dens

dens, dentis m.MLWscript. et MLWform.:nom. MLWsg.:den: p. 320, 5. [] -tes: MLWl. 33. 44. -tis: MLWl. 33.gen. MLWpl.:dencium: MLWl. 49. 53.dencum: MLWl. 48. -tum: MLWl. 56. 57. -tuum: Aethicus p. 204,8.MLWdecl. II.: MLWl. 33. 42. 43. 44. ὀδούς — Zahn: I proprie (interdum sensu plur., praesertim in poesi, e. g. l. 8. 59. p. 319, 24): A de hominibus (de gigante: l. 13): 1 gener.: a in univ.: MLWRecept. Lauresh. 2, 151 si quis ictu pugni manum laeserit humano -edente. MLWRadbert. corp. Dom. 17,13 cogitandum est a nobis, non quantum -edente praemitur (sc. caro Christi), sed quantum fide ... capitur. MLWThegan. Ludow. 19 p. 204,6 ille numquam nec -esdentes candidos suos in risum ostendit. MLWFroum. carm. 19,36 lacteus Aethiopis nigri mihi rideat ... -sdens. MLWSigeb. Gembl. chron. MLWa. 413 apud Africam in Uticensi litore -sdens gygantis inventus est tam ingens, ut MLWeqs. persaepe.in MLWlocut.: Summ. Heinr. A 9,330 offa biz, bizzo proprie frustum -iumdenstium, id est stukki, stukilin. MLWBerth. Zwif. chron. 22 p. 212,9 Adilbero ... sero militaturus et vix animam prae -busdentibus habens sub alas sanctae Dei genitricis confugit. MLWInnoc. III. registr. 1,295 p. 416,26 a sua presumptione non destitit Thomas clericus, immo, quod archiepiscopus mentiretur, per medios -esdentes respondit.in MLWnom. propr.: MLWChart. Hall. 151 (a. 1216) testes, qui omnes aderant: dominus Theodericus de Trebach, Heinricus Dens de Vphusen. MLWChart. Turic. 480 Chunradus dictus Dens de Altorf (‘Konrad Zant von Altorf’). MLWChart. Sigeb. 151 p. 267,22 Theodericus dictus ad Dentem. MLWal. b spectat ad reliquias: MLWRud. Fuld. mirac. 3 p. 332,40 diaconus et ... laicus ... abbati dederunt ... pedem beati Castuli ac -emdentem sancti Sebastiani. MLWSteph. Col. Maurin. 10 (6) depressis ... luminibus -emdentem (sc. Maurini) admovit antistes. MLWGesta Trev. 18 p. 152,18 (chart.) quam (patriam) ... cum -edente sancti Petri ... ditavit Helena. MLWCaes. Heist. hom. exc. 90 Henricus de Ulme ... -emdentem ... beati Baptiste Iohannis ibidem (sc. in monasterio Sophiae) repperit MLWeqs. MLWal. 2 iur.: MLWLeg. Burgund. const. I 26,2 de mediocribus personis ingenuis ..., si -sdens (-usdentus, -isdentis, -esdentes MLWvar. l.) excussus fuerit, x solidis componatur. MLWLeg. Wisig. 6,4,3 p. 265,15 pro singulis ... excussis -busdentibus duodeni solidi conponantur. MLWLex Alam. 57,18 si ... labium superiorem alicuius maculaverit ita, ut -esdentes appareant. MLWLex Baiuv. 4,16 si quis alicui -emdentem maxillarem, quem marchzand vocant, excusserit (6,10). MLWLex Frision. 22,19 si unum -emdentem de anterioribus excusserit (add. 3,36). MLWal.adde: MLWThietm. chron. 8,2 quicumque post lxx. carnem manducasse invenitur, abscisis -busdentibus graviter punitur. 3 natur., anat., medic.: MLWBotan. Sangall. 