lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

ruobe

ahd. bis mhd. · 5 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

Lexer
Anchors
5 in 5 Wb.
Sprachstufen
2 von 16
Verweise rein
40
Verweise raus
15

Eintrag · Mhd. Handwörterbuch (Lexer)

ruobe swf., st.

Bd. 2, Sp. 543
ruobe rüebe swf. (BMZ st. MWVQVZNeidh. 43,23. MWVQVZNetz 4663. MWVQVZChr. 8. 452,18; md. rûbe, rûb —: rübe, rapa (ruobe, ruob, rueben, rûben, rûbe, rôbe, nasal. rumbe) MWVQVZDfg. 484a, MWVQVZn. gl. 313a. MWVQVZReinh. MWVQVZHelbl. MWVQVZMgb. hirse und ruoben pouwet er genuogen MWVQVZGen. D. 23,16. ruoben graben MWVQVZHelmbr. 1361. MWVQVZWahtelm. 175. den swachen lât rüeben graben (bildl.) MWVQVZApoll. 342. diu næhste rüebe in mînem garten grüebe MWVQVZNeidh. 43,23. wîten garten tuot si rüeben lære MWVQVZib. 4. rüeben und kumpost MWVQVZApoll. 11542, vgl. ruobenkumpost. er gap im bier unde brôt, vleisch ruoben unde salz MWVQVZSchret. 155. kæs und ruoben MWVQVZSuch. 45,96. dô brâht man rüeben wol bereit, dar ûf was speckes vil geleit MWVQVZLs. 3. 403, 174. rouwe rüeben zerblæjen den bûch MWVQVZib. 562,64. so hând die münch kain ruob (: huob) MWVQVZNetz 4663. ruoben eʒʒen MWVQVZChr. 8. 452,15. 19. ein ruobe scharren, ausgraben MWVQVZib. 452,18. zeuch die rueben aus MWVQVZWolk. 39. 2,3. chain gelait (zoll) von rûben nemen MWVQVZPrag. r. 33,47. zur verstärkung der neg. man treut im niht ain ruben MWVQVZBeh. 277,30. — zu gr. ῥάπυς, ῥάφυς, lat. rapa MWVQVZCurt.3 326. MWVQVZFick2 389. vgl.Lexer)rabe.
1054 Zeichen · 65 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 8.–11. Jh.
    Althochdeutsch
    rbe

    Althochdeutsches Wörterbuch

    ruobe Gl 3,217,8 s. [h]ruof 2 .

  2. 1050–1350
    Mittelhochdeutsch
    ruobeswf., st.

    Mhd. Handwörterbuch (Lexer) · +3 Parallelbelege

    ruobe , rüebe swf. BMZ st. Neidh. 43,23. Netz 4663. Chr. 8. 452,18 ; md. rûbe, rûb —: rübe, rapa (ruobe, ruob, rueben, r…

Verweisungsnetz

35 Knoten, 41 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 3 Hub 1 Wurzel 2 Kompositum 28 Sackgasse 1

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit ruobe

74 Bildungen · 12 Erstglied · 62 Zweitglied · 0 Ableitungen

ruobe‑ als Erstglied (12 von 12)

ruobenkumpost

Lexer

ruobe·n·kumpost

ruoben-kumpost stm. s. v. a. rüebekrût. rûbenkompst, napocaulis Dfg. 375 a , ruobenkumpost n. gl. 261 a . ruobenkumpost aʒ er gern Renn. 977…

ruobenslunt

Lexer

ruobe·n·slunt

ruoben-slunt stm. rübenschlünder, -esser, als fing. name Fasn. 92,33. 157,9.

ruobensniz

KöblerMhd

ruobe·n·sniz

ruobensniz , st. M. nhd. Rübenschnitz, abgeschnittenes Stück Rübe ÜG.: lat. putatio Gl Q.: Gl (15. Jh.?) E.: s. ruobe, sniz W.: nhd. Rübensc…

ruobesāme

KöblerMhd

ruobesāme , sw. M. nhd. „Rübensamen“, Rapssamen? ÜG.: lat. (citri semen) Gl Hw.: vgl. mnd. rȫvesāme Q.: Gl (11. Jh.) I.: Lüt. lat. citri sem…

ruobewazzer

KöblerMhd

ruobe·wazzer

ruobewazzer , st. N. nhd. „Rübenwasser“ Q.: Ring (1408/1410) E.: s. ruobe, wazzer W.: nhd. (ält.) Rübenwasser, N., „Rübenwasser“, DW 14, 133…

ruobezagel

Lexer

ruobe·zagel

ruobe-zagel stm. Heinricus Ruobezagel Mone 6,231 ( 1262 ). Hpt. 12,406 ( 13. jh. ). nhd. Rübezahl.

