lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

ginuog

nur ahd. · 3 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

AWB
Anchors
4 in 3 Wb.
Sprachstufen
1 von 16
Verweise rein
30
Verweise raus
21

Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch

ginuog adj.

Bd. 6, Sp. 1421
ginuog, -nuogi
adj. (zur Syntax vgl. Erdm., Syntax 2 §§ 103. 191), mhd. genuoc, nhd. genug; as. ginōg, -i, mnd. g(e)nge adj., genôch adv., mnl. genoech, genoege; afries. (g)enōch adv.; ae. genóg (-h); an. (g)nógr; got. ganohs. — Graff II,1005 ff.
ki-noc: Grdf. Gl 1,268,25 (K); ga-: dass. 6,16 (Pa); ka-noac: dass. ebda. (K; c-); ki-nuoc: dass. ebda. (Ra). S 66,17 (Musp.; -k); ke-: dass. AJPh. 55,229; gi-: dass. Gl 2,281,40 (M, 2 Hss.). 727,26 (M, 2 Hss.). 747,30; g-: dass. Npw 32,17. 118 D,25; gi-nuoac: dass. Gl 2,727,25 f. (M). — ka-noga: nom. sg. n. F 20,13; gi-nuag: Grdf. O 2,4,47. 9,54. 3,14,83 (PV). 16,40 (PV). 4,14,15 (PV). 15,28 (PV). 26,26. 28,17 (PV). 5,1,22 (PV). 12,89. 14,30 (PV). 23,200 (PV). 230 (PV). Ol 48; nom. sg. n. -]az O 3,6,34; acc. sg. n. -]az 4,15,46. 5,22,4; nom. pl. m. -]e 2,11,23. 4,30,3; dat. pl. -]en 2,16,24. 3,7,8. 4,20,15. 5,25,90; -]in 4,37,27 (im Reim mit giuuuagin); -]on 5,23,279 (im Reim mit liobon; nach Piper 2,341 zu ginuogon adv.); acc. pl. m. -]e 4,16,14; ki-nuog: Grdf. Gl 1,727,51 (-uo -); ke-: dass. Np 4,8; nom. sg. n. -]ez Cant. Moysi 18; nom. pl. m. -]e NpNpw 107,10 (= Npw 9). Np 9,2. 34,18. 47,2. 60,8. 68,13. 80,16. 115,10. 149,4; k-: Grdf. Nb 79,6. 230,24 [68,6. 185,22]. Np 32,17; nom. sg. n. -]iz Nk 451,27 [96,22/23] (Hs. A; c-); nom. pl. m. -]e Nb 159,1. 165,29 (beide c-). 190,23. 254,19. 280,14 [134,9/10. 139,20. 159,22. 200,28. 216,25]. Nk 487,30 [134,6] (c-); nom. pl. n. -]iu 430,1/2 [73,12] (Hs. A; c-); acc. pl. m. -]e Np 39,2; acc. pl. n. -]iu Nb 82,20 [71,15] (c-); gi-: Grdf. Gl 2,92,12 (Würzb. Mp. th. f. 146, 9. Jh.). T 163,1. 166,4; ge-: nom. sg. f. -]iu Npgl 106,38; acc. sg. n. -]az Tiefenbach, Aratorgl. S. 18,7 (vgl. Mayer, Beitr. (Tüb.) 102,67); nom. pl. m. -]a WA 117,16; dass. -] e Np 77,43. 90,6. 102,17. 118 C,19. 134,14; dat. pl. -]en 143,7; acc. pl. m. -]e 55,8. 72,12 (2). 80,17; g-: Grdf. Nb 27,24. 49,5. 82,15. 91,23. 326,1 [22,25. 39,23. 71,11. 79,17. 247,14]. Nc 743,3. 753,12. 770,13 [58,15. 69,1. 86,18]. Nm 857,8 [339,24]. Npw 4,8 (-uo -); acc. sg. n. -]ez Nb 331,8 [250,30]. Nk 465,20 [110,14]; nom. pl. m. -]e Nb 138,19 [118,6]. Nc 708,5. 710,21. 734,29. 844,11 [24,3. 27,3. 51,7. 167,8]. Npw 9,2. 34,18. 47,2. 102,17. 115,10. 118 C,19. 134,14. 149,4. WC 117,15 [211,10]; dat. pl. -]en Nc 695,4. 770,30 [9,15. 87,8]. Ni 532,18 [42,18] (-ên). Npw 143,7; acc. pl. m. -]e Nb 62,9 [52,6]. Npw 39,2; acc. pl. f. -]e Nb 238,13 [190,21]; acc. pl. n. -]iu Ni 531,24 [41,20]; k- nueg-: nom. pl. m. -e Nk 463,10 [107,26] (c-). Np 57,2 (c-); nom. pl. n. -iu Nk 429,10 [72,14] (c-). 430,1/2 (Hs. B = S. CXXVII,18) [73,12 Anm.] (c-); g-: Grdf. -] Gl 4,180,3 (Wien 1325, 14. Jh.); ge-nug-: acc. sg. n. -az 2,27,33 (vgl. von Gadow, Aratorgl. S. 30,28); g-: nom. pl. n. -iu Nk 492,20 [139,19] (-û-). — gi-nuach: Grdf. O 3,14,83. 16,40. 4,15,28. 28,17. 5,1,22. 14,30. 23,200. 230 (alle F); -nuoch: dass. Gl 2,395,4 (-vo-). 452,54 (2 Hss., 1 Hs. -vo-). 727,25 (M); ge-nuch: dass. 711,23.
