Eintrag · Köbler As. Wörterbuch
thegan st. M. (a)
thegan , st. M. (a)
- nhd.
- Knabe, Jüngling, Mann, Degen (M.) (2), Krieger, Jünger, Diener
- ne.
- youth (M.), man (M.), warrior (M.), disciple (M.)
- ÜG.:
- lat. (decurio) H, discipulus H, miles H, (servus) H, vir GlPW
- Vw.:
- s. swerd-*
- Hw.:
- vgl. ahd. degan (st. M. a)
- Q.:
- Gen, GlPW, H (830), PN
- E.:
- germ. *þegna-, *þegnaz, st. M. (a), Mann, Krieger, Diener; idg. *tekno-, M., Geborenes, Junges, Kind, Pokorny 1057; s. idg. *tek- (1), V., zeugen, gebären, Pokorny 1057
- W.:
- mnd. degen, M., Mann, Held; B.: H Nom. Sg. thegan 253 M C, 713 M C, 777 M C, 851 M C, 862 M C, 1225 M C, 2066 M C, 2295 M C, 2385 M C, 2531 C, 2950 M C, 3872 M C, 3911 M C, 3994 C, 4463 M C, 4630 M C, 4674 M C, 4870 M C, 4962 M C, 5124 M C, 5202 M C, 5313 C, 5356 C, 5475 C, 5715 C, thegn 1199 M, (man 1199 C,) Gen. Sg. thegnes 2789 M C, 3996 C, 4690 C, 5583 C, 576 M S, tegnes 576 C, Dat. Sg. thegne 3248 M C, 4956 M C, Akk. Sg. thegan 3200 M C, 3794 M C, 4737 C, 5723 C, 3184 C, thegn 3184 M, Nom. Pl. thegnos 543 M C S, 1111 M C, 1239 M C, 2549 C, 2575 C, 4523 M C, 5305 C, Gen. Pl. thegno 178 M C, 665 M C, 1188 M C, 1741 M C, 2379 M C, 3092 M C, 3101 M C, 3242 M C, 3386 M C, 4593 M C, 4600 M C, 4950 M C, 5027 M C, 5045 M C, Dat. Pl. thegnun 1746 M, 3112 M, 4569 M, thegnon 1746 C, 3112 C, 4569 C, Akk. Pl. thegnos 2554 C, 4735 C, Gen Dat. Sg. thegne Gen 329, Nom. Pl. thegnos Gen 100, Gen 104, Gen 118, Gen. Pl. thegno Gen 214, Gen 220, GlPW Nom. Pl. thégnos uiri Wa 96, 43a = SAGA 84, 43a = Gl 2, 582, 34; Kont.: H thet he sulic giuuit êhta thegan sulica githâhti 851
- L.:
- Seebold, Chronologisches Wörterbuch des deutschen Wortschatzes 2, 210b (degan), Wortschatz der germanischen Spracheinheit, unter Mitw. v. Falk, H., gänzlich umgearb. v. Torp, A., 4. A., 1909, S. 177, Berr, S., An Etymological Glossary to the Old Saxon Heliand, 1971, S. 404
- Son.:
- Behaghel, O., Die Syntax des Heliand, 1897, S. 17, 21, 26, 65, 101, 113, 115, Guntermann, Herrschaftliche und genossenschaftliche Termini in der geistlichen Epik der Westgermanen, 1910, S. 88, Sievers, E., Heliand, 1878, S. 465, 27 (zu H 777), S. 436, 11 (zu H 1111), Zimmer, S., Urgermanisch *þeg-na-z „Gefolgsmann“, American Journal of Germanic linguistics and literatures 12 (2000), S. 291ff., Schlaug, W., Studien zu den altsächsischen Personennamen des 11. und 12. Jahrhunderts, 1955, S. 82 (z. B. Thegenhard), Schlaug, W., Die altsächsischen Personennamen vor dem Jahre 1000, 1962, S. 159 (z. B. Theganrâd)