ruobe als Zweitglied (30 von 62)

dahegruobe

KöblerMhd

dahe·gruobe

dahegruobe , F. nhd. Lehmgrube, Tongrube Q.: StiftStBernh (13. Jh.?) E.: s. dahe (1), gruobe W.: nhd. DW2- L.: Lexer 29c (dachgroube), MWB 1…

dāchgruobe

KöblerMhd

dāchgruobe , F. Vw.: s. dahegruobe

erbesilbergruobe

KöblerMhd

erbe·silbergruobe

erbesilbergruobe , st. F., sw. F. nhd. Erbilbergrube, Silbergrube in einem Erbgebirge Q.: DRW (1400) E.: s. silber, gruobe W.: nhd. DW- L.: …

ertgruobe

KöblerMhd

ert·gruobe

ertgruobe , st. F. nhd. Erdgrube Hw.: vgl. mnd. ērdgrōve* Q.: MfrkReimb (Anfang 12. Jh.) E.: s. ahd.? erdgruoba* 1, st. F. (ō), Höhle, Grabe…

erzgruobe

KöblerMhd

erz·gruobe

erzgruobe , sw. F. nhd. Erzgrube ÜG.: lat. aerifodina Voc Q.: DRW (1323), Voc, Wyle I.: Lüs. lat. aerifodina E.: s. erze, gruobe W.: nhd. Er…

funtgruobe

Lexer

funt·gruobe

funt-gruobe stf. fundgrube, bergm. Mone z. 1,46 ( 1476 ). vgl. Dwb. 4,540.

grundgruobe

KöblerMhd

grund·gruobe

grundgruobe , st. F., sw. F. nhd. Grundgrube Q.: Ack (nach 1400) E.: s. grunt, gruobe W.: nhd. Grundgrube, F., Grundgrube, DW 9, 821 L.: MHD…

hellegruobe

MWB

helle·gruobe

hellegruobe stswF. ‘Höllengrube, Hölle’ sô getân sêle [...] suochet die uaizte der nideren dinge. sô ist uil wâtlich [angemessen] , daz si […

kiselgruobe

MWB

kisel·gruobe

kiselgruobe swF. Ort, an dem Kies abgebaut wird, ‘Kiesgrube’ (vgl. kisgruobe ): also, daz die vor genanten frawen furbaz immer mere deichen …

kisgruobe

MWB

kis·gruobe

kisgruobe swF. Ort, an dem Kies abgebaut wird, ‘Kiesgrube’ (vgl. kiselgruobe ): dafur hat her ir vorsaczt und vorschriben ein sechczenteil e…

kolgruobe

Lexer

kol·gruobe

kol-gruobe stf. grube zum kolenbrennen. sam ûf dem wale wære tûsent kolgruobe erzündet an Dietr. 8869.

korngruobe

Lexer

korn·gruobe

korn-gruobe f. BMZ erdgrube zur bewahwahrung des korns Helbl. 15,114.

kôlegruobe

MWB

kôlegruobe F. ‘Grube der Qual, des Leidens’ [Gebet an Gott:] irbarme dih ubir dine hant getat, / wande [...] din gute [...] machit di arme s…

kōlegruobe

KöblerMhd

kōl·e·gruobe

kōlegruobe , st. F. nhd. Leidensgrube, Grube der Qual, Grube des Leidens Q.: Litan (nach 1150) E.: s. kōl, gruobe W.: s. nhd. Kohlgrube, F.,…

leimgruobe

Lexer

leim·gruobe

leim-gruobe f. dasselbe Ukn. 349 ( 1352 ). Mone z. 8,469 ( 1354 ). Gr.w. 3,693. Anz. 18,237. Fasn. 335,11. md. leimgrûbe Ssp. 1. 54,5. Milte…

liggruobe

Lexer

lig-gruobe f. spelunca Voc. 1429,3 b .

mistgruobe

Lexer

mist·gruobe

mist-gruobe swf. mistgrube, sterquilinium Dfg. 552 a . Evang. L. 14,35. Fasn. 152,35. 370,24.

mordergruobe

Lexer

morder·gruobe

morder-gruobe f. apogeum Voc. 1482. mördersgrub Tuch. 233,35. vgl. mortgruobe, mortkûle.

mordæregruobe

KöblerMhd

mordæregruobe , F. nhd. „Mördergrube“ Hw.: vgl. mnd. mȫrdæregrōve Q.: Cranc (1347-1359) (FB mordergruobe), Tuch E.: s. modære, gruobe W.: s.…

mortgruobe

Lexer

mort·gruobe

mort-gruobe f. BMZ mördergrube, -höle, specus Dfg. 545 c . Mersw. 44. vgl. mordergruobe, mortkûle.

nahtgruobe

Lexer

naht·gruobe

naht-gruobe swf. ich jag mit willen über lant, nahtgruoben sint mir niht bekant Hugo v. M. 3,30.

ougengruobe

Lexer

ougen·gruobe

ougen-gruobe f. augenhöle. ir was diu ougengruobe wol einer spannen wît Wolfd. A. 472. im tâten sîn ougengruoben wê Dan. 3262.