34,3 ad -ciumdencium cavum: herba pastanaca ... -tumdentum cavum rumpit. MLWRecept. Bamb. 9 item si cabus -esdentes fuerit: opopax -isdentis inponis. MLWAlfan. premn. phys. 23,7 p. 144 os ... adaptat ventri nutrimentum in subtilia minutans illud cum -busdentibus (MLWPG 40,693^B διὰ τῶν ὀδόντων). MLWArs med. 7 p. 427,5 parulis est apostima in gingivas apparens -iumdenstium (-cumdencum MLWvar. l.). MLWRoger. Salern. chirurg. 1,52 ad dolorem -ciumdencium et gingivarum fiat MLWeqs. (MLWTract. de aegr. cur. p. 175,33 dolor -iumdenstium. saepe). MLWUrso anat. 82 procreantur ... -esdentes ex humore flecmatico. MLWAlbert. M. aet. p. 308^b,35 secunda (aetas) ... ‘ -iumdenstium’ vocatur ‘plantativa’, quae MLWeqs. MLWNotulae Wilh. Cong. 567 hec (limositas) non est passio -ciumdencium, sed stomachi. persaepe.adde de sanatione miraculosa: MLWVita Galli II 1225 noverit hoc ... lignum praestare medelam illis, qui nimia -tumdentum vexantur ab ira. 1770 unde (sc. a candelis) sibi capiunt solamina grata medelae, quos dolor ophthalmon vel -tumdentum pestis acerba inficit. MLWal. B de animalibus: 1 gener.: a in univ.: MLWAldh. virg. II 1478 puer quidam laceratus -edente molosi ... vertitur in rabiem. MLWWalahfr. Mamm. 22,7 -busdentibus hos (homines) laniat leo, saevis secat unguibus illos. MLWAnnal. Fuld. II MLWa. 873 p. 79,26 duos ... habebant vermes quasi locustae -esdentes lapide duriores. MLWWaltharius 627 qui (ursus) ... me (sc. Haganonem) petit atque oculum cum -busdentibus eruit unum. MLWEgbert. fec. rat. 1,846 gratis equo oblato ne contempleris in ore, ut numeres -esdentes, matris quibus ubera suxit. MLWChron. Pol. 2,25 sicut aper molosis indagatus, scilicet undique curvo -edente percuciens, alios perimit, aliis viscera fundit. saepe.in MLWlocut.: MLWWolfhard. Waldb. 3,1 p. 258,17 binae e vicino venientes gallinae ipsas (oblatiunculas) voraci comedent -edente. b spectat ad pretiosa: MLWCatal. thes. Germ. 84,36 cornu eburneum; pixis eburnea; alea cristallina et pars -isdentis piscis (MLWEpist. Reinh. 21). MLWHeraclius [] II 12 -emdentem ... bestiarum poteris hoc modo polire; non tantum -emdentem, sed et aurum. c spectat ad instrumenta, remedia sim.: MLWRecept. Lauresh. 2,113 -iumdenstium caballinorum tusorum farina aspargitur (ex Plin. MLWmed.). MLWMappae Clavic. 33 ut ... aurum, cum scripseris, possit lucere, coclea marina vel aprino -edente literas perfrica (MLWCompos. Matr. 20,7). MLWTheoph. sched. 1,23 p. 21,2 tolle pergamenam Graecam ... et polies eam -edente castoris sive ursi vel apri. MLWAlbert. M. animal. 22,35 -esdentes ... canini suspensi super ictericum conferunt, et qui -esdentes super se habet suspensos, non inlatrabitur a canibus MLWeqs. 22,111 qui habuerit dolorem -iumdenstium et posuerit unum ex -busdentibus leporis in parte, ubi dolor fuerit, aufert dolorem. MLWal. 2 natur. et anat.: MLWFrid. II. Imp. art. ven. 1 p. 90,9 non habet ... os avium uvulam neque epiglotum neque -esdentes, sed pro -busdentibus habent rostrum. 2 p. 142,6 quod ... cetera animalia comedentia carnes faciunt cum -busdentibus suis, hoc MLWeqs. MLWAlbert. M. animal. 