Eintrag · Grimm (DWB, 1854–1961)
- Anchors
- 8 in 6 Wb.
- Sprachstufen
- 4 von 16
- Verweise rein
- 9
- Verweise raus
- 7
Lautwandel-Kette
Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart
Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.
-
1050–1350
Mittelhochdeutschbürstf.
Mhd. Wb. (Benecke/Müller/Zarncke) · +3 Parallelbelege
Lexer bür ( ahd. AWB buri , vgl. gaburi, casus, eventus MWVQVZ Graff 3,168 ) stf. 1. gefäß, worin man etwas aufhebt. MWV…
-
15.–20. Jh.
Neuhochdeutschbür
Grimm (DWB, 1854–1961)
bür , n. mit kurzem vocal, vas, gefäsz, worin man aufhebt. Stalder 1, 245 : die het neues aufem bür ( die hat etwas im s…
-
19./20. Jh.
Konversationslex.Buer
Meyers Konv.-Lex. (1905–09)
Buer (spr. būr), Dorf im preuß. Regbez. Münster, Kreis Recklinghausen, an der Staatsbahnlinie Bismarck-Winterswijk, hat …
-
modern
DialektBürPl.
Mecklenburgisches Wb. · +1 Parallelbeleg
Wossidia Bür Pl. -en f. der äußere Kissen- und Bettbezug im Gegensatz zum Inlett Jac. 1, 120; Kruse 32; 'zwey Unterbette…
Verweisungsnetz
19 Knoten, 15 Kanten
Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen
Wortbildung
Komposita & Ableitungen mit buer
720 Bildungen · 624 Erstglied · 88 Zweitglied · 8 Ableitungen
buer‑ als Erstglied (30 von 624)
Buerbad'
MeckWB
Wossidia Buerbad' Pl. -en m. Stadtbote, ä. Spr.: 'Johannes burbode' (1260) Beitr. Rost. 2, 4, 68; mehrfach. Mnd. bûrbode.
Buerband
MeckWB
Wossidia Buerband m., n. einfaches, in der bäuerlichen Tracht verwendetes Band Schö.
Bürbaum
RhWB
Bür-baum Mettm m.: Hebebaum.
Buerbengel
MeckWB
Wossidia Buerbengel m. Bauernbursche; dem standesstolzen Schäfer ist er als Bewerber für seine Tochter unerwünscht: züh mal, Moder, dit (der…
Buerbidder
MeckWB
Wossidia Buerbidder m. der Einlader zum Erntefest in Bauerndörfern, es war meist der Großknecht aus dem Bauernhause, in dem das Erntefest ge…
Buerbier
MeckWB
Wossidia Buerbier n. Fest, das der Bauernsohn, wenn er Bauer geworden war, den Dorfgenossen geben mußte Wa Waren@Vipperow Vipp . Br. Wb. 1, …
Buerbrot
MeckWB
Wossidia Buerbrot n. Bauernbrot; sprw. von der harten Arbeit des Bauern: Buerbrot is 'n suer Brot Lu Ludwigslust@Eldena Eld ; Pa Parchim@Suc…
Buerbrut
MeckWB
Wossidia Buerbrut f. die bäuerliche Braut; in der Hochzeitsnacht ward de Buerbrut ansnäden Wi Wismar@Niendorf b. Boiensdorf/Dreveskirchen Ni…
Bürbücks
MeckWB
Wossidia Bürbücks f. sehr weite Hose; übertr. Neckname eines Kapitäns, der solche Hosen trug Ro.
Buerdäl
MeckWB
Wossidia Buerdäl f. die mit einem Lehmboden versehene Diele im alten Bauernhause, s. Däl.
Buerdanz
MeckWB
Wossidia Buerdanz m. das bäuerliche Tanzvergnügen in Ro Rostock@Doberan Dob beim Pferderennen Ro Rostock@Rethwisch Rethw ; im Tanzreim: hest…
bürde
DWB
bürde , f. onus, sarcina, tracht, last, goth. baurþei, gen. baurþeins, ahd. purdî, gen. purdîn ( Graff 3, 162 ), mhd. bürde ( Ben. 1, 154 a …
bürde,
FWB
1. ›das im Mutterleib befindliche, ungeborene Kind‹; als Metonymie: ›Schwangerschaft‹.; 2. ›die von Menschen und Tieren getragene Last, z. B…
bürdeclich
Lexer
bürdec-lich adj. lästig, schwer. diu b. pîn MWVQVZ Kirchb. 708,46.
bürdeholz
Lexer
bürde-holz stn. in bündel gebundenes holz, reisig MWVQVZ Gr.w. 4,487.
bürdel
DWB
bürdel , n. fasciculus, manipulus, kommt in der bedeutung überein mit bündel, christbürdel nannte man sonst ein weihnachtsgeschenk. Ettners …
bürdelîn
Lexer
FindeB bürdelîn stn. dem. zu bürde MWVQVZ Germ. 7,350. MWVQVZ Gr.w. 1,666 ;
bürdelstahl
DWB
bürdelstahl , m. was bündelstahl.
bürden
DWB
bürden , onus imponere, aufbürden, auflegen, s. DWB bebürden : und was war nun mein dank dafür, dasz ich ein treuer fürstenknecht, der völke…
bürdenen
Lexer
FindeB bürdenen swv. BMZ ib. MWVQVZ Kchr.
