Eintrag · Mhd. Handwörterbuch (Lexer)
- Anchors
- 12 in 7 Wb.
- Sprachstufen
- 2 von 16
- Verweise rein
- 60
- Verweise raus
- 26
Lautwandel-Kette
Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart
Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.
-
1050–1350
MittelhochdeutschBRUOCHstf.
Mhd. Wb. (Benecke/Müller/Zarncke) · +10 Parallelbelege
BRUOCH stf. hüftenbedeckung, beinkleid. glossen übersetzen dieses wort mit bracca, femorale, lumbare, perizoma. sumerl. …
- 19./20. Jh.
Verweisungsnetz
55 Knoten, 66 Kanten
Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen
Wortbildung
Komposita & Ableitungen mit bruoch
38 Bildungen · 29 Erstglied · 6 Zweitglied · 3 Ableitungen
Zerlegung von bruoch 2 Komponenten
bruoch setzt sich aus 2 eigenständigen Lemmata zusammen. Die Klammerung zeigt die Hierarchie der Komposition; Klick auf einen Bestandteil öffnet seine Etymologie.
bruoch‑ als Erstglied (29 von 29)
bruochahi
KöblerAhd
bruochahi , st. N. (ja) Vw.: s. bruohhahi*
bruochbeinlinc
Lexer
bruoch-beinlinc stm. tibiale Schm. Fr. 1,244.
bruochbette
BMZ
bruochbette stn. bett von leinenem zeuge. Hätzl. 2,67,225.
bruochec
Lexer
bruochec adj. ib. sumpfig, palustris Dfg. 408 b ; ebenso
bruochech
MWB
bruochech stN. auch bruchich, bruchete; Kollektivum zu bruoch stN.; zum Suffix vgl. Mhd. Gr. Wortb. § S 51ff. 1 ‘Sumpfgewässer, -gelände’ 2 …
brcheha
AWB
bruocheha Gl 3,340,56 s. bruohhahi st. n.
bruocheht
Lexer
bruocheht adj. Kirchb. 815,57. Dfg. a. a. o.
bruochgürtel
Lexer
bruoch-gürtel stm. BMZ hosengurt Parz. Wolfd. 802. Roth denkm. 94,102.
bruochgürtelwërc
LexerN
bruochgürtel-wërc stn. anfertigung von bruochg. Germ. 18,374.
bruochgürtel
MWB
bruochgürtel stM. ‘Hosengürtel’ al wîz gewant im was bereit. / von golde unde sîdîn / einen bruochgürtel zôch man drîn. / scharlachens hosen…
bruochic
KöblerMhd
bruochic , Adj. nhd. sumpfig Q.: lat. palustris Gl Q.: Gl E.: s. bruoch (2) W.: nhd. DW- L.: LexerHW 1, 369 (bruochec), Benecke/Müller/Zarnc…
bruochich
Lexer
bruochich stn. BMZ coll. zu bruoch, sumpfige gegend Myst. Fasn. 901,1.
bruochlant
Lexer
bruoch-lant stn. sumpfland Kirchb. 731,6.
bruochlîn
Lexer
bruochlîn stn. kleiner sumpf Mone z. 2,165.
bruochlôs
Lexer
bruoch-lôs adj. ohne hosen, als fing. name Ls. 3. 402,112.
bruochlôs
MWB
bruochlôs Adj. ‘ohne Hose’, hier subst. als Name einer Person: der maier Bärschi sippe was: / [...] Wächtinger und Bruochlosz Bauernh 112 MW…
bruochlīn
KöblerMhd
bruochlīn , st. N. nhd. kleiner Sumpf Q.: LexerHW (1421) E.: s. bruoch (2) W.: nhd. DW- L.: LexerHW 1, 369 (bruochlîn)
bruochlōs
KöblerMhd
bruochlōs , Adj. nhd. ohne Hose seiend, hosenlos Q.: Bauernh (2. Hälfte 14. Jh.?), LS E.: s. bruoch (2), lōs W.: nhd. DW- L.: MWB 1, 1056 (b…
bruochmeise
Lexer
bruoch-meise f. figürl. membrum virile Dwb. 2,413 ; ebenso .
bruochnagel
Lexer
bruoch-nagel stm. Fasn. 641,10. 707,25.
bruochrieme
KöblerMhd
bruochrieme , sw. M. nhd. „Hosenriemen“, Hosengurt Hw.: vgl. mnl. broecrieme E.: s. bruoch (F.), rieme W.: nhd. DW- L.: Lexer 377c (bruochri…
bruochrüde
Lexer
bruoch-rüde swm. im bruoch jagender hund, zweideutig mit bezug auf bruoch hose: eʒ wart nie vrou sô hôch erborn, sie næm ein bruochrüden vür…
bruochrüde
MWB
bruochrüde swM. ‘Schoßhund’ (doppeldeutig: ‘Penis’? vgl. bruchmeise DWB 2,413 und bruchwurm FWB 4,1239): ez wart nie frow so hoch erborn, / …
bruochseckel
Lexer
bruoch-seckel stm. saccus herniosus. er gap im durch den bruochseckel einen sô krefteclîchen slac Wolfd. 802.
bruochspëht
Lexer
bruoch-spëht stm. BMZ laoficus Gl.
bruochstinkende
MWB
bruochstinkende Adj. ‘nach Morast stinkend’ da werfen sie die gimmen, / [...] vor die bruchstinkenden swin HeslApk 15858 MWB 1 1056,41; Bear…
bruochvogel
Lexer
bruoch-vogel stm. coturnix Dfg. 154 b .
bruochwec
KöblerMhd
bruochwec , st. M. nhd. Weg an einem Bruch, Moorweg Q.: Urk (1277) E.: s. bruoch, wec W.: nhd. DW- L.: WMU (bruochwec N150 [1277] 2 Bel.), M…
bruochwëc
MWB
bruochwëc stM. ‘Weg an, in einem Bruch’ aber iii zweiteil in Value ban, zwei ginhalp des bruͦchweges vnd eins disehalp UrkCorp (WMU) N150,28…
‑bruoch als Zweitglied (6 von 6)
diechbruoch
Lexer
diech-bruoch stf. BMZ hüftenbekleidung.
gebruoch
Lexer
ge-bruoch stn. BMZ palus Dfg. 408 b .
lînbruoch
MWB
lînbruoch stF. ‘leinenes Beinkleid, Leinenhose’ bruoh, linbruoh, diohbruoh: lumbare, femorale BWB (Sch) 1,343 (BStK472; 14. Jh.) MWB 3,3 117…
līnbruoch
KöblerMhd
līnbruoch , st. F. nhd. leinenes Beinkleid, Leinenhose; ÜG: lat. femorale Gl, lumbare Gl Q.: Gl (14. Jh.) E.: s. līn (1), bruoch (1) W.: nhd…
waʒʒerbruoch
Lexer
waʒʒer-bruoch stm. BMZ ] s. das vorige.
īsenbruoch
KöblerMhd
īsenbruoch , st. F. nhd. Eisenhose, Beinschienen Q.: Neidh (1. Hälfte 13. Jh.), Ring E.: s. īsen (1), bruoch W.: nhd. (ält.) Eisenbruch, F.,…
Ableitungen von bruoch (3 von 3)
gebruoch
Lexer
ge-bruoch stn. BMZ palus Dfg. 408 b .
gebruoche
KöblerMhd
gebruoche , st. N. Vw.: s. gebruoch
gebruochen
KöblerMhd
gebruochen , sw. V. Vw.: s. gebrūchen