Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
sêren sw. v.
(auch -ôn, s. u.) sw. v., mhd. sêren, frühnhd. sehren (vgl. DWb. X,1,164), nhd. dial. schweiz. sêren Schweiz. Id. 7,1266, kärnt. si searn Lexer, Kärnt. Wb. S. 232, schlesw.-holst. sehren Mensing 4,462; as. sêrian, mnd. sêren, mnl. seren; afries. sēra; an. særa; vgl. nhd. versehren. — Graff VI,271.
ser-: 3. sg. -it O 3,24,22; 3. sg. conj. -e 1,39; 3. pl. prt. -tun 5,7,18; -edan W 84,2/3 (A); ge-: part. prt. -et 63,1. 2 [123,18. 20] (beide C). 84,10/11 (A); -seer-: dass. -et 63,1. 2 (beide A).
Formen der ôn-Konjugation (?); in W neben -ôn auch -jan gebraucht, s. oben: ser-: 3. pl. prt. -oton W 84,2/3 [157,26] (C); gi-: part. prt. -ot Gl 1,699,46. 743,37 (beide M, clm 22201, 12. Jh.; nach Matzel -o- durch Einfluß des ôn-Verbs sêragôn der Vorlage, s. unten 1bα); ge-: dass. -ot W 84,10/11 [159,9/10] (C).
s..ende Gl 4,336 Anm. 2 s. dort; sere in marisere S 372,1,3 s. marisere. 1) jmdm. (körperlichen oder seelischen) Schmerz zufügen, jmdn./etw. (das Herz, die Seele) verletzen, mit Akk. d. Pers./Sache/abstr. Akk.: a) körperlich: die die burg umbegent; sie sluogon mih, sie seroton mih custodes qui circumeunt civitatem: percusserunt me, et vulneraverunt me [Cant. 5,7] W 84,2/3 [157,26]. mit den exhortationibus ... uuart ih so harto compuncta unte so harto geserot, daz al min iamer de absentia sponsi uuart gemanigualtot 10/11 [159,9/10] (vgl. b); b) seelisch: α) von Menschen, im Passiv: giserot wart [iam vero qui videbat summi sacerdotis vultum, mente] vulnerabatur [: facies enim, et color immutatus declarabat internum animi dolorem, 2. Macc. 3,16] Gl 1,699,46 (5 Hss. sêragôn). giserot wrdin [haec cum audissent,] dissecabantur [, et cogitabant interficere illos, Acta 5,33] 743,37 (5 Hss. sêragôn); β) vom Gemüt, mit abstr. Akk.: sie (die zwei Engel) sprachun thio unthulti joh waz si (Maria) thara wolti; ira muat sie ouh sertun, thaz sie thes fragetun O 5,7,18; — erw. mit Dat. d. Pers.: ther selbo fater ouh so duat; thoh er mo sere sinaz muat, thoh duat er mo avur bitherbi thaz sinaz adalerbi O 3,1,39. geseret habest tu mir min herza, suester min gemahela vulnerasti cor meum soror mea sponsa [Cant. 4,9] W 63,1 [123,18]; ferner: 2 [20] (vulnerare). 2) sich härmen, sich bekümmern, mit refl. Akk. u. Gen. d. Pers., bei abstr. Subj.: irstentit ther thin bruader; zi lib er so gikerit, thaz muat sih thin ni serit O 3,24,22.