Bürdenesel
RhWB
Bürden-esel bē·ă.dəēzəl Koch m.: einer, dem alle Arbeit aufgehalst wird.
Bürde-Ney
Meyers
Bürde-Ney , Jenny , Opernsängerin, geb. 21. Dez. 1824 in Graz, gest. 17. Mai 1886 in Dresden, Tochter einer Sängerin, trat in ihrem 15. Jahr…
Bürdenhaufen
RhWBN
Bürden-haufen bordəs- (s. S.) Geld-Winnekendonk m.: noch tragbarer Haufen Holz.
bürdenträger
DWB
bürdenträger , m. bajulus, lastträger: ein langsamer gang ist bequem einem bürdentrager. Cyrill 10 b .
bürdentreger
LexerN
Lexer bürdentreger purdtrager MWVQVZ Np. 306.
Bürde, Sam. Gottlieb
DWBQVZ
Bürde, Sam. Gottlieb *1753 Breslau †1831 ebd.
Bürdestahl
Adelung
Der Bürdestahl , des -es, plur. inus. im Handel und Wandel eine Art Steiermärkischen Stahles, welcher in lange Stangen geschmiedet wird, die…
bürdhaftig
WWB
bürdhaftig Adj. „ bäörhäftig “ gebürtig ( Kr. Aschendorf-Hümmling Asd WWB-Source:155:KösterJK KösterJK 242).
bürdic
LexerN
bürdic adj. in überbürdic 2,1611.
Buerdiern
MeckWB
Wossidia Buerdiern f. Bauernmädchen: Buerdiern von 'n Lann' Frett de Kantüffel ut de Pann im Neckreim Schö Schönberg@Rehna Rehna ; im abfäll…
‑buer als Zweitglied (30 von 88)
Ackerbuer
MeckWB
Wossidia Ackerbuer m.: dat is 'n groten Ackerbuer ein tüchtiger Landwirt Gü.
Anbūer
WWB
An-būer m. „ Anbubber ein Neuanbauender“ (Lip WWB-Source:219:Oesterh Oesterh ).
Backbeerenbuer
MeckWB
Wossidia Backbeerenbuer m. Beiname eines Bauern, dem nach dem Volksglauben de Drak Backbeeren brachte Wi @ NiendK; der oft Backbeeren ( s. M…
Bäkbuer
MeckWB
Wossidia Bäkbuer m. Name eines Bauern, der an der Bäk wohnt Ro Rostock@Ribnitz Ribn .
Bedd'sbür
MeckWB
Wossidia Bedd'sbür f. Bettbezug, Zieche: Berrsbür Ma Malchin@Brudersdorf Brud ; dee hett ne Mag' as ne Bedd'sbür von einer dicken Frau Ha Ha…
bûrlôt (buer-)
MNWB
° bûrlôt (buer-), n. , Bürgerrecht (Helgoland , s. DRwB. 1, 1273). Vgl. bûrmâl 2. lôthof, ~penninge, ~register, ~schillinc (?), ~cēdel, ~wer…
Dalbuer
MeckWB
Wossidia Dalbuer m. plumper Mensch, der bei der Arbeit mehr niederreißt als aufbaut Ma Malchin@Remplin Rempl ; Ro; Wa.
Decksbuer
MeckWB
Wossidia Decksbuer m. Scheltname für einen schlechten Seemann Wo. Seem. 1, 78.
Draubuer
LothWB
Draubuer m. Si. Trauben- od. Brustbohrer. — lux. 69.
