Eintrag · Lex. musicum Latinum
trite
trite -es f. (τρίτη) 1. Bezeichnung für den dritthöchsten Ton eines Tonsystems 2. Bezeichnung für den dritthöchsten Ton eines Tetrachords — 1. term that designates the third highest note of a tonal system 2. term that designates the third highest note of a tetrachord 1 Bezeichnung für den dritthöchsten Ton eines Tonsystems — term that designates the third highest note of a tonal system [s.VI] LmLBoeth. mus. 1, 20 p. 206, 29: Paramese vero, quoniam tertia est a nete, eodem quoque vocabulo trite nuncupatur, ut sit descriptio haec: hypate, parhypate, lichanos, mese, paramese vel trite, paranete, nete (inde LmLFrut. brev. 1 p. 28. LmLFr. Gafur. op. 5, 1. LmLFr. Gafur. theor. 5, 1, 5). LmLBoeth. mus. 1, 20 p. 207, 9: His (sc. septem chordis) octavam Samius Lycaon adiunxit atque inter paramesen, quae etiam trite dicitur, et paraneten nervum medium coaptavit, ut ipse tertius esset a nete, et paramese quidem vocata est sola, quae post mediam collocabatur. Trites vero nomen perdidit postea, quam inter eam atque paraneten tertius a nete locatus est nervus, qui digne trites nomen exciperet, ut sit octachordum secundum Lycaonis additionem hoc: hypate, parhypate, lichanos, mese, paramese, trite, paranete, nete (inde LmLFrut. brev. 1 p. 29. LmLFr. Gafur. op. 5, 1. LmLFr. Gafur. theor. 5, 1, 8). LmLBoeth. mus. 1, 20 p. 208, 26 descr. al. [s.IX-XII] LmLGloss. Boeth. mus. 1, 20, 62d: Trite sumitur ab hoc nomine tertia. al. [s.IX-X] LmLHucbald. 43. [s.XIII] LmLComm. Boeth. I 1, 20 p. 58. [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 5, 4, 13. al. LmLAnon. Ellsworth 3 p. 206 descr. [s.XV] LmLIoh. Cicon. mus. 2, 44 p. 316, 18: Toroebus Atis filius, qui fuit Lydorum rex, adiunxit triten, que alio nomine paramese est vocata. al. LmLUgol. Urb. 1, 5, 5: Cui quadrichordo additae, fuerunt aliae (ms. Roma Ross. 455; ed.: alia) tres cordae, scilicet paramese vel trite, paranete, nete, quae omnes septem sunt cordae unum eptachordum constituentes, in quo duo tetrachorda coniuncta per mesen mediam cordam continentur ... His octava fuit adiuncta corda, scilicet trite inter paramesen et paraneten, quae cum sint octo octochordum [] duorum tetrachordorum disiunctorum contentivum constituunt (sim. LmLFr. Gafur. extr. 3, 2, 1. LmLFr. Gafur. extr. 3, 3, 1). al. LmLFr. Gafur. extr. 3, 2, 3. al. LmLFr. Gafur. op. 5, 1 (sim. LmLFr. Gafur. theor. 5, 1, 5-14). LmLBart. Ram. 1, 1, 3 p. 7. 2 Bezeichnung für den dritthöchsten Ton eines Tetrachords — term that designates the third highest note of a tetrachord a allgemein — general [s.VI] LmLBoeth. mus. 4, 13 p. 335, 21: Mobiles (sc. voces) vero sunt, quae secundum singula genera permutantur hoc modo ut paranete et lichanos diatonici et chromatici, trite et parhypate enarmonii. Alia est enim paranete hyperboleon diatonos, alia paranete hyperboleon chromatica, alia trite enarmonios (inde LmLIoh. Cicon. mus. append. 4 p. 404, 8. LmLIoh. Hoth. exc. p. 52). LmLBoeth. mus. 4, 13 p. 336, 13: cum enarmonium genus aspicimus, triten aliam repperimus (inde LmLIoh. Cicon. mus. append. 