Grdf. mit eindeutiger ja-/jô-Flexion: gi-nuagi: O 1,1,63. 71. 100. 2,54. 2,3,47. 4,43. 8,29. 9,33. 3,16,74. 23,16. 25,38. 26,15. 4,8,11. 14,4. 5. 15 (F). 18,25. 19,74. 23,17. 5,7,31. 9,55. 10,4. Oh 33. 101; k-nuog-: -e Nb 36,16 (c-). 282,7. 317,27 [29,24. 218,1. 241,23]. Nc 733,27 (c-). 785,1 [50,9. 102,9]. Nk 468,14 [113,19] (c-). Nr 674,25 (= S. CLXXI,20) [163,17 (Hs. G; c-, -uo-)]; gi-: -i Gl 2,78,47. T 38,8; ge-: -e NpNpw 111,3. Np 16,15. 118 D,25. 121,7; g-: -i Npw 16,15; -e Nb 48,27. 63,29/30. 64,6. 91,21. 135,16. 144,11. 168,19 [39,16. 53,22. 29. 79,15. 115,30. 122,19. 142,6]. Nc 795,11 [113,11]. Nm 853,27 [336,18]. NpNpw 36,27. Npw 121,7. Nr 674,25 [163,17 (Hs. D)]; k-nuege: Nk 467,21 [112,25] (c-). Nr 674,25 (= S. CLXXI,20) [163,17 (Hs. H; c-)]; g-: Nk 427,23 [70,25]; -nuge: Ni 501,9 [5,23] (-û-).
Verschrieben: ki-no: Grdf. Gl 1,262,32 (K; l. kinoc, vgl. Splett, Stud. S. 396); go-nego: dass. 5,519,24 (vgl. Haubrichs-Pfister, Stud. S. 87; Gespr.; d. i. gonugo, aus ganogo entstellt: ga- zu go- verlesen, -o- in roman. Weise mit u verwechselt, -o hyperkorrektes Adv.-Suffix, vgl. a. a. O. S. 13. 51. 58); go-noi: dass. 32 (Gespr.; aus ganogi entstellt: ga- zu go- verlesen, intervokal. -g- in roman. Weise geschwunden, vgl. a. a. O. S. 13. 38. 58. 61. 63); cnuoiz: nom. sg. n. Nk 451,27 (Hs. B = S. CXXXIII,7) [96,22/23 Anm.] (nach -o- Zeilenwechsel).
ginuage O 5,12,68 s. gi-nuogen; ginuages 2,22,11 s. ginuogi st. n. 1) genug, genügend: a) als flektiertes Adj.: mit Dat. d. Pers.: (die klugen zu den törichten Jungfrauen:) ni odo nist uns ioh iu hear kanoga (Öl) ne forte non sufficiat nobis et vobis F 20,13; b) als unflektiertes Adj.: kinoc sufficiens Gl 1,262,32 (zur Glossierung vgl. Splett, Stud. S. 396); — nachgestellt: denne der man in pardisu pu kiuuinnit, hus in himile, dar quimit imo hilfa kinuok S 66,17; c) unflektiert in der Fügung ginuog(i) thunken (vgl. Ahd. Wb. 2,730 f.) genug (zu sein) scheinen, mit Dat. d. Pers.: α) mit Gen. d. Sache: noh so neduohti in (den Menschen) gnuoge . des sie habetin Nb 63,29/30 [53,22]. so uuio dien alten musicis finfzen buohstabo . unde finfzen seiton gnuoge duohti Nm 853,27 [336,18]. âne daz imo genuoge nedunchet sinero exercitationis NpNpw 118 D,25; β) mit Attributsatz: ze dero uuis nedunchet in nieht cnuoge . daz ih tes nieht kniezen . nemag . daz tu eruuirdig pist ita non est satis nihil mihi profuisse tuam reverentiam Nb 36,16 [29,24]; d) unflektiert in der Fügung ginuog(i) uuesan genug sein, genügen: α) mit Dat. d. Pers. u. Gen. d. Sache: then fater, druhtin, einon then laz unsih biscowon ...; so ist uns alles ginuag [domine, ostende nobis patrem, et sufficit nobis, Joh. 14,8] O 4,15,28. thesses, thi ih nu hiar giwuag, es ist uns follon thar ginuag 5,14,30. genuht si in dinen turrin . daz sint ... dien an gote genuoge ist . alles des sie lustet NpNpw 121,7; — erw. mit Präp. zi zur Angabe d. Bezugsgröße: des ist tir gnuoge . nieht ein ze suhte . nube ze tode magnae causae non modo ad morbum, verum quoque ad interitum Nb 48,27 [39,16]; β) nur mit Dat. d. Pers.: (Philippus:) trohtin, erougi uns then fater, inti uns ist ginuog domine, ostende nobis patrem, et sufficit nobis T 163,1; — mit