lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

spise

mhd. bis Dial. · 7 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

Lexer
Anchors
16 in 7 Wb.
Sprachstufen
3 von 16
Verweise rein
12
Verweise raus
18

Eintrag · Mhd. Handwörterbuch (Lexer)

spîse stf.

Bd. 2, Sp. 1099
674 Zeichen · 43 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 1050–1350
    Mittelhochdeutsch
    SPÎSEstf.

    Mhd. Wb. (Benecke/Müller/Zarncke) · +3 Parallelbelege

    SPÎSE stf. speise, kost, lebensmittel. ahd. spîsa O. 3,15,8. spêsa aus lat. expensa, spensa, spesa Graff 6,352. 364. Wac…

  2. 1200–1600
    Mittelniederdeutsch
    spise

    Mnd. Handwb. (Lübben/Walther) · +8 Parallelbelege

    spise, f. 1. Speise; Proviant. 2. Glockenspeise, Erz, Metall.

  3. modern
    Dialekt
    Spise

    Elsässisches Wb. · +2 Parallelbelege

    PfWB LothWB RhWB Spis e [ʿSpís Ruf. Obhergh. Logelnh. Hf. ] f. Speise. Das Wort ist selten und wird meist durch Ësse n g…

Verweisungsnetz

26 Knoten, 24 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 6 Kompositum 10 Sackgasse 10

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit spise

110 Bildungen · 80 Erstglied · 29 Zweitglied · 1 Ableitungen

spise‑ als Erstglied (30 von 80)

Spīsebrō²d

WWB

spise·brod

Spīse-brō²d n. säuerliches Graubrot aus der Stadt (im Gegensatz zum saftigen Bauernbrot) ( Kr. Minden Min Ha).

spîsebrôt

Lexer

spise·brot

spîse-brôt stn. speisbrôt Anz. 12,440. cibarius (servorum) Dfg. 116 c .

(spîse)disch

MNWB

spise·disch

+° (spîse)disch , spice- , m. , „compotus de bonis et catallis H.S., videllicet unum spicedissch pond. 32 solidi 8 denarii” (Hanserec. I 1, …

spîsedrēger

MNWB

spîsedrēger Übersetzung von „dapifer”, Truchseß, glossiert auch als „discophorus, -ferus”.

Spisefatt

MeckWB

spise·fatt

Wossidia Spisefatt n. a. Spr. Speisegefäß, Eßnapf, Schüssel: '6 grote tynnen spisevate' (1498) Jb. 91, 201.

Spīsefiks

WWB

Spīse-fiks m. Person, die mit dem Essen schnell fertig ist ( Kr. Herford Hfd Ei).

Spisefisch

MeckWB

spise·fisch

Wossidia Spisefisch m. a. Spr. gewöhnlicher Fisch zum Kochen: 'spysevyske van allen wadentogen' (1398) Schill.-Lübb. 4, 331 a .

spîsegadem

Lexer

spise·gadem

spîse-gadem stn. BMZ speise-, vorratskammer, cibatorium, dispensa, -orium Dfg. 116 c . 186 a . do giengen die amptman in die spîsegadem dan,…

spîsegelt

MNWB

spise·gelt

spîsegelt Bezahlung für Lebensmittel; Kostgeld auch als Teil der Präbende.

spîsekamer

Lexer

spise·kamer

spîse-kamer f. speise-, vorratskammer, cellaria, dispensa, -orium Dfg. 111 a . 186 a . Fasn. 1216. Mich. M. hof 15.

Spīsekārte

WWB

spise·karte

Spīse-kārte f. Speisekarte ( Kr. Recklinghausen u. die krfr. Städte Bottrop u. Gladbeck Rek Da).

spîsekaste

MNWB

spise·kaste

spîsekaste Behälter zum Aufbewahren von Vorräten, „capsa” (Dief. 22), „promptuarium scap ” (Dief. 38).

spîsekiste

MNWB

spise·kiste

spîsekiste „promptuarium” (Dief. 37), „capsula, teca, scista” (ebda.), vgl. Borchling RB 4, 110 „ scap spizekiste, saxonice uel westphalice …

spîsekouf

Lexer

spise·kouf

spîse-kouf stm. handel mit lebensmitteln Bu. 20,1 ( 1261 ). allirhande spîsekouf und getrenke setzen, den preis für die lebensmittel bestimm…

spise als Zweitglied (29 von 29)

bîspîse

MNWB

bis·pise

bîspîse , f. , wie 2 bî(ge)richte („condimentum”) .

Eªtensspīse

WWB

Eªtens-spīse f. Ïetenspeīse „Speise, Eßwaren“ ( Kr. Waldeck u. Kr. Frankenberg (niederdeutscher Teil) Wal Bh ).

Grapenspise

MeckWB

grapen·spise

Wossidia Grapenspise f. die geschmolzene Metallmasse zum Grapenguß, s. MeckWB Grapengeiter (Ro 1354). Mnd. gropenspîse. Kü. 1, 605.

Husmannsspise

MeckWB

husmann·s·spise

Wossidia Husmannsspise f. a. Spr. wie das Vor. : 'und de VOerkost edder Hußmansspyse ... nicht hebben ethen unde geneten wyllen' Gry. Lb. 1,…

Meªlspīse

WWB

Meªl-spīse f. Mehlspeise (Lippe WWB-Source:219:Oesterh Oesterh ).

Miᵉlekspīse

WWB

Miᵉlek-spīse f. [verstr.] Milchspeise, -gericht.

potspîse

MNWB

pots·pise

potspîse , f. : im Topf zubereitetes Gericht, (Gemüse-)Eintopf, (als Diät in Pestzeiten:) p. sal wēsen pêtersilie kervele scharleye bērnārt …

rēdelspise

KöblerMnd

rēdelspise , F. Vw.: s. rēdelspīse*

sipollenspise

KöblerMnd

sipollenspise , F. Vw.: s. sipollenspīse

vastelspîse

MNWB

vastelspîse , vestel- , f. , Fastenspeise.

vestelspîse

MNWB

vestelspîse , f. , dasselbe. Vgl. vastel-.

Ableitungen von spise (1 von 1)

gespîse

BMZ

gespîse swv. das verstärkte spîse. ich mac uns selben niht gespîsen Parz. 485,5. wi si die armen gespîste Ludw. 69,3. wie ich gespîs mîn arm…