lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

grûʒ

ahd. bis spez. · 8 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

BMZ
Anchors
9 in 8 Wb.
Sprachstufen
3 von 16
Verweise rein
32
Verweise raus
24

Eintrag · Mhd. Wb. (Benecke/Müller/Zarncke)

grûʒ stm. stf.

Bd. 1, Sp. 578a
grûʒ stm. stf.
1. korn, sowol sandkorn als getraidekorn; figürlich das geringste kleinste.Graff 4, 344. W. Grimm in H. zeitschr. 6, 329. vgl. nhd. 'grütze'. farrago gl. Mone 8,251. — seht wie grôʒ ein grûʒ sî, sô vil was dâ niht holzes bî Er. 7525. als kleine ist ein grûʒ Mai 183,23. nune ist doch sô tiure als ein grûʒ daʒ insigel verchêret urst. 115,26. daʒ mir der ander als ein grûʒ werden müeʒe Engelh. 1116 und anm. eʒn frumt in niht umbe ein grûʒ Wigal. 114. vgl. krone f. 135. a. jüdel 130,80. nimmer umbe ein grûʒ Helmbr. 1757. im enwar niht gein einem grûʒ Eracl. 1077. niht gein einer griuʒe Nith. 41,5. daʒ wande ich niht mit einer grûʒ Stricker 5,164. — daʒ ich niht ein hirsen grûʒ vorhte daʒ gerumpel nider Helbl. 1,380.
2. das aus geschälten körnern bereitete getränk, bier. Schmeller 2,120. H. zeitschr. 6,329. — der im selbe schenket argen tranc vür grûʒ Frl. 324,29.
889 Zeichen · 45 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 8.–11. Jh.
    Althochdeutsch
    grûzst. (m. f.)

    Althochdeutsches Wörterbuch · +1 Parallelbeleg

    grûz st. ( m. f. ) , mhd. grûz m. f., nhd. graus ( etymol. falsche Schreibung ); as. grût ( f.? ), mnd. grût f., mnl. gr…

  2. 1050–1350
    Mittelhochdeutsch
    grûʒstm. stf.

    Mhd. Wb. (Benecke/Müller/Zarncke) · +5 Parallelbelege

    grûʒ stm. stf. 1. korn, sowol sandkorn als getraidekorn; figürlich das geringste kleinste. — Graff 4, 344. W. Grimm in H…

  3. Spezial
    груз

    Russ.-Dt. Übers. (ru-de)

    груз что-л. лежит тяжёлым грузом на душе идиом. - etw. lastet auf der Seele idiom.

Verweisungsnetz

30 Knoten, 38 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 7 Kompositum 21 Sackgasse 2

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit gruz

13 Bildungen · 12 Erstglied · 0 Zweitglied · 1 Ableitungen

gruz‑ als Erstglied (12 von 12)

Gruzel

Wander

Gruzel Dass dich der Gruzl 1 . ( Kärnten. ) 1 )Der Teufel. (S. Donner 30.)

grûʒelot

Lexer

gru·zelot

grûʒelot adj. körnig, gesprenkelt. einer (jacinctus) ist rôt unde grûʒelot Germ. 8, 302.

grûere

AWB

gruz·ere

grûzere mhd. st. m. , frühnhd. gräußer; mnl. gruter; vgl. mnd. grûtêr(e). — Graff IV,344 s. v. gruzi. gruzere: nom. sg. Gl 3,378,41 ( Jd, 13…

grûzing

AWB

gruz·ing

grûzing st. m. , mhd. griuzinc m., nhd. gräuszing vgl. die ( obd. ) Maa.-Wbb. ; mnd. grûssinc. — Graff IV,344. gruzz-inc: nom. sg. Gl 3,156,…

грузный

RDWB2

грузный schwerfällig, kräftig, bullig грузная походка - schwere Schritte

gruzza

MLW

* gruzza v. * gruta. Staub

GRUƷƷEN

BMZ

gruz·zen

GRIUZE GRÔƷ GRUƷƷEN streue? vgl. Gr. 2,49. Graff 4,343.

gruzzi

AWB

gruzzi st. n. , mhd. grütze n. f., nhd. grütze f. ; mnd. grütte f., görte f., mnl. gorte f. ; ae. grytt n., grytta f. — Graff IV,344. Wo nic…

gruzzimelo

AWB

gruzzi·melo

gruzzimelo st. n. , mhd. grützmel. — Graff II,713. IV,344. cruzze-melo: acc. sg. Npgl 77,24. geschrotene Getreidekörner: als Bez. für das Ma…

Ableitungen von gruz (1 von 1)

grûʒe

Lexer

grûʒe stf. s. gruose.

Zitieren als…
APA
Cotta, M. (2026). „gruz". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 19. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/gruz/bmz?formid=G01448
MLA
Cotta, Marcel. „gruz". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/gruz/bmz?formid=G01448. Abgerufen 19. May 2026.
Chicago
Cotta, Marcel. „gruz". lautwandel.de. Zugegriffen 19. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/gruz/bmz?formid=G01448.
BibTeX
@misc{lautwandel_gruz_2026,
  author       = {Cotta, Marcel},
  title        = {„gruz"},
  year         = {2026},
  howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern},
  url          = {https://lautwandel.de/lemma/gruz/bmz?formid=G01448},
  urldate      = {2026-05-19},
}