Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
helsen sw. v.
sw. v., mhd. helsen, nhd. (älter) hälsen, helsen; as. helsian, mnd. mnl. helsen. — Graff IV,928.
hals-: 3. sg. (?) -et Gl 4,112,22 (Sal. a 2; s. u.); inf. -en Nc 693,6. 802,4. 828,12 [8,13. 162,11. 195,23]; dat. sg. -enne 694,4 [9,19]; dat. pl. -annum Gl 2,310,27 (Rb; zur Pluralform vgl. Beitr. 60,429); part. prs. -enti (Ra), -endi (PaK, in Pa auf Rasur ha,endi, vgl. Anm. 2 u. Gl 5,87,21) 1,52,29; 3. pl. prt. -tont Thoma, Glossen S. 7,8 (-t wohl verschr.?); ki-: part. prt. -it S 204,10 (B); ge-: dass. -et Nc 693,4/5 [8,11/12]. — hels-: inf. gen. sg. n. -iannias S 319,30 = Wa 17,4; part. prs. -enti O 1,11,46.
umhalsen, umarmen: halsendi amplexans Gl 1,52,29. halset amplexus 4,112,22. iocantem. ludentem. forte more sinhion (d. i. sinhîuuôno). amantium. inuicem se osculati sunt. halstont vnte chuston [zu: vidit eum (Isaac) iocantem cum Rebecca uxore sua, Gen. 26,8] Thoma, Glossen S. 7,8; mit Akk. d. Pers.: salig ... arma joh henti inan (das Jesuskind) helsenti O 1,11,46. unde sie sih al zesamine gehalset unde gezumftet habetin . so der himilbuon halsen getan mag sin inter se potirentur quodam complexu ac foedere caelicolarum Nc 693,4/5 [8,11/12]. die (sc. frouuuûn) ilton sia (die Philologia) halsen . unde chussen in amplexum eius osculumque deferuntur 802,4 [162, 11]. aber des vuunderota sih tiu manigi ... taz si geslapfa uuorteniu Cyllenii ... sina brut so halsen mahta âne nid quod femina ... nulla prorsus invidia titillata . virginem complexa constrinxerat 828,12 [195,23]; bildl.: (instrumenta bonorum operum sunt) lihhamun hreinnan vvelun nalles kihalsit vvesan fastun minnoon corpus castigare; dilicias non amplecti; ieiunium amare S 204,10; — substant.: das Umarmen, Umarmung: halsannum [quae scilicet visio numquam iam in perpetuum ab amoris sui] amplexibus [evelletur, Greg., Hom. I,12 p. 1479] Gl 2,310,27. ik iuhu ... unrehtas cussiannias, unrehtas helsiannias S 319,30 = Wa 17,4. der himilbuon halsen Nc 693,6 [8,13] (vgl. o. 693, 4/5). fone dero chenun halsenne amplexibus ... coniugis 694,4 [9,19].
Vgl. halsôn.