Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
êrsam adj.
adj., mhd. êrsam, nhd. ehrsam; mnd. êrsam, mnl. eersam; afries. ersam. — Graff I, 446.
In Nb, Nc, Ns stets êr-.
er-sam: Grdf. Gl 2,35,36. 774,64. Nc 728,4. 803,23 [58,1. 164,6]. Ns 605,11. 13; nom. sg. m. -]o Gl 2,32,37. 774,58; acc. sg. f. -]a 32,48; gen. pl. -]ero Nb 74,3 [82,24]. — her-sam: Grdf. Gl 2,609,56 (Paris 10195, Echternach 11. Jh.). 1) ehrenhaft, ehrbar: a) allgem.: possumus autem non uno modo interprætari honestum et turpe; dicamus zimig unde unzimig . chuisg unde unchuisg . era unde unera . uel differentius ersam unde unersam; Sed hæc uidentur unum significare; Intellegimus tamen ersam . samint eron Ns 605,11. 13; b) von Personen: ersamo [gloria de meritis a te, delator] honeste (Randgl.: quia in illa proditione honeste, darüber: cusco) [Ar. II, 1023] Gl 2,32,37. ersam honeste [ebda.] 35,36. 774,58; c) von Unpersönlichem: hersam [utinam emori fortunis meis] honestus [exitus esset, Sall., Iug. 14] Gl 2,609,56. 2) züchtig, sittsam: ersama [‘optime praeses’, (Paulus) ait, ‘dudum te novimus omnes iustitiae documenta sequi, comitemque] modestam [consiliis hanc esse tuis, Ar. II, 1034] Gl 2,32,48. 774,64. uuer nechad tih to saligen . soliches sueres . unde solichero suiger . so chiuskero chenun . so ersamero comenchindo? []quis non praedicavit te felicissimum . cum tanto splendore socerum . tum pudore coniugis . tum quoque opportunitate masculae prolis? Nb 74,3 [82,24]. 3) anmutig, fein: ih uuard ... guar ... in (Mercurius) iro (der Philologia) ze liebe guuunnen haben . zu dero zierdo dero edelon uuorto . harto ersam gesprache sentio ... ipsum linguae insignis ornatibus fandi nimiam venustatem quo placeret virgini consecutum Nc 728,4 [58,1]; — êrsam gituon verschönen: unde souuaz sie gefiengun . daz ketaten sie ersam et quicquid apprehenderant . venustabant 803,23 [164,6].
Komp. unêrsam; Abl. êrsamo.