Eintrag · Mittellateinisches Wb.
- Anchors
- 1 in 1 Wb.
- Sprachstufen
- 1 von 16
- Verweise rein
- 1
- Verweise raus
- 0
densitas, -atis f.densitudo, spissitudo — Dichte, Dichtheit: I de materia: A proprie: 1 de statu: a in univ.: MLWIonas Bob. Columb. 2,19 p. 273,11 cum ... nec prorsus pro -edensitate caliginis viam tenere nequivissent puellae. Aethicus p. 104,12 dum a -edensitate caeli rogum globitantem ... egressum fecerit sol. MLWArbeo Emm. 32 ut nubium -edensitate facies caeli velaretur. MLWMappae Clavic. 194 quicquid in ipso opere fuerit sub aqua preter solitum ponderis, ad aurum propter -emdensitatem pertinet. MLWRud. Fuld. Leob. 14 tenebrarum ... -sdensitas. MLWAlbert. M. cael. 4,1,5 p. 255,13 ‘quattuor’ corpora vocata ‘elementa’ differunt in gravitate et levitate ... sive -edensitate et raritate. MLWal. v. et p. 320, 43. 323, 4. b c. colore quodam: α turbido, obscuritas — Trübheit, dunkle Färbung: MLWAesculapius 41 p. 68,15 id (sc. ptiriasim) cognoscimus ex urinae -edensitate cum pondere ... et sedimine muccilento a corpusculis auro similibus. β crassitudo, lentitia — Dicke, Zäh(flüss)igkeit: MLWBruno Magd. bell. 40 p. 40,25 cuius (sc. vini in sanguinem conversi) rubore pariter et -edensitate perterritus presbyter. MLWAntidot. Cantabr. p. 163,27 coque (sc. acetum et alia) simul ad -emdensitatem melis. MLWTheoph. sched. 1,21 insimul coque (sc. gummi cum oleo) ... et lini modice super lignum ..., ut probes -emdensitatem eius. γ soliditas — Festigkeit, ‘Kompaktheit’: MLWAlfan. premn. phys. 5,29 p. 68 dicit Plato ... alterum ... extremum elementorum, hoc est terram, harum (sc. ignis) contrarias qualitates habere, hebetudinem, -emdensitatem (MLWPG 40,625A πυκνότητα), stationem. 5,30 p. 69. 8,13 p. 83 duritia ... inaequalitati mixta asperitatem, aequalitas vero -idensitati (MLWPG 40,653A πυκνότητι) lenitatem facit. MLWAlbert. M. nat. anim. 2,5 p. 25,3 corpus ... hominis -emdensitatem habet multam et est terminatum. MLWGeber. summ. 39 p. 359 vides ... eos (spiritus) ... magis pervios et eos facilius corporum -emdensitatem subintrare et penetrare. δ moles, gravitas — Massigkeit, Schwere: MLWAgnell. lib. pont. 167 iste (Martinus) longam staturam, grande caput calvusque, omnem -emdensitatem corporis plenus. MLWCymbala II 1 unumquodque tintinnabulum quantum superat -edensitate alterum, excellit et sono. ε ?asperitudo, arduitas — ?Schroffheit, Steilheit: MLWTheod. Theol. Conr. 4 p. 216b,26 ad supercilium eum (Conradum) montis duxere (sc. filii Theoderici); qui tantae erat -isdensitatis (et altitudinis MLWadd. 3), ut ab hoc praecipitatus ante membratim divulsus quam putaretur mortuus. ζ exiguitas, habilitas — Schmalheit, Handlichkeit (c. notione coartationis: MLWl. 57): Loth. I. ad Hraban. (MLWMGEpist. V p. 504,29sqq.) quodsi propter inmanitatem expositionum duorum voluminum -sdensitas tanti operis summam continere nequiverit, vos in tribus dividite voluminibus, ut et divisio plenitudini faveat et plenitudo -idensitati non noceat. 2 de actione i. q. densatio, contractio — Verdichtung, Verengung: MLWPaul. Aegin. cur. 109 fthisis passio est pupille angustioris et obscurioris facte ...; causa autem -sdensitas (3,22,28 πύκνωσις) a siccitate facta. B meton.: 1 durities, calculus — Verhärtung, ‘Stein’ (usu medic.): MLWRecept. Lauresh. 103 feniculi radix cum testina decocta et in cibo data renum -esdensitates relaxat. 2 acumen — Spitze, Zacke: MLWVita Mathild. II 18 p. 182,25 qui (panis) volutus de loco in locum inter -esdensitates saxorum et sepium integer pervenit in cuiusdam pauperis sinum. II de copia: A proprie: 1 local.: a in univ.: MLWDipl. Merov. III A 42 p. 161,2 (spur. MLWs. IX.2) licet esset locus propter multam silve -emdensitatem ad extirpandum difficilis (MLWThangm. Bernw. 12 p. 763,13 silvarum -edensitate. MLWChron. Pol. 2,26). Gerh. August. Udalr. 1,23 MLWl. 25 cum ... vix pro -edensitate multitudinis in presentia imperatorum et episcoporum praesens stetisset clericus. b c. colore quodam: α abundantia, prolixitas — Üppigkeit, Fülle: MLWAlbert. M. animal. 