Eintrag · Mittelhochdeutsches Wb. (MWB)
- Anchors
- 7 in 7 Wb.
- Sprachstufen
- 2 von 16
- Verweise rein
- 0
- Verweise raus
- 4
Lautwandel-Kette
Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart
Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.
- 1050–1350
-
modern
Dialektiweradv.
Lothringisches Wb. · +3 Parallelbelege
iwer II [ìwər, Superl. iwərst fast allg. ] adv. über: ebbs i. han Speisen über dem Feuer haben. ’S Iwerst das am weitest…
Verweisungsnetz
11 Knoten, 4 Kanten
Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen
Wortbildung
Komposita & Ableitungen mit iwer
251 Bildungen · 82 Erstglied · 165 Zweitglied · 4 Ableitungen
iwer‑ als Erstglied (30 von 82)
iwerach
SHW
iwerach Band 3, Spalte 919-920
Iweränkunft
LothWB
Iwer-änkunft [-ǽnkhùnft f. fast allg.; –êkhoməs m. D. Si. ] Übereinkunft. — lux. 194 Iwerêkommes.
iwerall
LothWB
ElsWB PfWB RhWB iwer-all [-âl fast allg.; –a Bo. D. Si. ] adv. überall: Gott ìsch iwerall.
iweranichmor
LothWB
iwer-anich-mor [-àniχmór Falk. ; –óliχmòrjə Fa. ; –óneχmuər Si. ] adv. über den andern Tag, über zwei Tage. — lux. iweranermôr LLU Ga. 220 .
Īweranke
WWB
Īwe-ranke f. [ Kr. Lübbecke Lüb Kr. Warendorf Wdf Kr. Halle Hal Kr. Beckum Bek Wie] Efeu. ⟨ ›Īben‹- [ Kr. Warendorf Wdf Kr. Halle Hal Bek], …
iweran'tiwer
LothWB
iwer-an't-iwer adv. D. Si. über u. drüber, unaufhörlich, übermäßig, drunter und drüber: d'Melech kacht i. die Milch kocht über u. drüber. — …
iwerbont
LothWB
iwer-bont adj. u. adv. Bo. ausbündig, überbunt, zu toll, zuhauf: i. kommen zu toll kommen. — mhd. Lexer überbündec .
Iwerbuck
MeckWB
Wossidia Iwerbuck m. aufgeregter Mensch Ro Rostock@Langsdorf Langsd .
iwerdem
LothWB
PfWB iwer-dem [-dêm Fo. u. s.] conj. darüber, unterdessen: m'r han grad van em geschwätzt, iwerdem isch er kumm. — lux. 194 ebenso.
iwerdriw
LothWB
iwer-driw [-drìw Si. ; –drib Ri. Hom. Rom. Ha. ] adj. übertrieben: iwerdriw deier (teuer). — lux. 194 iwerdriwen.
Iwerdruss
LothWB
Iwer-druss [-drus fast allg.; –dros D. Si. ] m. Überdruß. Das Adjekt. dazu lautet iwerdrissich (-drössich).
iwerdubberen
LothWB
iwer-dubberen [-dubərən D. Si. ; –dublə (-tublə) Ri. Rom. Hom. Ha. ] tr. v. 1. übertreffen, zuvorkommen: en hot mech iwerdubbert am Lâfen. —…
iwerecksich
LothWB
ElsWB PfWB RhWB iwer-ecksich [-eïksiχ Bi. ; –riχi Ri. Hom. Rom. ; ewərèksiχ Berl. u. s.] adj. u. adv. quer, verkehrt, verdreht, linkisch: de…
iwereinmal
LothWB
PfWB iwer-einmal [-ênmòl Fo. u. s.; –ǫïnmàl Bo. ] adv. auf einmal, plötzlich, unvorhergesehen: Iwer einmol hats's an der Dir ( Türe) geklopp…
īweren
WWB
īweren V. [verstr.] 1. sich sehr bemühen, leidenschaftlich nach etwas streben ( KkWb ). — 2. (+ sik ) sich erregen, unwirsch, zornig werden.…
iwerens
LothWB
ElsWB PfWB iwer-ens [-èns fast allg. ; –èn u. –ènts Ri. Hom. Ha. Rom. ; –ênt D. Si. ; –ǫïns Bo. ] adv. eins, einig, in der Verbindung: i. ko…
iwerenzich
LothWB
ElsWB PfWB RhWB iwer-enzich [-èntsiχ fast allg.; –entseχ D. Si. ; ibarèntsiχ Kr. ] adj. u. adv. übrig, überflüssig, überzählig: das sin von …
Iwerfal
LothWB
ElsWB PfWB RhWB Iwer-fal [-fa D. Si. ] m. 1. wie hd. Überfall. — 2. Obst, das über des Nachbars Grundstück wächst, dort herunterfällt u. di…
iwerfressen
LothWB
PfWB iwer-fresse n sich refl. v. Ri. Hom. Rom. Ha. zu viel essen, sodaß man davon erkrankt.