personifiziertem Abstr.: daz tero naturę luzzel gnvoget . unde dero frechi nioner ana (zu nionêr ana vgl. Ahd. Wb. 1,396) gnuoge neist quod naturae minimum . quod avaritiae nihil satis est Nb 144,11 [122,19]; γ) nur mit Gen. d. Sache: doh is an dien meren (sc. Dingen) gnuoge uuare Nc 795,11 [113,11]. vbe du armen neroubost . dar neist is ana (Npw dar ana ne ist is) gnuoge . du nedecchest den naccheten . unde laboest den hungergen [vgl. noli tibi putare sufficere, si non exspolias vestitum, Aug., En.] NpNpw 36,27; Glosse ohne erkennbare Rektion: genuch ist [terrorum et fraudis] abunde est [Verg., A. VII,552] Gl 2,711,23; — erw. mit Präp. fona/zi zur Angabe d. Bezugsgröße: tar an dero stete . ist is knuoge ze dero zestoredo selbuualtiges uuillen quod solum satis est . ad perimendam libertatem arbitrii Nb 317,27 [241,23]. fone in (dem zuvor Gesagten) si is sus cnuege pro his itaque tanta dicantur Nk 467,21 [112,25]; δ) thâr ginuog(i) uuesan (s. thâr 1. Teil A VI, Ahd. Wb. 2,196): O 2,8,29. 9,54. 3,23,16. 4,14,5 (F). 15. 5,7,31; ε) absolut: her (Gott) quad in tho: ginuog ist at ille dixit eis: satis (G, sat F) est T 166,4; Glosse: ginuogi si [hactenus mendacis formam felicitatis ostendisse] suffecerit [Boeth., Cons. 3,9 p. 67,2] Gl 2,78,47; e) substant.: α) mit Präp. fona zur Angabe d. Bezugsgröße: de his quidem satis dictum est. Fone dero selo uernumiste . ist nu ze male gnuge gesaget Ni 501,9 [5,23]. fone dien generibus ih pedeh zesagenne . habo ih cnuoge gesaget de propositis itaque generibus quae dicta sunt . sufficiunt Nk 468,14 [113,19]; β) mit Präp. in zur Angabe d. Bezugsgröße (vgl. auch d): giscriban ist, in brote ginuag nist, noh in thiu ginuhti zi thes mennisgen zuhti O 2,4,47; erw. mit Dat. (meist Dat. d. Pers.): ginuogi ist themo tage in sinemo baluuue sufficit diei malitia sua T 38,8. in thiu wari uns al ginuagi, iz (das Wissen um die Geburt des Heilandes) dragi uns ni biluagi O 2,3,47 (zur Interpretation der Stelle vgl. Kelle 3,75 s. v. drâgî; von Splett, Ahd. Wb. I,1,14. 2,653 als Komp. alaginuogi angesetzt). (Gott) gibot, thaz er (Abraham) irsluagi (in thiu was imo ginuagi) in opheres wisun sinan einigan sun 9,33. so wer sekil ... eigi, ni si imo in thiu ginuagi 4,14,5; γ) in der Fügung ginuog(i) habên genug (von/an etw.) haben (zur Bed. ‘viel haben’ s. 3cβ): haben e gonugo habeo satis ego Gl 5,519,24 (vgl. Haubrichs-Pfister, Stud. S. 87). gonoi satis 32 (davor ne haben ne trophen non habeo quid, danach luzer parum). thoh unser nihein wiht druagi, thoh habetun wir ginuagi O 4,14,4 (vgl. Ahd. Wb. 4,542). so lang si (girheit) gnuoge habendo . io doh mer haben uuile cum fluens largis muneribus . sitis potius ardescit habendi Nb 64,6 [53,29]. uuanda demo ist samouuola . der gnuoge habet . so demo . der ze uilo habet 91,21 [79,15]; mit Präp. ana/fona zur Angabe d. Bezugsgröße (s. habên 3. Teil, Ahd. Wb. 4,563): an unmanigen dingen . unde luzzelen . habet tiu natura gnuog paucis enim . minimisque natura contenta est Nb 91,23 [79,17]. knuhtsam stata ... tiu fremedes ist undurftig . unde fone iro selbero gnuoge habet copiosus status ... nec egens alieni . sed sufficiens ipse sibi 135,16 [115,30]. ih habo genuoge an dien . so din guollichi offen uuirt . dien ih