Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
fruo adv.
adv., mhd. vruo, nhd. fruh DWb. IV,1,287, früh, frühe; mnd. vro, mnl. vroe. — Graff, III, 655 f.
fro: Gl 1,106,9 (Pa); froi: 206,23 (Ra; wohl Adv.-Form auf -i, s. Splett, Stud. S. 292, u. Wilm., Gr. 22 § 468,2); froa: 107,9 (R); fruo: 106,9 (Ra). 283,78 (Jb-Rd). 307,14 (M). 662,42 (M). 808,72 (M). 2,198,23. Thoma, Glossen S. 13,17. GlL 267. S 106,31. 169,2. 6. T 109,1. 119,14. 140,2. Nc 728,20. 768,13 [58,17. 115,13]. Np 72,14. 76,5. 77,34. NpNpw 118T,147. W 126,2; comp. fruor: Np 70,6; frua: Gl 1,317,15 (Rb). H 3,7,2. O 1,12,25. 13,8. 19,3. 2,3,40. 4,54. 24,13. 3,17,3. 18,8. 4,37,29. 5,5,21. 23,39. 45. 5,25,85. Os 39; fru: Gl 3,397,11 (Hildeg.). — vruo: Gl 1,662,41 (M). 808,71 (M, 4 Hss., davon 2 u-).
Verschrieben: foa Gl 1,206,23 (K); verstümmelt: .rûoh Np 118T,147 (Hs. V3 = Beitr. (Tübingen) 83,73,27). 1) früh, morgens, zeitig: a) als primäres Satzglied: enti denne frua arstuant cumque mature surrexisset, [... transivit vadum Iaboc, Gen. 32,22] Gl 1,317,15. der huosherro ladote ... die uuerhliute in sinan uuinkarten, sumeliche fruo, sumeliche ze mittemo morgene S 169,6. ther heilant ... fruo abur quam in thaz tempal diluculo iterum venit in templum T 119,14. danne chamen sie fruo ze imo ante lucem veniebant ad eum Np 77,34. sten fruo uf ze den uuingarton mane surgamus ad vineas W 126,2; mit attributivem diccho, filu, sâr oder sô: er filu frua in thaz hus quam [vgl. diluculo iterum venit in templum, Joh. 8,2] O, 3,17,3. vnde ieo sar fruo ... cham min harmscara et castigatio mea in matutino Np 72,14. daz er ufstat so fruo NpNpw 118T,147 (Npw dicho); ferner O 5,23,39. Np 76,5; b) als Attribut zu einem Gen. oder präpos. Kasus: vruo in moragan primo diluculo [consurgens, Dan. 6,19] Gl 1,662,41. uruo in morgan [exiit] primo mane [con- ducere operarios, Matth. 20,1] 808,71. husherro ... des morgenis fruo ... samenoti dei uuerhliuti S 169,2. thaz folc fruo in morgan quam ci imo omnis populus manicabat ad eum T 140,2. sie alle des tritten dages fruo chamin dara in die falanza postridie omnis ... diluculo convenirent in palatia Nc 768,13 [115,13]; mit attributivem sô: kadigani si eo so frua in morgan pudor sit ut diluculo H 3,7,2; — ferner T 109,1 (mane); c) Glossenbelege: fro diluculo Gl 1,106,9. pi leohte ł froa diluculo 107,9. fruo [cumque] mature [surrexisset, ... transivit vadum Iaboc, Gen. 32,22] 283,78. 307,14. Thoma, Glossen S. 13,17. fru scalo mane Gl 3,397,11 (Hildeg.). 2) bald, sogleich, schnell: a) als primäres Satzglied: (die Hirten) kundtun uns thia fruma frua O 1,12,25; mit attributivem filu oder sô: so uuillih danne file fruo stellen mino federa S 106,31. (die Hirten) irhuaben ... sih filu frua O 1,13,8. nio er so fruo gehiende . danne er nahtes loufon solti ne in thalamum . primaeva affectione festinans . cum discurrendum esset totis noctibus Nc 728,20 [58,17]; — ferner: O 1,19,3. 2,3,40. 4,54. 24,13. 3,18,8. 4,37,29. 5,5,21. 23,45. 25,85. Os 39; b) Glossenbelege: ce fruo [secta] immature [vulnera deterius infervescunt, Greg., Cura 2,10 p. 29] Gl 2,198,23. fruo [auditam fac mihi] mane [misericordiam tuam, Ps. 142,8] GlL 267; hierher (oder zu 1 c?) wohl auch: froi maturius Gl 1,206,23. 3) früher, vordem, im Komparativ: ioh noh fruor . fone des ih keboren uuard . starchtost du mih in te confirmatus sum ex utero de ventre matris meae Np 70,6.
Vgl. gi-fruoen.