Duwwelbür
MeckWB
Wossidia Duwwelbür f. starkes Gewebe, das meistenteils zu Inletts verarbeitet wurde; 'Keperbühre oder Doppelbühre' Jb. 2, 108.
ehrengebür
DWB
ehrengebür , f. officium, quod decet: wider alle zucht und ehrngebür. Ayrer 294 b .
enbür
BMZ
Lexer FindeB enbür swv. hebe in die höhe. dâ von sich mannes herze enbürt MWVQVZ MS. H. 3,332. b. swenne ich den kolben mîn ûf enbür MWVQVZ …
erbür
BMZ
Lexer FindeB erbür swv. hebe in die höhe. in den rinc spranc Rennewart, daʒ er die stangen möht erbürn MWVQVZ W. Wh. 429,7. Îrinc hôhe truoc…
gastgebür
DWB
gastgebür , f. jus hospitalitatis Stieler 861 .
gebür
DWB
gebür , gebüren , s. DWB gebühr , DWB gebühren .
gegengebür
DWB
gegengebür , f. antidorum, compensatio Stieler 861 : sein dankparkait mit ainer gegengebür oder mit ainem gegendienst .. anzaigen. Melanchth…
Gierbuer
MeckWB
Wossidia Gierbuer m. spielerisch für einen Raubvogel im Jöljapp rätsel Wo. V. 1, 12 g.
Grotbuer
MeckWB
Wossidia Grotbuer m. Großbauer, iron.: dat is 'n Grotbuer, hett twei Zägen un 'n Schap Ha Hagenow@Redefin Red . Kü. 1, 620.
Grüttbuer
MeckWB
Wossidia Grüttbuer m. Dummkopf (1890) Ha Hagenow@Picher Pich ; Pl. Grüttbuern Scherzname der Einwohner von Plau.
Halfbuer
MeckWB
Wossidia Halfbuer m. ein Bauer, der eine halbe Bauernstelle (50—100 Morgen je nach der Güte des Bodens) besitzt. Dä. 171 a ; Me. 2, 578.
Hanschenbuer
MeckWB
Wossidia Hanschenbuer m. Spitzname eines schriftstellernden Bauern.
Hauhnerbuer
MeckWB
Wossidia Hauhnerbuer m. Spottbezeichnung für den mangelhaft düngenden Bauern Ha Hagenow@Besitz Bes .
Hawbuer
MeckWB
Wossidia Hawbuer m. der unter einem Gutsherrn sitzende Bauer: so 'n dägten Hawbur Derb. 2, 221; dei beiden Hoffbuern Bri. 3, 15.
Hebür
MeckWB
Wossidia Hebür m.? Kinderscheuche, kleiner Kerl mit dickem Kopf und Pferdefuß, sitt up 'n Rokbœhn (1924) Ha.
Hiringsbuer
MeckWB
Wossidia Hiringsbuer m. Bezeichnung für einen Bauern in Ro Rostock@Dierhagen Dierh , der Heringe ins Landesinnere fuhr.
hö̑vetpö̑leke(n); hö̑vetpö̑lesbü̑r
MNWB
hö̑vetpö̑leke(n); hö̑vetpö̑lesbü̑r Kopfkissenbezug. —
Hoffbuer
MeckWB
Wossidia Hoffbuer m. ritterschaftlicher Bauer: dei beiden Hoffbuern Bri. 3, 15.
Honnigbuer
MeckWB
Wossidia Honnigbuer m. Beiname eines Bauern, der eine große Imkerei hatte Ha Hagenow@Wittenburg Witt .
Hydrokarbür
Meyers
Hydrokarbür , soviel wie Kohlenwasserstoff; speziell die flüssigen Kohlenwasserstoffe, die als Leuchtmaterial benutzt werden, wie Photogen, …
Jirrbuer
MeckWB
Wossidia Jirrbuer m. wie Jirpvagel Wo. V. 1, 12 a 3.
Ableitungen von buer (8 von 8)
büre
DWB
büre , s. DWB bühre .
erbür
BMZ
Lexer FindeB erbür swv. hebe in die höhe. in den rinc spranc Rennewart, daʒ er die stangen möht erbürn MWVQVZ W. Wh. 429,7. Îrinc hôhe truoc…
erbüren
DWB
erbüren , tollere, extollere, erheben, was das einfache büren: mhd. in den rinc spranc Rennewart, daʒ ër die stangen möht erbürn. Wh. 429, 7…
gebür
DWB
gebür , gebüren , s. DWB gebühr , DWB gebühren .
gebüren
RhWB
ge-büren -- Klev ; -ȳ:- SNfrk, NRip; -ī- Rhfrk, Mosfrk: 1. sich ereignen, passieren, geschehen. Dat kos well g. Klevld, Selfk, Aach , mErft…
gebürlich
LexerN
ge-bürlich adj. es ist auch gepürlich, das irdische ding unterligen und die natûr gesweig, so gotliche kraft herscht MWVQVZ Brev. 54 b . MWV…
missbüren
RhWB
miss-büren Bergh , Dür , Erk-Körrenz schw.: 1. anstossen, zu nahe treten, beleidigen, Ungebührliches tun, in der RA.: Met Froge (fragen) mes…
verbüren
RhWB
ver-büren: sich v., verheben. Der Faule verbürt sech och nit.