irskein satiabor dum manifestabitur gloria tua NpNpw 16,15; δ) in der Fügung ginuog(i) tuon (jmdm., einer Sache) Genüge tun: folbuozit oda ginuog tuot [si quis a proprio episcopo excommunicatus est, non eum prius ab aliis debere suscipi, nisi ... concilio facto occurrat, et respondeat, et synodo] satisfecerit [Conc. Ant. VI, PL 84,124] Gl 2,92,12; hierher wohl auch (tuon nicht überliefert): kenuoc [juxta defuncti corpus viduata mulier sedit, quae ... continuis lamentorum vocibus] satis [-faciebat dolori, Greg., Dial. 3,17] AJPh. 55,229; mit Dat. d. Sache: vuillvn ginuoc [fecissetque] votis satis [, si aetatis infirmitas non obstitisset, Sulp. Sev., Mart. 2 p. 112,6] Gl 2,747,30 (vgl. Thies, Sulp. Sev. S. 68); f) in adverbiellem Gebrauch (erstarrter Akk., vgl. Paul, Dt. Gr. 3 § 198): genug, genügend: α) beim Adj. oder Adv.: so was in (den Hohepriestern) thaz sid festi in muate ginuagi, thaz man nan (Christus) irsluagi O 3,25,38 (auf festi bezogen, vgl. Kelle 3,209). so iz (daz muot) knuog ho gestiget ubi iam exhausti fuerit satis Nb 230,24 [185,22]. daz ros ist lukke ze mannes heili . noh des negniset er . daz iz knuog starch ist fallax equus ad salutem . in habundantia autem virtutis suae non erit salvus NpNpw 32,17; β) beim Verb: zur Genüge: nu la dir gnuoge geouget sin lukkero saldon bilde hactenus suffecerit demonstrasse formam mendacis felicitatis Nb 168,19 [142,6]. 2) für/zu etw. notwendig, erforderlich (?): a) mit Präp. in zur Angabe d. Bezugsgröße: denne in einemo si kinuog porro unum est necessarium [. Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea, Luc. 10,42] Gl 1,727,51 (oder zu 1eβ); b) mit Präp. zi zur Angabe d. Zwecks: thie ewarton rehto liwun filu knehto, thie farira ouh ginuage zi themo selben wige O 4,16,14 (oder zu 3aα). 3) viel, reichlich, im Plur.: viele: a) als flektiertes Adj.: α) mit Bezugsnomen: nachgestellt: nu duent iz (das Gotteshaus) man ginuage zi scahero luage O 2,11,23. ir sculut ... mit reinidon ginuagen zi druhtine iuih fuagen 16,24. thar was in alawari grases ouh gifuari, mammunti ginuagaz 3,6,34. sum habet chint cnuogiu . unde chlagot aber daz siv fratatig sint alius prole laetatus . filii . filiaeve delictis maestus inlacrimat Nb 82,20 [71,15]. so uuile ih tir zala geben gnuoge coacervabo crebras rationes 238,13 [190,21]. ioh tiu corona ... diu glanzta sih . umberingtiu mit sternon gnuogen hoc quoque sertum ... redimitur ambitum multiplici lumine Nc 770,30 [87,8]. skef sint cnuegiu . âne ruoder sunt enim naves . quorum remi non sunt Nk 429,10 [72,14]. animalia sint cnuogiu houbetlosiu multa enim sunt animalia . capita non habentia 430,1/2 [73,12]. lose mih fone uuazzeren manigen . fone zuodiezzenten genuogen eripe me et libera me de aquis multis NpNpw 143,7. sie sundige sint . unde doh kenuhtige sint . ioh uuerltrihtuoma habent. Nieht ein genuoge . nube ioh mer danne genuoge Np 72,12. daz kebuozta er (Gott) in uuanda in copiosa doctrina (lera genuogiu) fone imo cham Npgl 106,38 (Npw ginuhtsam); ferner: O 3,7,8. 4,15,46. 20,15. 37,27. 5,22,4. 23,279. 