Eintrag · Mhd. Handwörterbuch (Lexer)
- Anchors
- 8 in 6 Wb.
- Sprachstufen
- 3 von 16
- Verweise rein
- 7
- Verweise raus
- 6
Lautwandel-Kette
Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart
Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.
-
1050–1350
MittelhochdeutschRANSstm.
Mhd. Wb. (Benecke/Müller/Zarncke) · +4 Parallelbelege
RANS stm. rüssel, maul. wen man ein suw frogte, ob sye lieber wolt den ransʒ in einen sack mit neglîn stossen oder aber …
-
15.–20. Jh.
Neuhochdeutschransm.
Grimm (DWB, 1854–1961)
rans , m. rüssel, saurüssel. belege unter dem subst. ranzen 4.
-
modern
DialektRans
Elsässisches Wb. · +1 Parallelbeleg
† Rans m. Schnauze, Maul: ‘sie stossen den rauns in treck und ligen darin ze wulen und ze nüsselen, wie ein suw’ Geiler …
Verweisungsnetz
14 Knoten, 10 Kanten
Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen
Wortbildung
Komposita & Ableitungen mit rans
211 Bildungen · 85 Erstglied · 123 Zweitglied · 3 Ableitungen
rans‑ als Erstglied (30 von 85)
Ransake
DRW
Ransake, Ransaking, f. zu Ran Untersuchung, Durchsuchung nach gestohlenem Gut, Haussuchung vgl. Haussuchung (II) A.O. ... claghet ouer L.B. …
ransaken
DRW
ransaken, v. [Ergänzung zur Druckversion] zu Ran nach etwas mit einer Haussuchung suchen vgl. Ransake wii hebben de gudere in deme schepe ov…
(rân)sākinge
MNWB
° (rân)sākinge , rant- , f. : (Schleswiger Recht:) Hausdurchsuchung (Panten Rqu. 43).
Ransart
Meyers
Ransart (spr. rangßár), Gemeinde in der belg. Provinz Hennegau, Arrond. Charleroy, Knotenpunkt der Bahnlinien Löwen-Charleroy und Jumet-Brûl…
Ransbach
Meyers
Ransbach , Dorf im preuß. Regbez. Wiesbaden, Kreis Unterwesterwald, am Montabaurer Wald und an der Staatsbahnlinie Engers-Limburg, hat eine …
.. ranscara
AWB
.. ranscara Add. II,122,26 s. harmscara.
Ransch
Idiotikon
Ransch Band 6, Spalte 1155 Ransch 6,1155
ranschanzen
MeckWB
Wossidia ranschanzen herbeischaffen; eig.: de Ierd' ranschanzen Wa; sonst auch freier Ha Hagenow@Belsch Belsch ; allgem.
ranschaustern
MeckWB
Wossidia ranschaustern heranschustern, mühsam nach und nach herbeischaffen, so das Korn bei schlechtem Wetter vom Felde Wa; wi hebben uns no…
Ranschbach
PfWB
Ransch-bach ON : Dorf im Kr. LA, Raⁿschbach (ˈrⁿšbax). Neckerei: Raⁿschbacheʳ Hickehacke mit de krumme Arschbacke, mit de dinne Soule. De D…
Ransche
PfWB
Ransche 'Rübe' s. PfWB Rahne .
ranscheiten
MeckWB
Wossidia ranscheiten intrans. ranscheiten an angrenzen an Jac. 1, 115. Mnd. schêten an.
