lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

feim

ahd. bis Dial. · 11 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

AWB
Anchors
15 in 11 Wb.
Sprachstufen
4 von 16
Verweise rein
23
Verweise raus
16

Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch

feim st. m.

Bd. 3, Sp. 693
feim
st. m., mhd. veim, nhd. (älter) feim; ae. fám, fǽm. — Graff III, 519.
feim: nom. sg. Gl 3,155,4 (SH A). 214,45 (SH B). 255,15 (SH a 2, 2 Hss.). 259,23 (SH a 2, 2 Hss.). Hildebrandt I,338,349 (SH A, Erlangen 396); gen. sg. -]es Nc 756,16 [99,2]; acc. sg. -] Gl 1,487,11 (Rf). Nb 300,1 [326,2]; nom. pl. -]a Gl 2,503,10. 558,69; acc. pl. -]a 409,24. 641,7.
veim: nom. sg. Gl 2,325,52 (u-; lat. Adj. im Abl. Plur.). 430,61. 3,155,4 (SH A). 286,65 (SH b, 2 Hss., 1 davon u-); acc. pl. -]a 2,690,17 (u-). — vaim: nom. sg. Gl 3,155,5 (SH A, Trier 31, 13. Jh.). 255,16 (SH a 2, Graz 859, 13. Jh.).
Verschrieben: veini: nom. sg. Gl 3,155,5 (SH A, Eins. 171, 12. Jh.). fai: nom. sg. Hildebrandt I,338,349 (SH A, Prag, Lobk. 434, 13. Jh., fehlt 3,155,4 bei Steinm.).
Schaum: a) Meeresschaum, Gischt: vuizo veim [saxum molaris ponderis ut] spuma candens [innatat, Prud., P. Vinc. (V) 490] Gl 2,430,61. feima [qua murmuranti fine fluctus frangitur, salsosque candens] spuma [tundit pumices, Prud., H. ieiun. (VII) 129] 503,10. 558,69 (in der Hs. zu pumices gestellt, vgl. Steinm.). ueima [vix e conspectu Siculae telluris in altum vela dabant laeti et] spumas [salis aere ruebant, Verg., A. I,35] 690,17. einer truog uuizez (sc. diadema) unde ebenfareuuez tero grauui des feimes . unde des meresalzes nam unus albidi salis instar candidum . atque per spumarum canitiem (S.-St. atque spumarum canitiei) concolorum (gestabat) Nc 756,16 [99,2]; im Bilde: ueim [sed quoniam e scopulosis locis enavigavit oratio et inter cavas] spumeis [fluctibus cautes fragilis in altum cumba processit, Hier., Ep. XIV, 10 p. 59] Gl 2,325,52 (ungenaue Übers.?); b) Schaum vor dem Mund oder Maul, Geifer: feim [percutiemus illos, sicut hominem unum; nec sustinebunt] spumam [equorum nostrorum, Judith 6,3, vgl. Sab. 1,758] 1,487,11. feima [his persecutor saucius pallet, rubescit, ...] spumas [-que frendens egerit, Prud., P. Vinc. (V) 204] 2,409,24. fone diu gescah ... daz imo unuuillota . unde er einen feim erspeh . fone demo acconita ervuuohs . chruoto uuirsesta [vgl. spumam emisit ore, ex qua dicitur nata acconita, Rem.] Nb 300,1 [326,2]; c) Schaum bei der Reinigung des Silbers: feima [aut tonsum tristi contingunt corpus amurca, et] spumas [miscent argenti et sulphura viva, Verg., G. III,449] Gl 2,641,7; d) Schaum, der sich bei der Zubereitung von Speisen absetzt: feim repurgium 3,155,4 (im Abschn. De mensis et escis). 214,45. 255,15 (2 von 3 Hss. repurium). repurgium repurgatio 286,65 (1 von 2 Hss. repurium). Hildebrandt, SH I,338,349; e) Glossenwort: feim spuma Gl 3,259,23.
Abl. feimen.
2664 Zeichen · 115 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 8.–11. Jh.
    Althochdeutsch
    feimst. m.

    Althochdeutsches Wörterbuch · +2 Parallelbelege

    feim st. m. , mhd. veim, nhd. ( älter ) feim; ae. fám, fǽm. — Graff III, 519. feim: nom. sg. Gl 3,155,4 ( SH A ). 214,45…

  2. 1050–1350
    Mittelhochdeutsch
    feim

    Mhd. Handwörterbuch (Lexer) · +1 Parallelbeleg

    feim s. vëme.