25,90; — vorangestellt: uns ist aber unchunt . ube deheine latini tragici fundene uuerden . so uuir gnuoge finden latinos comicos Nb 62,9 [52,6]. uuaren ... zeladonne . gnuoge hoho gesezene aftir iro gradin complures alti pro suis gradi- bus caelites convocandi Nc 734,29 [51,7]. tar giengen noh tanne gnuoge in chriechiskun gemantelote . der nehein so neiah . so der ander multusque praeterea palliatorum populus studiis discrepantibus dissonabat 844,11 [167,8]; β) substant. (meist auf Pers. bez.): thar stuantun tho ginuage inti habetun nan (Christus) zi huahe O 4,30,3. so gnuoge tuont . ze tagalti . unde ze spile Nb 138,19 [118,6]. ze uuare des knuoge ... netruent etenim quod incredibile cuiquam ... videatur 254,19 [200,28]. uuir sehen gnuogez . daz fore ougon ist . unz man iz tuot intuemur etenim plura subiecta oculis dum fiunt 331,8 [250,30]. unde gnuoge getrunchin gerno so suozes uuazeres gustum autem haustumque quam plures ex eodem dulcissimo gurgite sitiebant Nc 708,5 [24,3]. unde uuir bechennen gnuogiu so getaniu et multa nobis manifesta sunt . sic se habentia Ni 531,24 [41,20]. sumelichiu sint . tero einez in gnuogen dicchor geskihet . tanne iz ze leibo uuerde alia vero negatio magis quidem in pluribus alterum 532,18 [42,18]. uns uuirdet cnuogiz kespirre . ioh peskerit . taz uuir doh nieht neuollehabeen Nk 451,27 [96,22/23]. cnuege zuiuelont is quidam enim dubitant de talibus 463,10 [107,26]. ih zello alliu diniu uuunder . kenuoge zellent diu offenen narrabo omnia mirabilia tua NpNpw 9,2. in dero ęcclesia sint kenuoge die an got iehent . unde sie in doh nelobont 34,18. kenuoge sprechent ueritatem in lingua . falsitatem in pectore 115,10. kenuogez uuirt ferror gesprochen . danne sin fernumest si Np Cant. Moysi 18. uuante gnuoge nu nomine tenus heizent fideles W 117,15 [211,10]; ferner: Nb 159,1. 165,29. 190,23 (quam plurimi). 280,14 [134,9/10. 139,20. 159,22. 216,25]. Nc 695,4 (plurimi). 710,21 [9,15. 27,3]. Nk 465,20 [110,14] (multus). 487,30 [134,6] (plurimi). 492,20 [139,19] (quidam). NpNpw 39,2. 47,2. 102,17. 107,10 (= Npw 9). 118 C,19. 134,14. 149,4. Np 55,8. 57,2. 60,8. 68,13. 77,43. 80,16. 17. 90,6; b) als unflektiertes, nachgestelltes Adj.: α) mit Dat. d. Pers.: allaz guat zi ware so floz fon imo (Jesus) thare allen liutin io ginuag O 3,14,83; β) ohne Ergänzung: sie (die Franken) eigun ... rihiduam ginuagi O 1,1,63. ouh tharazua fuagi silabar ginuagi 71. thaz ouh heili thanne queme themo manne joh ouh salida ginuag 3,16,40; ferner: 4,18,25; γ) Glossenwort: kinoc unorus [vgl. unorum multorum, CGL IV,297,40] Gl 1,268,25 (zum lat. Bezugswort vgl. Splett, Stud. S. 408); c) substant.: Vieles, Fülle, Überfluß: α) mit Gen. d. Pers.: er (der Frankenkönig) ist gizal ubar al, io so edilthegan skal, wiser inti kuani; thero (von solchen Edelleuten) eigun sie io ginuagi O 1,1,100; — mit Gen. d. Sache: thih bittu ih mines muates, thaz mir queme alles guates in ewon ginuagi O 1,2,54 (vgl. Kelle 2,380). in imo (Christus) habeta harto fruma managfalto, alles guates io ginuag 4,26,26. sagen mag man thes ginuag, wio altgiscrib êr thes giwuag 28,17. sumelicher habet tero beidero (Reichtum u. Vornehmheit) gnuog . unde chlagot aber . daz er ungehiet ist ille utroque circumfluus . vitam caelibem deflet Nb 82,15 [71,11]. so si (Pallas) des cnuoge redeta . so gefolgeta iro is Iouis unde Iuno id genus plurima suadente Tritonia . regum coniugum uterque consentit Nc 733,27 [50,9]. unde so getanes knuoge sageta si . daz si al erluoget habeta . mit fureuuizlichero speho id genus innumera astruebat . quae curiosis perscrutationibus aspexerat 785,1 [102,9]. tes ist taruore gnuege gesaget Nk 427,23 [70,25]. alles liebes gnuoge Nr 674,25 [163,17]; ferner: O 5,12,89. 