Iwergank
LothWB
Iwer-gank [-gak D. Si. ] m. 1. Übergang wie hd. (transmigratio). — 2. Versteigerung (Übergang auf einen andern Besitzer). — mhd. Lexer über…
iwergen
LothWB
ElsWB ElsWB PfWB PfWB RhWB RhWB iwer-gen [-gen fast allg. ; –gén D. Si. ] 1. refl. v. sich erbrechen. s. gen. ElsWB els. 1, 196 u. baier. 1,…
Iwergewiht
LothWB
PfWB RhWB Iwer-gewiht [-gəwît D. Si. ; –gəwiχt Sbg. ] n. Übergewicht: d’ I. kreïen das Übergewicht verlieren. — lux. 194 ebenso.
iwergon
LothWB
iwer-gon [-gôn D. Si. ] intr. v. 1. hinübergehen (transgredi). — 2. öffentlich verkauft werden. s. Iwergank.
iwerhänken
LothWB
iwer-hänken überhangen.
iwerhäschen
LothWB
iwer-häschen [-hêšən D. Si. ] tr. v. überfordern. s. heischen 2.
iwerhät
LothWB
iwer-hät [-hêt D. Si. ] adv. in Bausch u. Bogen, im ganzen, ohne die einzelnen Stücke zu zählen: e schafft i. er arbeitet im ganzen (nicht i…
iwerhallen
LothWB
PfWB RhWB iwer-hallen (sich) [-hàlən, Ptc. –hal Bo. ; nur als Ptc. –hálən D. Si. ] refl. v. sich überanstrengen: er hot sich on der Ärwet iw…
iwerhand
LothWB
ElsWB PfWB RhWB iwer-hand adv. wie hd. überhand: iwerhand holen od. kreïen überhand nehmen.
Iwerhank
LothWB
Iwer-hank [-hak D. Si. ] m. 1. Überhang = Umhang. — 2. Überhang von Obstbäumen über fremdes Eigentum. — vgl. ElsWB els. 1, 352 Uberhang; mh…
iwerhapt
LothWB
ElsWB PfWB RhWB iwer-hapt [-hápt fast allg.; –héïp Bo. ; –hóïpt Falk. ] adv. überhaupt, voll u. ganz: ich gehn i. nimmeh hin Fo. M'r hon's i…
‑iwer als Zweitglied (30 von 165)
*giwer
KöblerAhd
*giwer , Pron. Hw.: vgl. as. gihwē*
Äseldriwer
MeckWBN
Wossidia Äseldriwer m. Eseltreiber: agaso 'ein Eseldryver' Chytr. 56; 306; hei gifft sick as Äseldriwer ut (im Märchen) Ro @ Körkw.
Ackerschriwer
MeckWB
Wossidia Ackerschriwer m. landwirtschaftlicher Beamter auf einem Gut: 'Acker-Schreiber' (1753) Contr.Ed. v. 1753 A 2 b ; mda. Schriwer ( s. …
ǟrīwer
WWB
ǟr-īwer „Ehreifer“ ( Kr. Osnabrück Osn WWB-Source:145:Klön Klön ). —
Afdriwer
MeckWB
Wossidia Afdriwer m. Vorknecht, der vor dem eigentlichen Pflügen mit seinem Pflug zur Aufteilung einer größeren Ackerfläche Furchen zieht: d…
Afschriwer
MeckWB
Wossidia Afschriwer m. Abschreiber; meist für den Amtsschreiber gebraucht.
Anbreiwer
MeckWB
Wossidia Anbreiwer m. Angeber Sta Stargard@Walkendorf Walk ; Voigtsd; Schö Schönberg@Grieben Grieb .
Andrīwer
WWB
An-drīwer m. [verstr.] 1. jmd., der zur (schnelleren) Arbeit mahnt. — Sprichw.: Äin’n gueden Andrīwer es beäter at drai fūle Arbǟiers ( die …
Anschrīwer
WWB
An-schrīwer m. Katechume, der Konfirmand wird (Frbg.) ( Kr. Minden Min We).
Bagenschriwer
MeckWB
Wossidia Bagenschriwer m. Bogenschreiber, Spottname für Beamte Kühl 555.
