

MLW

* effluxus (efl-) , -us m. 1 proprie: a effusio — das Vergießen : MLW Iordan. Saxo epist. I 1 p. 4,5 in nimio lacrimarum -u effluxu . b acce…

huzfluxus

AWB

huzfluxus Gl 4,229,47 s. ûzfluz.

influxus

MLW

2. influxus , -a, -um. usu subst.: MLW l. 70 . infusus, unitus – eingegangen (in), vereint (mit) : MLW Albert. M. euch. 3,2,5 p. 300 a ,38 q…

*interfluxus

MLW

inter·fluxus

* interfluxus , -us m. actio praetereundi – der Verlauf : MLW Vita Ermin. 3 sub eodem spiritalis militie tyrocinia taliter exercebat, ut non…

Refluxus

Herder

ref·luxus

Refluxus , lat., Rückfluß (des Blutes zum Herzen); Ebbe.

ūzfluxus

KöblerAhd

ūzfluxus , st. M. nhd. Ausfluss ne. effluence (N.) ÜG.: lat. eluvies Gl Q.: Gl (9. Jh.) I.: z. T. Lw. lat. flūxus E.: s. ūz; s. lat. flūxus,…