Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
feim st. m.
st. m., mhd. veim, nhd. (älter) feim; ae. fám, fǽm. — Graff III, 519.
feim: nom. sg. Gl 3,155,4 (SH A). 214,45 (SH B). 255,15 (SH a 2, 2 Hss.). 259,23 (SH a 2, 2 Hss.). Hildebrandt I,338,349 (SH A, Erlangen 396); gen. sg. -]es Nc 756,16 [99,2]; acc. sg. -] Gl 1,487,11 (Rf). Nb 300,1 [326,2]; nom. pl. -]a Gl 2,503,10. 558,69; acc. pl. -]a 409,24. 641,7.
veim: nom. sg. Gl 2,325,52 (u-; lat. Adj. im Abl. Plur.). 430,61. 3,155,4 (SH A). 286,65 (SH b, 2 Hss., 1 davon u-); acc. pl. -]a 2,690,17 (u-). — vaim: nom. sg. Gl 3,155,5 (SH A, Trier 31, 13. Jh.). 255,16 (SH a 2, Graz 859, 13. Jh.).
Verschrieben: veini: nom. sg. Gl 3,155,5 (SH A, Eins. 171, 12. Jh.). fai: nom. sg. Hildebrandt I,338,349 (SH A, Prag, Lobk. 434, 13. Jh., fehlt 3,155,4 bei Steinm.).
Schaum: a) Meeresschaum, Gischt: vuizo veim [saxum molaris ponderis ut] spuma candens [innatat, Prud., P. Vinc. (V) 490] Gl 2,430,61. feima [qua murmuranti fine fluctus frangitur, salsosque candens] spuma [tundit pumices, Prud., H. ieiun. (VII) 129] 503,10. 558,69 (in der Hs. zu pumices gestellt, vgl. Steinm.). ueima [vix e conspectu Siculae telluris in altum vela dabant laeti et] spumas [salis aere ruebant, Verg., A. I,35] 690,17. einer truog uuizez (sc. diadema) unde ebenfareuuez tero grauui des feimes . unde des meresalzes nam unus albidi salis instar candidum . atque per spumarum canitiem (S.-St. atque spumarum canitiei) concolorum (gestabat) Nc 756,16 [99,2]; im Bilde: ueim [sed quoniam e scopulosis locis enavigavit oratio et inter cavas] spumeis [fluctibus cautes fragilis in altum cumba processit, Hier., Ep. XIV, 10 p. 59] Gl 2,325,52 (ungenaue Übers.?); b) Schaum vor dem Mund oder Maul, Geifer: feim [percutiemus illos, sicut hominem unum; nec sustinebunt] spumam [equorum nostrorum, Judith 6,3, vgl. Sab. 1,758] 1,487,11. feima [his persecutor saucius pallet, rubescit, ...] spumas [-que frendens egerit, Prud., P. Vinc. (V) 204] 2,409,24. fone diu gescah ... daz imo unuuillota . unde er einen feim erspeh . fone demo acconita ervuuohs . chruoto uuirsesta [vgl. spumam emisit ore, ex qua dicitur nata acconita, Rem.] Nb 300,1 [326,2]; c) Schaum bei der Reinigung des Silbers: feima [aut tonsum tristi contingunt corpus amurca, et] spumas [miscent argenti et sulphura viva, Verg., G. III,449] Gl 2,641,7; d) Schaum, der sich bei der Zubereitung von Speisen absetzt: feim repurgium 3,155,4 (im Abschn. De mensis et escis). 214,45. 255,15 (2 von 3 Hss. repurium). repurgium repurgatio 286,65 (1 von 2 Hss. repurium). Hildebrandt, SH I,338,349; e) Glossenwort: feim spuma Gl 3,259,23.
Abl. feimen.