  3. 15.–20. Jh.
    Neuhochdeutsch
    2. Feim

    Adelung (1793–1801) · +7 Parallelbelege

    2. Die Feim , die peinliche Gerichtsbarkeit, S. 1 Fehm.

  4. modern
    Dialekt
    Feim

    Schweizerisches Idiotikon · +1 Parallelbeleg

    Feim Band 1, Spalte 825 Feim 1,825

Verweisungsnetz

41 Knoten, 31 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 6 Wurzel 1 Kompositum 25 Sackgasse 9

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit feim

39 Bildungen · 34 Erstglied · 3 Zweitglied · 2 Ableitungen

feim‑ als Erstglied (30 von 34)

feimeln

SHW

feim-eln Band 2, Spalte 409-410

Feimet

SHW

Feim-et Band 2, Spalte 411-412

feimschen

SHW

feim-schen Band 2, Spalte 411-412

feimsen

SHW

feim-sen Band 2, Spalte 411-412

Feimag

RhWB

fei·mag

Fei-mag fe·i.mā:x Bo-Godesbg Weilerswist , Eusk-Eschw Lommersum Sg. t. m.: Feldmohn; zu feh bunt.

feimagôn

AWB

feim·agon

feimagôn sw. v. ; ae. fâmgian. — Graff III, 520. feimegôta: 3. sg. prt. Nb 300,31 [327,12]. Schaum auf etw. fließen lassen, mit Schaum bedec…

feimagōn

KöblerAhd

feimagōn , sw. V. (2) Vw.: s. feimigōn*

feimelig

RhWBN

feimelig -āi- Siegld Adj.: schmeichlerisch.

feimeln

PfWB

feim·eln

feimeln schw. : ' verprügeln ', feemele [ KL-Gimsb ]. Syn. s. verhauen . — Intensivum zu feimen 2. — Südhess. II 410 u. Rhein. II 367 and. B…

feimen

DWB

fei·men

feimen , spumare, despumare: faim es schon, faim die pru. küchenmeisterei b 4; lasz das über nacht sten und des morgens so feime es schön. u…

feimenberg

DWB

feimen·berg

feimenberg , m. acervus manipulorum: dann führen sie sie ( die garben ) mit fudern in die scheunen und tragen haufenweis beieinander (machen…

feimer

DWB

fei·mer

feimer , m. ein geräth der fischer: es gehören auch zum fischfang fischnetz, zuggarn, netz mit groszen maschen oder schakeln, feimer, wurfga…

Feimer I

Idiotikon

Feimer I Band 1, Spalte 826 Feimer I 1,826

Feimer II

Idiotikon

Feimer II Band 1, Spalte 826 Feimer II 1,826

Feimersche

RhWB

feimer·sche

Feimersche fE:mərš, Pl. -šə Bernk-Wolf f.: naschhaftes Mädchen, im Essen empfindliches Weib.

Feimert

RhWBN

feim·ert

Feimert Geld-Schravelen m.: Heuchler. — Diese Gruppe (s. auch Wb) gehört zu mhd. veim ‘Schaum’ bzw. veimen ‘abschäumen, den Rahm abschöpfen’…

Feimeteⁿ

Idiotikon

Feimeteⁿ Band 1, Spalte 826 Feimeteⁿ 1,826

feimeⁿ I

Idiotikon

feimeⁿ I Band 1, Spalte 825 feimeⁿ I 1,825

feimeⁿ II

Idiotikon

feimeⁿ II Band 1, Spalte 826 feimeⁿ II 1,826

feimigōn

KöblerAhd

feimigōn , sw. V. (2) nhd. „schäumen“, überschäumen, mit Schaum bedecken, Schaum fließen lassen ne. foam (V.) up ÜG.: lat. notare spumis N Q…

feimîn

AWB

fei·min

? feimîn adj. Verschrieben: uuinun: Grdf. ( ? ) Gl 2,489,41 ( Stuttg. Poet. 6, 12. Jh., am -n- radiert; nach Steinm. wohl Entstellung aus ue…

feimlöffel

DWB

feim·loeffel

feimlöffel , m. cochlear spumae tollendae factum, schaumlöffel, schaumkelle. Hohberg 1, 218 a ; faumlöffel 1, 219 a .

feimôn

EWA

fei·mon

feimagônAWB sw. v. II, nur Notker, Bo.: ‚schäu- men, mit Schaum bedecken, notare spumis‘ (ae. fāmgian). S. feim, -îg/-aâg. – feimenAWB sw. v…

feim als Zweitglied (3 von 3)

Anke(n)feim

Idiotikon

Anke(n)feim Band 1, Spalte 825 Anke(n)feim 1,825

Ankfeim

Idiotikon

ank·feim

Ankfeim Band 1, Spalte 825 Ankfeim 1,825

Ableitungen von feim (2 von 2)

feime

DWB

feime , m. f. acervus, manipulus, dem vorigen feim, spuma unverwandt. verschiedentlich, doch mehr in nd. gegend, ein zusammengeschichteter h…