lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

¹quârtêr

mhd. bis Dial. · 8 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MNWB
Anchors
9 in 8 Wb.
Sprachstufen
5 von 16
Verweise rein
15
Verweise raus
9

Eintrag · Mittelniederdeutsches Wb.

¹quârtêr n.

Bd. 2-2, Sp. 1782
1+quârtêr (quarteer, quarteyer; quartes [Münst. KR ed. Alberts 50] verlesen?), quârtîr, quâtêr, quatter, quattuor, °quôrtêr (Staatsb. Mag. 9, 464), n. (Gen. Sg. -es; Pl. -e quârtêr): 1. vierter Teil eines Ganzen, Viertel, „Quarteͤr quadra quarta quadrans Quarta pars” (Voc. Strals. ed. Damme), „quartale” (SL: Hamb. dt.-lat. Gl.), desse twê undersnîden mallek anderen alse ên krü̂ze unde vordê(i)len de werlt in 4 qu.e (Schaph. Kal. 1523 66r), hundert mrc. lö̂diges goldes der ê(i)n qu. mānen unde hebben schal de kāmere unses hilgen vāders (Livl. Ub I 7, 284). — 1.1. (allg.; bei Maßangaben:) Viertel einer Einheit, eines Wertes, de pôl is dâr erhāven 13 grat unde 2 qu. (Schaph. Kal. 1523 66r). — 1.1.1. Viertel einer vollen Münzwerteinheit, 1000 poppelen ümme 62 engelsche nobbelen 3 qu. []husen(Veckinghusen Handelsb. 45). — 1.1.2. (bei Zeitangaben:) ê(i)n qu. van ê(i)ner stunde Viertel einer Stunde, de lengeste dach heft 13 stunde min ê(i)n qu. (Schaph. Kal. 1523 66r); °Viertel des natürlichen Tages, in den anderen qu.e des dāges dat is van middāge went de sünne undergeyt (Brem. Arzneib. 68); — in dem êrsten/ anderen/drüdden qu. des mânes Viertel der Mondumlaufszeit, Mondviertel; —
1207 Zeichen · 47 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 1050–1350
    Mittelhochdeutsch
    QUARTERstn.

    Mhd. Wb. (Benecke/Müller/Zarncke) · +2 Parallelbelege

    QUARTER stn. heerde. zsamgez. korter; ahd. quartar, chortar Graff 4,490. 680. gesch. d. d. spr. 29. chorter grex sumerl.…

  2. 1200–1600
    Mittelniederdeutsch
    ¹quârtêrn.

    Mittelniederdeutsches Wb. · +1 Parallelbeleg

    1+ quârtêr ( quarteer, quarteyer ; quartes [Münst. KR ed. Alberts 50] verlesen?), quârtîr , quâtêr, quatter, quattuor, °…

  3. 15.–20. Jh.
    Neuhochdeutsch
    quarter

    Grimm (DWB, 1854–1961)

    quarter , plur., s. quart 1, a.

  4. 19./20. Jh.
    Konversationslex.
    Quarter

    Herder (Konv.-Lex., 1854–57) · +1 Parallelbeleg

    Quarter , engl. Getreidemaß = 8 Bushels, s. Bushel; als engl. Gewicht = 1 / 4 Hundredweight (s. d.).

  5. modern
    Dialekt
    Quartern.

    Mecklenburgisches Wb.

    Quarter n. seem., das engl. quarter 1. der erhöhte Teil des Decks hinter dem letzten Mast; er war dem Schiffer vorbehalt…

Verweisungsnetz

25 Knoten, 22 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 3 Kompositum 16 Sackgasse 6

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit quarter

42 Bildungen · 36 Erstglied · 5 Zweitglied · 1 Ableitungen

Ableitung von quarter

quart + -er

quarter leitet sich vom Lemma quart ab mit Suffix -er.

quarter‑ als Erstglied (30 von 36)

quarter 1 und häufiger

KöblerAfries

quarter 1 und häufiger , Sb. nhd. Viertel, Viertelschilling, 1/4 Schilling ne. quarter of a shilling I.: Lw. frz. quarter E.: s. frz. quarte…

quârtêrbēker

MNWB

quarter·beker

° quârtêrbēker , m. : Maßgefäß, Becher der ein Viertelstübchen faßt (vgl. 1+ quârtêr 1.2.4.; Ub. Ebstorf 426) .

