ferio

1. ferio, -i(v)i, -itum, -ire.script. et form.:ferr-: MLWMLWMLWl. 72. p. 151, 27. 61. al.fereo: MLW p. 152, 2.partic.:praes. fer(r)ens:MLWMLWl. 52. 61.perf. ferutus: MLW p. 152, 50. al.c. praep.:ad: MLWMLWMLW p. 152, 25. 26.in: MLWl. 62.super: MLWl. 53.partic. praes. usu subst.: MLWMLWl. 45. 48.metr. ferĭtur: MLWAlcuin. carm. 64,2,2. I pulsare, verberare, caedere, icere – (zu)schlagen, (zu)stoßen, treffen: A strictius: 1 trans.: a in univ.: α gener.: MLWLex Alam. 66 si quis ... homo iecto -ieritferierit (ficerit var. l.) prignum iumentum et ipsa abortivum fecerit, ... unum solidum conponat. MLWMappae Clavic. 126 exiet adamas, cui ignis non dominatur nec -tusferitus dissipatur. MLWWaltharius 70 pace ... Huni malunt regnare, sed armis inviti -untferiunt, quos cernunt esse rebelles. MLWBruno Querf. Adalb. A 5 -entiaferientia (fervencia B 5) flagella dolentem carnem frangunt. persaepe. β mus.: MLWIoh. Aegid. mus. p. 114,21 symphonia est instrumentum musicum, quod fit ex ligno concavo pelle extenta in utraque parte sua, quam musici sui hinc et inde ⌊virgulis -unt⌋feriunt (virgilius formant var. l.).de signis: MLWConsuet. Eins. 3 intervallo facto aliud -aturferiatur signum (sim. 14 cum tempestas imminet vel sedicio civium urget, omnia ... -anturferiantur signa). γ medic. i. q. incidere – öffnen, ritzen: MLWEupolemius 2,228 quia sum medicus, nimio tibi sanguine pullas flebothemo venas temptabo -ireferire minutor. b vulnerare – verwunden (in imag. MLWMLWl. 25.): MLWThietm. chron. 8 p. 282,24 unum ... ex his (Langobardis) per galeam usque in iugulum -ensferiens miles. MLWPetr. Dam. Rom. 46 si talia verba ad Romualdi aures ... pertingerent, gravissima cor eius indignatione -rentferirent. MLWCarm. Bur. 60^a,9,2 Venus, que corda -itferit. MLWGuic. (?) bers. 8 si acciderit, quod brachettus videret aliquam bestiam ..., cave tibi, ne <eum> ferrias (-asferias var. l.). 14 taliter sint ordinati arcatores, quod unus non possit ferrire alterum. ibid. al. in eadem script.inficere – versehren, beflecken: MLWWalth. Spir. Christoph. II 6,16 gregem subita -entferient contagia labe. c in venatu i. q. captare, arripere – packen: MLWFrid. II. Imp. art. ven. 1,15^a p. 27,21 persequuntur rapaces predam fugientem ab eis, ad quam postquam pervenerint, -endoferiendo ipsam cum unguibus suis vulnerant et dilacerant. d necare, occidere – töten, erschlagen: MLWThangm. Bernw. 23 p. 769,49 quos dignos iudicaverit imperator, ense -atferiat. e (caedendo) delere – zerschlagen, zerstören: MLWBenzo ad Heinr. IV. 3,1 p. 270,23 aureos cancellos Lateranensis palacii ... ensibus -ieruntferierunt Nullimanni. 6,2^a (vs.) non possum cum rege -ireferire colossum.terere – dreschen: MLWEkkeh. IV. pict. Mog. 380 hic crucis ad signum transversum cernite lingnum, quo Iedeon ⌊amplos datur excussisse maniplos⌋ (mire memorant frumenta -ireferire a. corr.; cf. Vulg. iudic. 6,11). 2 intrans. vel absol.: a in univ.: MLWHrotsv. Dion. 225 ictus lictoris susceperunt discipuli -entisferientis. MLWWaltharius 834 iuvenis -entemferientem cuspide adacta intercepit. 900 ille (Patavrid) -ireferire volens se pronior omnis ad ictum exposuit. 929 hic -itferit, ille cavet, petit ille, reflectitur iste (sim. MLWEupolemius 2,149). 1045 cursu advolitans dextram -entisferientis ademit heros. MLWBenzo ad Heinr. IV. 2,18 p. 260,5sq. repentino ... motu Normanni perterriti ... clamant ad invicem: ‘-iteferite, -ite’ferite. al. b iaculari, collineare – schießen, zielen: MLWVita Lamb. Traiect. 