23,200. 230. Ol 48; erw. mit präpos. Inf.: es (von der Kreuzigung Jesu) ist zi zellenne ginuag O 5,1,22; β) in der Fügung ginuog(i) habên viel haben (s. habên 3. Teil, Ahd. Wb. 4,563; zur Bed. ‘genug haben’ s. 1eγ): Gl 2,27,33 (vgl. 5,99,22). 281,40. Tiefenbach, Aratorgl. S. 18,7. NpNpw 4,8. 111,3; der Bed. nach hierher auch: Np Cant. Deut. 13; γ) Glossenwort: gnueg abundancia superfluitas uniuscuiuscunque rei Gl 4,180,3; d) in adverbiellem Gebrauch (erstarrter Akk., vgl. Paul, Dt. Gr. 3 § 198): α) beim Adj. oder Adv.: ziemlich, reichlich, überaus: ginuoch ziero [tunc ille induit adolescentem, ut sibi moris erat,] satis decore [Vitae patr. p. 467b] Gl 2,727,25. nedunchet tir mih haben gerecchet mir selbemo gnuog manege uientskefte? videorne exacervasse . i. multiplicasse in me satis magnas discordias? Nb 27,24 [22,25]. ih habo gnuog michelen funchen dinero geniste habemus maximum fomitem tuae salutis 49,5 [39,23]. du neeigist noh knuog manigero saldon quam pluribus maximisque abundes 79,6 [68,6]. iro (der Göttin Juno) analutte uuas iro bruoder gelih . durhsihtigez fone gnuog emezigero liebsami ipsius vero divae vultus . assidua perlucens gratia . i. serenitate fratri consimilis Nc 743,3 [58,15] (zur Bed. vgl. Glauch, Mart. Capella S. 512 f.). libra . daz sint zuene sternen gnuog michele . die chele scorpionis heizent 753,12 [69,1], ähnl. 770,13 [86,18]. uuerdent sie (die Orgelpfeifen) aber ze churz . tannan sint tie afterosten ze chleinstimme . doh tie eristen gnuog lutreiste sin Nm 857,8 [339,24]; β) beim Verb: reichlich, ausgiebig: uns errent sine pluagi bi jaron io ginuagi O 2,4,43. thie furiston ... ein girati datun mit worton tho ginuagi 3,16,74; ferner: 4,8,11. 5,9,55; — immerfort, immer wieder: sie quadun thes ginuagi, ... thaz sie mit giwelti wurtin elilenti O 3,26,15. thiu ougun sie imo (Christus) buntun ... joh fragetun ginuagi, wer inan thanne sluagi [vgl. interrogabant eum, dicentes: Prophetiza, quis est, qui te percussit? Luc. 22,64] 4,19,74. batun tho ginuagi, thaz man inan irsluagi 23,17. riat er (Kain) thes ginuagi, wio er Abelan sluagi Oh 33, ähnl. 101. so ih knuoge gesaget habo ut uberrime demonstratum est Nb 282,7 [218,1]; Glosse: follichliho ł ginvoch [quod semel potum] adfatim (Glosse: statim) [... sedat omnem pectoris flagrantiam, Prud., P. Rom. (X) 733] Gl 2,395,4. 452,54; — sehr, heftig: tho nottun sie nan ginuagi, thaz er mit in giangi O 5,10,4. diz ist tiu alta chlaga fone gotes prouidentia . daz si daz liberum geirre . unde fone Cicerone gnuog ketribeniu haec est vetus querela de providentia . Marcoque Tullio vehementer agitata Nb 326,1 [247,14]; γ) Glossenwort: follo ganoc uparcanoi affatim abunde satis uberti Gl 1,6,16.
Komp. ubarginuog; Abl. ginuogi st. n., ginuogida; ginuogon; ginuogen.
Vgl. ginahan. [Heidermanns]
19273 Zeichen · 791 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 8.–11. Jh.
    Althochdeutsch
    ginuogadj.