1,22 in quo (membro) est iuvamentum animalis ..., sicut sunt cornua in quibusdam et -esdentes in aliis. 2,46 unum de superioribus, in quo magna diversitas invenitur in animalibus, est -esdentes: MLWeqs. MLWanimal. quaest. 2,20/26 p. 117, 74sq. quaeritur ulterius de natura -iumdenstium; quare quaedam animalia habent -esdentes serratim ordinatos ... et quaedam non ita se intersecantes. persaepe. II in imag. (fere de invidia): MLWAldh. ad Acirc. 10 p. 90,13 cum ab aemulis -edente canino carperetur Terentius. MLWTheod. Trev. Liutr. 140,2 quicquid de proprietatis sue cepit reditu, non suis tenaci -edente usibus retinuit, sed MLWeqs. MLWThietm. chron. 2,41 haec (sc. Iuthitta vidua) ... invido vulgari -edente admodum inculpabilis dilaniebatur. MLWDipl. Heinr. III. 80 p. 105,9 maxime elaborandum duximus ecclesiam ... luporum -busdentibus eripere. MLWLamb. Hersf. annal. MLWa. 1075 p. 242,24 qui ... vitam eius (Coloniensis archiepiscopi) sanctissimam ... livido -edente carpebant. MLWChart. Mog. A II 640 p. 1043,8 ne ... aliquis auctor temerarius huic nostrae indulgentiae detractionis -emdentem praesumat imprimere. MLWal. III alleg.: MLWGloss. psalt. Lunaelac. 3,8 -esdentes virtutes corporis significat. MLWHraban. univ. 1,2 p. 22^A -esdentes Christi apostoli sunt et praedicatores novi testamenti. 6,3 p. 179^B oculi eius (diaboli) vel -esdentes haeretici sive pravi omnes doctores (sc. sunt). MLWHonor. August. cant. 4,2/3 p. 412^A -esdentes ... Ecclesiae sunt expositores sacrae scripturae ..., qui haereticos mordaces remordent. MLWAlbert. M. Iob 41,5 p. 493,36 -esdentes ... dicuntur modi nocendi, quibus masticat serpens homines. MLWeuch. 3,1,7,3 p. 267^a,41sq. tamquam -busdentibus ... conteratur (sc. cibus spiritualis), qui sunt -esdentes rationis per cogitationem veritatis. saepius. IV meton. (fere de rebus in speciem -is conformatis): A gener. i. q. acumen — Spitze, Kante: MLWNotker. Balb. Gall. 1^f p. 97,14 pedibus tanto itinere lassatis et manibus ... -busdentibus scopulorum corrosis.adde de margarita facticia: MLWCompos. Matr. 73,8 serva (sc. margaritas) ... a fumo et a pulvere et, ubi coagolata fuerint, -esdentes defrica. B anat. de partibus corporis: MLWAlbert. M. animal. 1,294 in superiori ... parte habet coxa nodum tornatilem, et ille divertit a recto ad domesticum, ut pixidi immittatur, et hunc nodum quidam -emdentem vocaverunt. 4,25 -esdentes ... sunt in pede dextro in ... extremitate forficis (sc. cancri fluvialis) parvi, acuti, diversi inserrantes se ad invicem. 4,56 in parte ... superiori sunt quinque partes ventris eius (ericii marini) applicatae principiis -iumdenstium, et illae sunt partes parvae valde ..., et sic sunt quinque -esdentes, a quibus pendent quinque ventres. C bot.: 1 de alio i. q. nucleus — ‘Zehe’: MLWCirca Instans p. 5a^r ad provocandum menstrua depiletur -sdens allii et ... ponatur in orificio matricis. MLWAlbert. M. veget. 