17 (MGMer. VI p. 370,12) unus ... ex ipsis (carnificibus) ferens (intrans, ascendens var. l.) super tectum cubile, ubi sanctus Dei orabat, in ictum teli iaculavit eum. c appellere – landen, anlegen: MLWAnnal. Ianuens. III p. 174,24 -vitferivit illa galea ad terram in ripa Varaginis, et omnes descenderunt de ea. d in venatu i. q. percutere – zuschlagen: MLWAlbert. M. animal. 23,65 cum ... in venatione ascenderit falco albus, non stat suspensus alis ut lanarius, sed -itferit statim ut falco. e graviter prolabi – aufschlagen: MLWVita Lamb. Traiect. 6 (MGMer. VI p. 358,13) areptis ... scandalibus, de quibus unus elapsus ... caecidet ferens (feres, -ensferiens, -ensqueferiensque, ferrensque var. l.) in pavimento (pavimentum var. l.). B latius: 1 punire – (be)strafen, belegen: a in univ.: α gener.: MLWSiseb. Desid. 15 immobilem se obtulit in persecutionibus iustitia -endumferiendum. MLWWalth. Spir. Christoph. II 3,201 quando irarum vultu summus -itferit omnia iudex. MLWMetell. peripar. 5,35 rex nimium neglecta re motus -itferit acta digno verbere. MLWEpist. Hildesh. 134,12 pontifex mitissime, quia tui officii est gregem corrigere, -ireferire, mederi, fovere et parcere ..., -iferii et parce, medere et fove eqs. β publ., iur., canon.: MLWLex Sal. Merov. decr. Child. 2,2 ut ..., quicumque praesumpserit facere raptum ..., vitae periculum -aturferiatur. MLWForm. Marculfi 2,17 l. 95 si testamentum nostrum cuiuslibet calliditas conatus fuerit casu aliquo refragare, ... per ignem -eaturfereatur. MLWHincm. divort. app. 3 p. 241,16 ut dignis invectionibus ... -anturferiantur rebelles et comprimantur. MLWCapit. episc. I p. 68,6 canonica sententia eum (presbyterum) -emusferiemus. MLWDipl. Frid. I. 821 p. 24,7 si quis ... huic ... mandato contraierit, centum librarum auri pena -aturferiatur imperiali camerę solvendarum. persaepe. b castigare, vituperare – zurechtweisen, tadeln: MLWWalahfr. carm. 61,22 mitto tibi (sc. magistro) Modoini carmina magni, in quibus invenies, quod -asferias, quod ames. MLWOtto Frising. chron. 1 prol. p. 10,1 nec illo me satyrici versu poetae (i. Hor. epist. 2,1,117) ... -endumferiendum crediderim, dum ... caritatis ... causa tam arduum opus ... aggredi ausus sim. 2 vincere – schlagen, besiegen: MLWVita Heinr. IV. 5 p. 21,21 versantes fideles regis inter se, quid agerent, ... quid virtutis ... inesset, si tam magnum hostem regis -rentferirent. MLWOtto Frising. chron. 6,34 p. 303,6 cum ... diadema regni a sacerdotali gladio -endumferiendum foret, in se ipsum dividitur. 3 contingere, pervenire (ad) – berühren, gelangen (zu): MLWAldh. virg. II 582 vastus ... vulgi clamor -itferit aethera nimbi (sim. MLWUffing. Ida 1,17). MLWWalth. Spir. Christoph. II 2,117 fluctivagum longe -itferit undula portum. MLWVita Annon. I 1,13 p. 472,37 crebris singultuum et internorum gemituum vocibus divinae miserationis aures -batferiebat una ex consororibus.intrans. de terminis: MLWDipl. Constantiae 11 p. 39,21sqq. venit iter a grutta de Musca ... et -itferit ad viam crucem, que venit a matina et ... -itferit ad viam, que venit ab ipsa matina ...; et sic vadit ipsa Stratella ... et -itferit ad viam, que eqs. (sim. 43 p. 136,12). II efficere – hervorbringen: A de foedere i. q. iungere – machen, schließen: MLWWaltharius 73 pactum ... -itferit princeps. 89 legatos mitto foedusque -ireferire (referre var. l.) iubebo. B de nummis i. q. cudere – schlagen: MLWLeg. Wisig. 6,1,6 si quis principi contra quemlibet falsa suggesserit ita, ut dicat eum ... scripturam falsam fecisse ... falsamque monetam ferisse (fecisse var. l.) eqs. C de cantilena i. q. cantare – vortragen, singen: MLWNotker. Balb. ad Lantb. p. 35,21 quid singulae litterae in superscriptione significent cantilenae, ... explanare curavi: A ..., ut altius elevetur, admonet; ... F, ut cum fragore seu frendore -aturferiatur, efflagitat.