    Althochdeutsches Wörterbuch · +3 Parallelbelege

    gi- nuog , -nuogi adj. ( zur Syntax vgl. Erdm., Syntax 2 §§ 103. 191 ), mhd. genuoc, nhd. genug; as. ginōg, -i, mnd. g(e…

Verweisungsnetz

34 Knoten, 39 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 4 Wurzel 3 Kompositum 27

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit ginuog

5 Bildungen · 4 Erstglied · 1 Zweitglied · 0 Ableitungen

ginuog‑ als Erstglied (4 von 4)

ginuogen

AWB

gi- nuogen sw. v. , mhd. genüegen, nhd. genügen; mnd. g(e)ngen, mnl. genoegen; an. (g)nœgja; got. ganohjan; vgl. afries. nū(g)ia, ae. genóg…

ginuogida

AWB

ginuog·ida

gi- nuogida st. f. , mhd. genüegede, frühnhd. genügede; mnd. gengede, mnl. genoechde; an. nœgð. — Graff II,1010. gi-nuogido: dat. sg. Gl 2,…

ginuogon

AWB

gi- nuogon adv. ; zum Ansatz vgl. Kelle 2,185. 378, zur Bildg. vgl. Braune, Ahd. Gr. 15 § 269,2. — Graff II,1009 s. v. ?ganôgo. gi-nuagon: O…

ginuogsam

AWB

ginuog·sam

gi- nuogsam adj. , mhd. genuocsam, nhd. genugsam; mnd. genôchsam, mnl. genoechsam; afries. genōchsām. — Graff II,1009. ca-noc-sā: Grdf. Gl 1…

ginuog als Zweitglied (1 von 1)

ubarginuog

KöblerAhd

ubarginuog , Adv. nhd. übergenug, im Überfluss ne. more than enough ÜG.: lat. satis superque Gl, satis ubertim Gl Q.: Gl (765) I.: Lüt. lat.…

Zitieren als…
APA
Cotta, M. (2026). „ginuog". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 15. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/ginuog/awb
MLA
Cotta, Marcel. „ginuog". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/ginuog/awb. Abgerufen 15. May 2026.
Chicago
Cotta, Marcel. „ginuog". lautwandel.de. Zugegriffen 15. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/ginuog/awb.
BibTeX
@misc{lautwandel_ginuog_2026,
  author       = {Cotta, Marcel},
  title        = {„ginuog"},
  year         = {2026},
  howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern},
  url          = {https://lautwandel.de/lemma/ginuog/awb},
  urldate      = {2026-05-15},
}