Quarterdeck

MeckWB

quarter·deck

Quarterdeck n. Achterdeck, wie Quarter 1: Quarterdeck fangt bi de Besan an, dor ward dat Taugot in verstaut Ro Warn ; de ollen Knurrenstöter…

quârtêren

MNWB

quart·eren

+ quârtêren , swv. ( Part. Prät. [ge]qu.-[e]t ) : 1. in vier Teile teilen, „ Quarteren delen in veren quadripartire quartare quaternare” (Vo…

quârtêrjâr

MNWB

quarter·jar

quârtêrjâr , n. ( Gen. Sg. -s ) : Vierteljahr (z. B. als geregelter Amtszeit- oder Abrechnungsabschnitt) , ôk schal ên îder amptman alle qu.…

Quarterly Review

Meyers

Quarterly Review (spr. kŭaorterlĭ riwjū), Titel der bedeutendsten konservativen englischen Zeitschrift für Politik und Literatur, vierteljäh…

Quartermaster

MeckWB

quarter·master

Quartermaster m. Quartermeister, zum Steuern und zur Aufsicht des Ruderhauses auf dem Quarterdeck angestellt: as Quartermaster säd' he uns d…

quârtêrmêⁱster

MNWB

quarter·meister

quârtêrmêⁱster , ° quârtîr- (Hans. Ub. 8, 436), ° quârtemê(i)ster (Hamb. KR 3, 127), m. ( Pl. -e -s -mê[i]ster ): 1. für die Logistik, die V…

quarterne

KöblerMhd

quart·erne

quarterne , sw. F. nhd. „Quarterne“, Quaternio Hw.: s. quateren I.: Lw. lat. quaternas E.: s. lat. quaternas (?), quārtus, Num. Ord., vierte…

Quarteron

DRW

quart·eron

Quarteron, m. eine Maßeinheit für Gewichte vgl. Quart (I), Quartier (I 1) een cople fighen of rosinen [betaalt] iiii d., een halve cople of …

Quarterone

Herder

quarte·rone

Quarterone , Hohlmaß, in Bologna = 465, in Genua = 815, in Valencia = 52 1 / 4 in Venedig = 252 Pariser Kubikzoll.

quârtêr(s)kanne

MNWB

quarter·s·kanne

quârtêr(s)kanne ( quarteyrs-, quater- ), ° quârtêre- (Hoyer Ub. 5, 165), quârt(e)-, ° quârten- (Zs. Nds. 1887, 289), ° quârtîr- (Lüb. Bergen…

quârtêrskrôs

MNWB

quarter·s·kros

quârtêrskrôs , ° quârtêres- (Zs. Nds. 1868, 232), m. , n. : Maßgefäß, Krug der ein Viertelstübchen faßt (vgl. 1+ quârtêr 1.2.4.) .

quârtêrslôt

MNWB

quarter·slot

° quârtêrslôt , n. ( Pl. -lôt ) : Geschoß für ein mittelschweres Geschütz, 400 îseren qu. und 600 scherpentînerlôt (Hans. Gbl. 1884, 167).

quârtêrsmâte

MNWB

quarter·s·mate

quârtêrsmâte , quârtêres- , quârtêr(s)mât , f. ( Dat. Pl. -n ): Maßgefäß das ein Viertelstübchen faßt (vgl. 1+ quârtêr 1.2.4.), „quarta mens…

quârtêrspot

MNWB

quarter·spot

quârtêrspot , -put , m. ( Pl. -potte -pötte -pütte ): Maßgefäß, Trinkbecher der ein Viertelstübchen faßt (vgl. 1+ quârtêr 1.2.4.), drê lange…

quârtêr(s)slange

MNWB

quarter·s·slange

quârtêr(s)slange ( -stange l. -slange [Hamb. KR 5, 250 u. ö.]), quârtêres-, quârtêrsschlan- ge, ° quârtîr- (Zs. Schl.-H. Gesch. 43, 233), f.…

quârtêrstat

MNWB

quarter·stat

° quârtêrstat , f. ( Pl. -stēde ) : (in der organisatorischen Struktur des Hansebundes:) Mitgliedsstadt in einem von vier Städtebünden, Hans…

quârtêrstôp

MNWB

quarter·stop

quârtêrstôp , m. ( Pl. -e ) : Maßgefäß, Trinkbecher der ein Viertelstübchen faßt (vgl. 1+ quârtêr 1.2.4.) .

quarter als Zweitglied (5 von 5)

hinderquârtêr

MNWB

hinder·quarter

° hinderquârtêr, n. : Hinterteil, Gesäß (Schausp. 63: Scriba, V. 39). quârtetunne, quârtêrbēker, ~bêr, ~vlôt, ~jâr, ~mê(i)ster, ~stat, ~stôp…

Ableitungen von quarter (1 von 1)

quârtêre

MNWB

+°* quârtêre , f. : Lage von vier Bögen Papier oder Pergament, wô dû lêve lēser hîr nêgest in der qu.n anno 1523 mit dem b vortê(i)kent wars…