4 p. 404, 23). LmLBoeth. mus. 4, 13 p. 337, 16: non in totum mobiles aut inmobiles, quas parhypatas, tritas in diatono vel chromate, lichanus autem vel paranetas in enarmonio genere dicimus (inde LmLIac. Leod. spec. 5, 45, 16. LmLIoh. Cicon. mus. append. 4 p. 406, 14). al. [s.IX-XII] LmLGloss. Boeth. mus. 4, 13, 20. LmLGloss. Boeth. mus. III 50. al. [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 5, 14, 9. al. LmLComm. Boeth. II p. 266, 9: relinquit (sc. Boethius)... tritas, que perficiunt semitonia. [s.XV] LmLIoh. Cicon. mus. append. 4 p. 404, 15 (sim. LmLIoh. Hoth. exc. p. 52. cf. LmLBoeth. mus. 4, 13 p. 336, 1). al. b im tetrachordum diezeugmenon — in the tetrachordum diezeugmenon [s.VI] LmLBoeth. mus. 1, 20 p. 209, 16. al. [s.IX-X] LmLReg. Prum. 14, 21: Trite diezeumenon: trite, id est tertia a mese; diezeumenon, id est disiunctarum sive divisarum, subauditur cordarum. [s.XI] LmLFrut. brev. 1 p. 30. [s.XIV] LmLComm. Boeth. II p. 284, 36: habemus ... in tetracordis hiperbolion, diezeugmenon et sinemmenon tres tritas, in tetracordis vero meson et hipaton duas parhipatas. [s.XV] LmLGeorg. Ans. 2, 62: paranetediezeugmenon cordula ... in genere quidem diatonico a trite sua tono distat et a paramese tono et emitonio et signatur numero 3456. At cromatica distat a trite sua emitonio et a mese duobus emitoniis et tono et inscribitur numero 3648. Enarmonica vero a trite sua diesi distat et a mese diesibus duabus et tono numeroque 3888 signata est. LmLIoh. Legr. rit. 1, 1, 6, 12: Corda undecima paranete diezeugmenon ‚iuxta nete disiunctarum‘ versa de Graeco significat in Latinum eo, quod tryten uno tono superans ad neten quoque tonando semel ascendat. al. c im tetrachordum synemmenon — in the tetrachordum synemmenon [s.VI] LmLBoeth. mus. 1, 20 p. 210, 14. [s.IX-XII] LmLGloss. Boeth. mus. 4, 9, 16. LmLGloss. Mart. Cap. 943/363, 15-6. [s.XI] LmLFrut. brev. 1 p. 30. [s.XIV] LmLComm. Boeth. II p. 278, 12: inter mesen autem et triten semitonium positum. LmLComm. Boeth. II p. 284, 36: habemus ... in tetracordis hiperbolion, diezeugmenon et sinemmenon tres tritas, in tetracordis vero meson et hipaton duas parhipatas. [s.XV] LmLGeorg. Ans. 2, 61: Paranete quidem synemmenon cordula ... a tritesynemmenon diatonica tono distat et a mese tono et emitonio. At cromatica distat a sua trite emitonio et a sua mese duobus emitoniis. Sed hec enarmonica a trite sua diesi distare ponitur et a sua mese diesibus duabus. LmLIoh. Legr. rit. 1, 1, 9, 4. LmLMon. Prius dividenda 13 (Rp). LmLMon. Totam tabulam p. 11, 9. d im tetrachordum hyperboleon — in the tetrachordum hyperboleon [s.IX-XII] LmLGloss. Boeth. mus. 4, 7, 19, 1. [s.X-XI] LmLAnon. Bernh. 1, 4: Deinde recurratur ad neten hyperboleon et eum partire in octo et octavam inferius adde et facies tonum signato paranete. Cuius octava facit alium tonum signato trite (sim. [] LmLAnon. Bernh. 2, 4). LmLOdor. Sen. p. 208. [s.XIV] LmLComm. Boeth. II p. 284, 36: habemus ... in tetracordis hiperbolion, diezeugmenon et sinemmenon tres tritas, in tetracordis vero meson et hipaton duas parhipatas. al. [s.XV] LmLGeorg. Ans. 2, 63: Paranete vero hyperbolaion cordula in diatonico genere tono distat a trite sua et numero signatur 2592. In cromatico emitonio signaturque numero 2736. At in enarmonico diesi unica, sed a nete tonis duobus et signatur numero 2916.