Bandrümdriwer
MeckWB
Wossidia Bandrümdriwer m. Böttcher, der die Bänder ( s. MeckWB Band 3a ) um die Fässer treibt, spöttische Bezeichnung: Gild. Dörp. 253.
Bārendrīwer
WWB
Bāren-drīwer ⟨ Bāren- ( Kr. Wiedenbrück Wie Kr. Wiedenbrück@Langenberg Lb ), übrige Belege -ǟ- ; Pl. -druiwer ( Kr. Halle Hal Kr. Halle@Broc…
Bīdrīwer
WWB
Bī-drīwer m. Biedriewer Gerichtsvollzieher ( Ennepe-Ruhr-Kreis Enr Gb).
²~biᵉreferdrīwer
WWB
²~biᵉre-fer-drīwer m. Vogelscheuche (WMWB).
Bo¹kerschrīwer
WWB
Bo¹ker-schrīwer. Boke- „Buchschreiber“ ( Kr. Ahaus Ahs Vr).
Bollenkleiwer
WWB
Bollen-kleiwer. „ Bollenklaiwer scherzh. Schimpfwort“ ( Kr. Meschede Mes Kr. Meschede@Bracht Br ).
Borendriwer
MeckWB
Wossidia Borendriwer m. Bärenführer Ro Rostock@Kröpelin Kröp .
Bukdrīwer
WWB
Buk-drīwer m. ⟨ Bock- ⟩ Pferdetreiber, der ein Weserschiff (Bockschiff) nach Minden schleppte ( Kr. Minden Min Kr. Minden@Windheim Wh = WWB-…
Dälendriwer
MeckWB
Wossidia Dälendriwer m. an einer Stange befestigtes Brett zum Feststampfen der Lehmdiele Gü Güstrow@Gülzow Gülz .
Dē¹nstīwer
WWB
Dē¹nst-īwer m. Diensteifer ( Kr. Iserlohn Isl Hd).
Dikdrīwer
WWB
Dik-drīwer m. 1. stämmig gewachsener, durchtriebener Junge [westl. Münsterl]. — 2. jmd., der sich nicht unterkriegen läßt ( Kr. Halle Hal Bh…
dikkewīwer
WWB
dikke-wīwer Pl. graue Erbsen ( Kr. Beckum Bek Vh).
Dō²ddrīwer
WWB
Dō²d-drīwer m. [verstr.] 1.1. Vorarbeiter, der seine Mitarbeiter übermäßig antreibt ( Kr. Meschede Mes Kr. Meschede@Bracht Br ). — Ra.: Kinn…
Döppekendrīwer
WWB
Döppeken-drīwer m. [Münsterl] Döppkesdriwer ( Kr. Beckum Bek Kr. Beckum@Ahlen Al ) jmd., der durch raffiniertes Handeln ohne Arbeit sein Aus…
Dörchdriwer
MeckWB
Wossidia Dörchdriwer m. entschlossener, zielbewußter Mensch: dei is 'n Dördriwer un kein Fickfacker Bey. Lp. 68; N. Monschr. 4, 147; Draufgä…
doîwer
LothWB
do-îwer drüben;
doriwer
LothWB
do-riwer da hinüber;
¹Dōrschrīwer
WWB
¹Dōr-schrīwer m. [verstr.] jmd., der alles Neue sofort erfährt. — Ra.: Dai ies säo klauk ase ne Torschrejwer er ist sehr klug ( Kr. Arnsberg…
driwer
LothWB
driwer [driwər fast allg.; driwə Lix. ] adv. 1. darüber, drüben : dringer un driwer drunter u. drüber Ri. Es geht nix d. — Er macht alles dr…
Duᵉrdrīwer
WWB
Duᵉr-drīwer m. [verstr.] 1.1. leichtsinnige, verschwenderische Person. — 1.2. wildes, jungenhaftes Mädchen [nördl. OWestf]. — 2. Dǖrdreïwer …
Ableitungen von iwer (4 von 4)
beīweren
WWB
be-īweren V. [WMünsterl] (+ sik ) sich beeilen.
eriwer
LothWB
er-iwer [ərịwər fast allg. ] adv. 1. herüber : komm zu ons e.! — 2. vorbei (zeitlich): Seng Krankhät as e. — lux. u. ss. Kisch vgl. Wtb. 67 …
erīweren
WWB
er-īweren V. [verstr.] (+ sik ) in Eifer geraten, sich erregen. Eäīwer di doch nit öäwer sau ’ne Klainichkait! ( die krfr. Städte Dortmund, …
Geiwer
LothWB
Geiwer [gaiwer Ho. Ri. gǽwər Rom. ] m. Geifer. — Zss.