6,284 sunt -esdentes eius (alii), quasi sint duae pyramides basibus coniunctis. MLWal. MLWWilh. Salic. chirurg. 5,2 p. 357^B accipiatur unus -sdens allii et mundetur a corticibus superioribus. v. et p. 327, 22. 2 in nominibus plantarum: a -sdens equi(nus): α cyperus, galanga — Zypergras, (Wilder) Galgant (Cyperus esculentus vel longus L.; cf. MLWMarzell, Wb. dt. Pflanzennam. I. p. 1300sq.): MLWGloss. Salern. p. 5^b,9 ciperus, -sdens equi, vincus, triangularis. β trifolium — Klee: MLWAlphita II p. 186,38 tertium (sc. genus trifolii) habet florem croceum et vocatur -sdens equinus et crescit in pratis.MLWfort. huc spectat: MLWAlphita I p. 287,10 -sdens equinus, sulfurica herba, muscus de campo idem (II p. 49,8). b -sdens caballinus i. q. hyoscyamus — (Schwarzes) Bilsenkraut (Hyoscyamus niger L.; cf. [] MLWMarzell, op. cit. II. p. 926): MLWAlphita II p. 30,12 caniculata, iusquiamus, cassilago, simphonita, -sdens cabellinus idem (item p. 84,22 -sdens caballinus). c -sdens leonis i. q. ?Taraxacum officinale (Web.) — ?‘Löwenzahn’ (cf. MLWMarzell, op. cit. IV. p. 601): MLWAlphita II p. 49,5 den leonis, capud monachi idem, cui folium lactessit in fractione. D alch. -esdentes diaboli i. q. sal ammoniacus — Salmiak: MLWPs. Avic. anim. 2,4 p. 96 debes habere de urina puerorum ... et de -busdentibus diaboli et de stercore equino. 6,7 p. 242 sunt, qui solvunt (sc. corpora) cum -busdentibus diaboli. 6,16 p. 315 -esdentes dyaboli quid est? spersina, et illud est sal armoniacus. E techn.: 1 de furca, rastro, pectine sim. (‘Zacke’, ‘Zinke’): MLWAlcuin. epist. 26 p. 67,12 de munere caritatis vestrae ... gavisus sum tot agens gratias, quot -esdentes in dono (i. pectine) numeravi. MLWRegistr. abb. Werd. 8,2 p. 254,17 villicus dabit ... rastrum semel acutum vel cum uno -edente. MLWChart. Rhen. med. II MLWapp. 16 p. 446,29 bedellus ... habet de cumulo feni, quantum -sdens furce longus est. MLWAlbert. M. animal. 20,12 faber lignarius ... serram ... facit de ferro et -esdentes eius ordine congruo disponit. MLWWilh. Salic. chirurg. 2,3 p. 328^E ut -esdentes tenaculae in canna sagittę fortiter imprimantur. MLWal. v. et p. 326, 16. 2 hamus, uncus — (Wider-)Haken: MLWWilh. Hirs. const. 2,30 p. 1085^D horum signorum, quae ad nocturnos pulsanda sunt, circulos ordinate in unum -emdentem (sc. quadridentis) colligit (sc. hebdomadarius). Summ. Heinr. C p. 144 uncomorsum ab unco -edente (sc. ancorae) morsum. MLWGloss. II 656,10 St.-S. -edente chrafo. 3 acus, gnomon — Dorn, Zeiger: MLWEkkeh. IV. bened. I 7,67 -sdens astrolapsi. F milit. i. q. cuspis — Stachel: MLWAbbo Sangerm. bell. 1,361 nostri tigna parant, quorum calibis -sdens summa peragrat, machina quo citius Danum quisset terebrari. V translate i. q. vis (mordax) — Kraft, ‘Biß’: MLWEcbasis capt. 294 sales vestri (sc. lutri) veterani sint sine -edente. Carm. de Heinr. IV. imp. 36 (SBMünch. 1882/II. p. 258) viribus extensis late ruit ignis et ensis, quorum -sdens reliqui nil faciebat ibi (sc. in regno vastato). Wellhausen