Ranschel
PfWB
Ranschel , Ränschel f. : ' hängende Schaukel ', Ranschel [ NW-Speybn ], Räⁿschel [ KU-Roßb ], Renschel [ KL-Mehling BZ-Wilgws ]; vgl. PfWB T…
ranscheln
PfWB
ranscheln , ränscheln schw. : ' schaukeln ', ranschele [ NW-Speybn ], ränschele [ HB-Brenschb KL-Mehling ], räⁿschele [ KU-Roßb ], renschele…
Ranscheman
PfWB
Ranscheman n.? : ' Ordnung ', Raⁿschemaⁿ (raⁿšəmaⁿ) [Kus GH-Büchbg Guentherodt Frz. 173]; R. mache 'aufräumen' [ GH-Büchbg ]. — Frz. rangeme…
Ranschement
SHW
Ranschement Band 4, Spalte 1211-1212
ranschen
MeckWB
Wossidia ranschen s. MeckWB ranzen .
ranscheⁿ
Idiotikon
ranscheⁿ Band 6, Spalte 1156 ranscheⁿ 6,1156
Ranschiermaschine
SHW
Ranschier-maschine Band 4, Spalte 1211-1212
Ranschiermeister
SHW
Ranschier-meister Band 4, Spalte 1211-1212
Ranschiermesser
SHW
Ranschier-messer Band 4, Spalte 1211-1212
ranschieren
ElsWB
PfWB LothWB RhWB ranschiere n [ràniarə Liebsd. Hi. ; ràiərə Lutterb. Urbis Su. Osenb. Geberschw. Logelnh. Horbg. Dü. Rapp. ; rįierə M. …
Ranschierer
PfWB
Ranschierer m. : ' wer Eisenbahnwagen rangiert ', Ranschiereʳ [ LU-Friesh ]. Zu PfWB ranschieren 2 a. SHW Südhess. IV 1214 .
ranschiert
ElsWB
ranschiert Adj. gesetzt, der Ordnung und Sitte hat: ‘D'r Hawwi isch e ranschierter Mann. D'r Hätti isch e Luftspringer’ E. Stöber III 202.
Ranschierteller
BWB
Ranschierteller Band 3, Spalte 3,1527
ranschima
Idiotikon
ranschima Band 6, Spalte 1156 ranschima 6,1156
ranschörten
MeckWB
Wossidia ranschörten herangrenzen: de Wald schört'te dor ran (1927) Wi; zu schörten schürzen.
ranschuben
MeckWB
Wossidia ranschuben heranschieben, bes. das gedroschene Korn an die Wand; Syn. s. MeckWB banken 1 (Bd. 1, 612).
ranschüern
MeckWB
Wossidia ranschüern mit Mühe herankommen: wi hebben uns noch äben ranschüert vor dem Regenschauer Ro Rostock@Gresenhorst Gres .
ranschüffeln
MeckWB
Wossidia ranschüffeln , ranschüppen heranschaufeln, bes. das gedroschene Korn an die Wand.
‑rans als Zweitglied (30 von 123)
baúrans?
KöblerGot
*-baúrans? , (Part. Prät.=)Adj. (a) nhd. geboren ne. born Vw.: s. un- E.: germ. *bura-, *buraz, Adj., geboren
vastelāvendeskrans
KöblerMnd
*vastelāvendeskrans , N. nhd. Fastnachtskranz, Fastnachtsandacht Hw.: s. vastelāvendeskransken E.: s. vastelāvent, krans
wrans
KöblerMnd
*wrans , N. nhd. ? Vw.: s. schüdde- E.: Herkunft ungeklärt?
administrans
MLW
subst. administrans , -antis m. administrator — Statthalter : Leg. Burgund. praef. 3 omnes itaque -es administrantes (iudicia MLW add. B 1.2…
adorans
MLW
subst. adorans , -antis m. adorator — Anbeter : MLW Conc. Karol. 44 B p. 529,1 quia Gregorius ab imaginum adoratione -es adorantes compescue…
adulterans
MLW
subst. adulterans , -antis m. adulter — Ehebrecher : MLW Arbeo Corb. 24 p. 216,5 conviatorem -i adulteranti ( MLW i. -is adulterantis ) curs…
aequiperans
MLW
adi. 1. aequiperans , -antis . aequalis — gleich : MLW Aldh. ad Acirc. 125 p. 174,20 arsis et thesis aequa sillabarum trutina et -e aequiper…
alterans
MLW
subst. 1. alterans , -antis n. virtus mutans — verändernder Einfluß : MLW Albert. M. phys. 7,1,4 p. 493 b ,28 -s alterans agit dupliciter, s…
ārnekrans
MNWB
ārnekrans , m. , Erntekranz.
