Eintrag · Mhd. Wb. (Benecke/Müller/Zarncke)
ûfe adv. präpos. adv.
I. adv. dâ ûfe a. Heinr. 1445. dar ûfe Parz. 243,13. U. Trist. 195. drûfe Parz. 23,6. dort ûfe das. 44, 16. dâ ûffe Iw. 219. Parz. 181,4. Trist. 2156. dar ûffe Iw. 236. Nib. 1521,2. Wigal. 8040. frauend. 330, 2. Barl. 64,35. drûffe Parz. 229, 30. 318,24. dirre kefsen schîn erkenne ich, wand ich drûffe swuor das. 460,3.
II. präposition.
1. mit dem accus.
a. er quam an daʒ mer ûffeʒ stat Pas. K. 454,41. entrinnen ûffeʒ lant das. 193,89. sich hôf der lût ûffe den hof Roth. 2162. dô kêrt er ûfe sînen pfat Silv. 1642. die wurfele warf er ûffeʒ bret sô hin Pass. K. 536,95. sazte die krône der kunigin ûffeʒ houbet das. 681,84. ûffe sîn bein sazte sie den vôʒ Roth. 2199. si sazt in nider ûffeʒ gras Parz. 692, 14. fürʒ bette ûfen teppech saʒ diu juncfrouwe das. 554,2. ûffe dîne bettewât du dich nider legis glaube 2477. — sîn fürstelîcher ruom ist gevallen ûfe mich Engelh. 1417 u. anm. — daʒ vleisch wart verhouwen hin unz ûffeʒ bein Pass. K. 190,70. unz ûffen grunt das. 86,19.
b. ich ahte ûffe sîne rede lutzil L. Alex. 4061 W. dreute im dicke ûffen tôt Pass. K. 193,74. sîn scharfer sin hât sich gewarnet ûffe strît das. 417,9. dô stuont sîn gir und al sîn sin niwan ûffes lîbs verderben Parz. 539,24. ir was ûffe den hof liep Roth. 1819. daʒ sagic der ûffe die sêle mîn das. 2211. sage mer ûffe die trûwe dîn das. 2203.
2. mit dem dativ. sitzen ûffe der êren banke gr. Rud. δ, 22. den wagen ûfe dem er saʒ Silv. 1039. dâ sitzen ûfe sîme sal troj. 65. c. ich sehe ein swert ûffe mir über mir hangen myst. 153,33. ûffe der erdin Roth. 2055. ûffer stat auf der stelle Pass. K. 170, 78. 225,97. 255,5.