Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
falla sw. f.
sw. f., mhd. valle sw. st. f., nhd. falle; mnd. mnl. valle; ae. fealle. — Graff III,464.
fall-: nom. sg. -a Gl 1,204,33 (K). 209,1 (K Ra). ebda. (R). 509,8 (2 Hss.) = Wa 77,19. Gl 2,322,34 (Sg 299, 9./10. Jh.). 324,6. 3,247,34 (SH a 2). 304,6 (SH d). 4,1,5 (fol. Melk, 9. Jh.). NpNpw 34,8; -e Gl 3,247,34 (SH a 2). — vall-: nom. sg. -a Gl 1,503,49 (M, 5 Hss., darunter clm 6225, 9. Jh.). 627,51 (M, 4 Hss.). 3,169,60 (SH A). 272,6 (SH b). 449,40 (cgm 5248,2, 9. Jh.). Festschr. Leid. S. 96; -e Gl 3,169,60 (SH A). 359,47. 417,72 (Hd.). 419,62 (Hd.). 4,275,25; -i 1,503,51 (M); acc. sg. -un 2,605,63; dat. pl. -un 1,557,71 (M, 2 Hss.). — uall-: nom. sg. -a Gl 1,503,50 (M, 7 Hss.). 508,27. 49. 524,23. 627,52 (M). 3,233,48 (SH a 2, 2 Hss.). 272,6 (SH b, 3 Hss.). 280,59 (SH b, 2 Hss.). 298,52 (SH d). 316,13 (SH e). 333,55 (SH g, 3 Hss.). 348,29 (SH i). 4,273,29 (M). 275,24. 5,7,2 (M); -e 3,233,49 (SH a 2, 2 Hss.). 4,275,24; acc. sg. -un 2,605,63 (2 Hss.); dat. pl. -om 1,559,44 (Rb); -on 554,26 (Sg 1395, 9. Jh.); -un 557,70 (M, 3 Hss.); -en 71 (M); -in ebda. (M).
Verschrieben: ufallon: dat. pl. Gl 1,554,27 (S. Paul XXV d/82, 9./10. Jh.; d. h. ufallon, Steinm.); uallum: acc. sg. 555,16 (ebda.; l. uallun, Steinm.); uallā: dass. 2,20,72; uralla: nom. sg. 4,275,24.
Falle, Fallstrick: a) eigentl.: strikhi khunauuithi falla laqueari catena auria Gl 1,204,33 (wohl geraten nach laqueari, das als laquei verstanden wurde, vgl. Albers, Abrog. z. St.; vgl. aber auch laquearia catenae aureae vel camerae aut ornamenta vel decipulae CGL V,505,35). falla strik edho freisa muscipula laqueus vel temptatio 209,1. falla muscipula ebda. valla [abscondita est in terra pedica eius, et] decipula [illius super semitam, Job 18,10] 503,49. 508,27. 509,8 = Wa 77,19. Gl 4,273,29. 5,7,2. ualla [propterea circumdatus es] laqueis (Hs. laqueum decipula) [, et conturbat te formido subita, Job 22,10] 1,508,49. ualla captio [, quam abscondit, apprehendat eum, Ps. 34,8] 524,23. 4,275,24. in uallon [(idolae factae sunt) in tentationem animabus hominum, et] in muscipulam (Hss. in muscipulis) [pedibus insipientium, Sap. 14,11] 1,554,26. 557,70 (5 Hss. mûsfalla). 559,44. in uallun in muscipulum [zu ebda.] 555,16. valla (1 Hs. valla harra) [sicut] decipula [plena avibus, sic domus eorum plenae dolo, Jer. 5,27] 627,51 (4 Hss. uualza, 4 klobo). Festschr. Leid. S. 96. uallun [iusserat autem navibus ad] decipulam [conpositis fluvium sterni et superpositis pontibus exaequari, Ruf., Hist. eccl. 9,9,4] Gl 2,605,63. valla ł clobo decipula 3,169,60 (3 Hss. klobo). ualla ł drvch (2 Hss. nur ualla) decipula 233,48. valle decipula 359,47. 417,72. ualla druch (1 Hs. nur ualla) decipula laqueus 272,6. decipula; laqueus. ł ualla; ł druh 298,52. decipula ualla laqueus uł druh 316,13. decipula laqueus edo falla [CGL IV,503,18] 4,1,5. strich ł ualla decipula .i. laqueus 3,348,29. ualla ł druch decipula pedica 333,55. falla muscipula 247,33 (2 Hss. mûsfalla). 419,62. ualla muscipula laqueus 280,59. muscipula; laqueus. ł falla 304,6. valla muscipula ł decipula 449,40. in chome der strich den sie neuuizzen . unde diu falla gefahe sie . die sie mir burgen veniat illis laqueus quem ignorant (vgl. S.-St.) . et captio quam absconderunt apprehendat eos NpNpw 34,8; b) bildl.: uallā ł laqueum muscipulam [metuens sprevit (virguncula) sermone petulcum, Aldh., De virg. 1941] Gl 2,20,72; Vok.-Übers.: mantica uargila ł fraudata unde et manticulatio .i. falla [zu: si nostram peram non videntes aliorum iuxta Persium manticam consideremus, Hier., Ep. CII,2] 322,34. mantica uargila ł malaha ł fraudata unde et manticulatio .i. falla [zu ebda.] 324,6.
Komp. mûsfalla.