Assurans
ElsWB
Assurans [Àsyrns Dü. Str. ; Àsyràs Rapp. ; Àsərs Ndhsn. ] f. Feuerversicherung (die älteren Leute sagen meist in d Brandkass tuen); Versic…
belligerans
MLW
adi. belligerans , -antis . bellicosus — kriegerisch : MLW Chron. Reinh. MLW a. 1201 p. 565,15 -e belligerante lingwa nubibus eciam insultar…
biberans
FindeB
biberans m. [Bed.?] Erz.iii
brûtkrans
MNWB
brûtkrans , m. , Hochzeitskranz (Hutschmuck , Gabe der Braut an den Bräutigam) .
brūtkrans
KöblerMnd
brūtkrans , M. nhd. „Brautkranz“, Hochzeitskranz, Hutschmuck, Gabe der Braut an den Bräutigam E.: s. brūt, krans W.: s. nhd. Brautkranz, M.,…
circumcom(m)orans
MLW
* circumcom(m)orans , -antis MLW adi. in circuitu habitans — im Umkreis ansässig : MLW Chart. Salem. 549 (a. 1276) cum consensu nobilium -co…
circummorans
MLW
* circummorans , -antis . in circuitu habitans — im Umkreis ansässig : MLW Chart. Hamb. 471 (a. 1223) parrochiani -es circummorantes . MLW s…
colorans
MLW
adi. 1. colorans , -antis . tingens — färbend : MLW Albert. M. animal. 16,133 per ea, quae multum sunt subtilis substantiae , -ia colorantia…
commensurans
MLW
subst. 1. commensurans , -antis n. mensura — Maß(stab) : v. p. 952,44. 2.
commiserans
MLW
subst. commiserans , -antis m. qui colluget — Mittrauernder , -klagender : MLW Berth. (?) annal. MLW a. 1079 p. 316,49 non sine lacrimosa do…
commorans
MLW
adi. commorans , -antis . habitans, commanens — wohnhaft , ansässig : MLW Trad. Frising. 378 (a. 817) omnibus honorabilibus viris in Baiovva…
comparans
MLW
subst. 1. comparans , -antis m. qui acquirit, emptor — Erwerber, Käufer : MLW Form. Wisig. 12 nec partium -is comparantis ulla adversitas ..…
concelebrans
MLW
adi. concelebrans , -antis . communiter sacra celebrans — gemeinsam die Liturgie feiernd (mit) : MLW Chron. Camer. 2,3 abbatem ... et succes…
condecorans
MLW
subst. condecorans , -antis n. quod decorem affert, decor completivus — das was verschönert, vollkommen macht, Schmuck : MLW Albert. M. eth.…
coniurans
MLW
subst. : 1. coniurans , -antis m. qui (c. aliis) communionem coniuratam, coniurationem init — einer der (mit anderen) eine Schwurgemeinschaf…
consecrans
MLW
subst. 1. consecrans , -antis m. 1 qui consecrationem tribuit — Spender einer Weihe : MLW Chart. Hamb. 9 p. 16,2 (epist. papae MLW a. 834) d…
considerans
MLW
adi. 1. considerans , -antis . prudens, circumspectus — umsichtig , (wohl)überlegt : MLW Maneg. ad Gebeh. 28 p. 361,31 - issima deliberation…
Corroborans
GWB
* Corroborans med: Stärkungsmittel der Tee stärkt .. und schwächt .. Wie jedes C., zu häufig genommen. Man stärkt sich zu sehr Gespr(He1,656…
depurans
MLW
adi. 1. depurans , -antis . purgatorius — reinigend : MLW Urso gloss. 55 p. 91,25 sui multitudine calorem -em depurantem opprimit humiditas …
desiderans
MLW
desiderans
Desmodium gyrans
Herder
Desmodium gyrans ( Hedysarum gyrans L .), Treibhauspflanze aus Bengalen, deren 3zählige Blätter, wenn sie warm genug haben und die Sonne sch…