1,133 Avicenna ... dicit, quod multa ultra modum capillorum -sdensitas et grossicies in iuventute maniam in processu temporis futuram praeloquitur. β constipatio — Gedrängtheit, Gedränge: MLWWiduk. gest. 1,36 p. 53,12 cum ... nimia -edensitate iter pertranseundi hostes non pateret, ... quoscumque a sociis secernebant legiones, neci dabant. MLWHist. peregr. p. 157,12 sic omnes alii (sc. ex hostibus) terga fuge dederunt, ut etiam ex -edensitate fugiencium tota ipsorum moncium superficies videretur nutare. p. 169,16 aliqui ex nostris ... a nimia Turcorum obviancium -edensitate et telorum grandine retrocedere conpelluntur. γ pressura — Bedrängnis: MLWNotker. Balb. martyr. IV. kal. Iun. p. 1092C plebibus ... partim peremptis, partim obsidione consumptis, partim captivitate dispersis, sed multo plures ... sub eorumdem periculorum -edensitate manserunt. 2 temp. i. q. frequentia — dichte Abfolge, Häufigkeit (usu plur.: MLWl. 19): MLWTrad. Ratisb. 7 (a. 792) plagarum -busdensitatibus iam multiplicatione crescentibus finis mundi atque interitus adpropinquare dinoscitur. MLWAlfan. premn. phys. 28,2 p. 135 densum (sc. spiramus) ..., ut, quod a magnitudine relictum est, -sdensitas (MLWPG 40,709A πυκνότης) repleat. B meton.: 1 crebritas, densetum, dumetum — dichter Bestand, dichter Bereich, Dickicht: MLWIonas Bob. Ved. 6 quam (ecclesiam) cernens incultam ..., veprium -emdensitatem (-edensitate MLWvar. l.) oppletam (MLWArbeo Corb. 4 p. 193,2 v. -esdensitates). MLWThietm. chron. 1, 16 hic (imperator) montem unum iuxta Albim positum et arborum -edensitate tunc occupatum excoluit. MLWChron. Pol. 2,11 puer ... aprum immanem transeuntem ac -emdensitatem silve subeuntem vidit (MLWChart. Pruss. II 41 p. 41a,9).in imag.: MLWChron. Pol. epist. p. 2,12 nec de tanta silvarum -edensitate ignarus vie potuissem exire, ni vestre benignitati placuisset certas mihi metas interius aperire. 2 accumulatio, coacervatio, congestio — (große) Ansammlung, Anhäufung: MLWIonas Bob. Columb. 1,10 ibi (sc. Luxovii) imaginum lapidearum -sdensitas (-esdensitates MLWvar. l.) vicina saltus densabant. 1,20 p. 193,14 cum domorum -sdensitas in diffuso latere proclivi montis sita sit. MLWHrotsv. gest. praef. 5 ubi (sc. in saltu) omnis semita nivali -edensitate velaretur obducta. MLWHist. peregr. p. 136,20 ubi (sc. in valle) hostes inter quarundam fauces rupium ... viam precluserant muro et -edensitate nemorum excisorum.adde de nivis casu: MLWVita Adalb. Wirz. 7 p. 26,19 quia sepenumero arcerent eos (clericos) et includerent tempestates ymbrium, coruscationes fulgurum, brumali vero tempore -esdensitates nivium. 3 caterva, turma — (dichte) Schar, Truppe: MLWGerh. August. Udalr. 1,12 MLWl. 51 porta ... orientalis plage ... sic a -edensitate (ad necessitatem MLWvar. l.) Ungrorum bello occupata est, ut ipsi aestimarent se statim posse intrare.expressius i. q. multitudo (populi), incolae — Volksmenge, Einwohnerschaft: MLWAlbert. Aquens. hist. 5,25 p. 447F alii ... asserebant ... eam (civitatem Hierusalem) a suis viribus ac -edensitate sic rarescere et attenuari, ut aditum tandem christianis exhibere filiis videatur. Wellhausen
Lautwandel-Kette
Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart
Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.
-
—
Lateindensitasf.
Mittellateinisches Wb.
densitas , -atis f. densitudo, spissitudo — Dichte, Dichtheit : I de materia: A proprie: 1 de statu: a in univ.: Ionas B…
Verweisungsnetz
2 Knoten, 1 Kanten
Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen
Filter:
Kompositum 1
Sackgasse 1
Wortbildung
Komposita & Ableitungen mit densitas
0 Bildungen · 0 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen
Keine Komposita gefunden — densitas kommt in keinem anderen Lemma als Erst- oder Zweitglied vor.
Zitieren als…
- APA
-
Cotta, M. (2026). „densitas". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 9. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/densitas/mlw?formid=D01498
- MLA
-
Cotta, Marcel. „densitas". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/densitas/mlw?formid=D01498. Abgerufen 9. May 2026.
- Chicago
-
Cotta, Marcel. „densitas". lautwandel.de. Zugegriffen 9. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/densitas/mlw?formid=D01498.
- BibTeX
-
@misc{lautwandel_densitas_2026, author = {Cotta, Marcel}, title = {„densitas"}, year = {2026}, howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern}, url = {https://lautwandel.de/lemma/densitas/mlw?formid=D01498}, urldate = {2026-05-09}, }