lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

phluog

nur ahd. · 2 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

AWB
Anchors
2 in 2 Wb.
Sprachstufen
1 von 16
Verweise rein
11
Verweise raus
4

Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch

phluog st. m.

Bd. 7, Sp. 279
phluog
st. m., mhd. phluoc, nhd. pflug; as. plōg (s. u.), mnd. plôch, mnl. ploech; afries. plōch; ae. plóg, plóh (in anderer Bed.); an. plógr. — Graff III,359 f. s. v. ploh.
phluoc: nom. sg. Gl 1,603,51 (M). 3,645,28 (-ovk). 646,28 (-uok). 666,14; phluagi: nom. pl. O 2,4,43 (F); phluog: acc. sg. T 51,4; phluoch: nom. sg. Gl 1,603,50 (M, 4 Hss.). 3,649,5 (-ov-). 4,35,24 (Sal. a1). 131,14 (Sal. c; --); phluech: dass. 3,645,29; phluch: dass. 1,603,52 (M, 2 Hss.). 4,35,25 (Sal. a1). — pflovc: nom. sg. Gl 2,326,12 (lat. gen., s. 2); pfuluc: acc. sg. 236,36 (Rc); pfluog: nom. sg. 4,35,25 (Sal. a1); gen. sg. -]s 114,9 (Sal. a2; -ov-). — fluoc: nom. sg. Gl 2,675,49 (-uok; lat. gen.). 3,645,28. 650,9; fluog-: dat. sg. -e Nc 835,14 [156,15]; nom. pl. -a Gl 2,529,3; dat. pl. -en Nb 145,4/5 [123,8]; fluoch: nom. sg. Gl 3,645,28; flovhc: dass. 448,50 (cgm 5248,2, 9. Jh.). — ploh: nom. sg. Gl 1,144,6 (KRa). 7 (Pa; zu -h vgl. ae. plóh sowie Splett, Stud. S. 215); pluagi: nom. pl. O 2,4,43 (PV); pluog: nom. sg. Gl 3,681,22. 4,200,65 (sem. Trev.); ploch: dass. 3,719,53; pluoch: dass. 371,18 (Jd).
Verstümmelt: plua: nom. pl. O 2,4,43 (D; l. pluagi, Kleiber).
Verschrieben: phuoch: nom. sg. Gl 1,603,51 (M, clm 19440, 10./11. Jh.). 4,35,25 (Sal. a1; -uo-); plhuoch: dass. 24 (Sal. a1); pslugs: gen. sg. 114,9 (Sal. a2). 1) Pflugschar, Pflugeisen: uueri ekitha ploh scaft (Pa scar) framea hasta (KRa, in Pa ploh wohl sekundär zu hasta gestellt) Gl 1,144,6 (zur Bed. vgl. Heyne, Hausalt. 2,36; ploh scar Pa von Graff III,360. VI,527 u. Gl.-Wortsch. 7,285 als Komp. phluogscar aufgefaßt, dagegen Splett a. a. O.); hierher vielleicht auch: pluog dentile 4,200,65 (zu mlat. dentile ‘Pflugschar’ vgl. Mlat. Wb. III,326,13 ff.; oder zu 2, vgl. Katara S. 117 Anm. 7). 2) Pflug: phluoch [erunt civitates fortitudinis eius derelictae sicut] aratra (Hss. -trum) [, et segetes, Is. 17,9] Gl 1,603,50. pfuluc [nemo mittens manum suam ad] aratrum [, et respiciens retro, aptus est regno caelorum, Greg., Cura 3,27 p. 81 = Luc. 9,62] 2,236,36, z. gl. St. (Luc. 9,62) nioman sententi sina hant in phluog inti uuidarscouuonti ist gifuoglih gotes rihhe T 51,4. pflovc [nec respicere postergum nec] aratri [semel arrepti stivam dimittere, Hier., Ep. CXLV p. 306] Gl 2,326,12. fluoga [quid sibi] aratra [volunt, quid cura superflua rastri? Prud., Symm. II,283] 529,3. fluok [curvi formam accipit ulmus] aratri (Hs. -trum) [Verg., G. I,170] 675,49. pluoch aratrum 3,371,18. 448,50. 645,28 (1 Hs. noch ł medela). 646,28. 649,5. 650,9. 681,22. 719,53. 4,35,24. 131,14. medela phluoc aratrum 3,666,14. uns errent sine (Christi) pluagi bi jaron io ginuagi O 2,4,43. du (Sonne) bist taz chint mit temo fluoge . du bist ter fuorogebo Triptolemus curvi et puer almus aratri Nc 835,14 [156,15]; — houbit phluoges Pflughaupt (vgl. houbit 4f, phluogeshoubit, phluoghoubit): cohum. lorum. quo temo buris hovpitpflovgs coniugio (l. cum iugo, Steinm.) copulatur Gl 4,114,8 (1 Hs. zugil lorum). 3) meton.: Pflugochse: unde er (ein reicher Mann) mit cenzeg fluogen ze achere gange . in birigemo lande scindat opima rura centeno bove [vgl. bove i. cum iugis boum, X] Nb 145,4/5 [123,8].
Vgl. Heyne, Hausalt. 2,36 ff., Beck, Pflug S. 82 ff., RGA 23,104 ff.
3323 Zeichen · 181 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 8.–11. Jh.
    Althochdeutsch
    phluogst. m.

    Althochdeutsches Wörterbuch · +1 Parallelbeleg

    phluog st. m. , mhd. phluoc, nhd. pflug; as. plōg ( s. u. ), mnd. plôch, mnl. ploech; afries. plōch; ae. plóg, plóh ( in…

Verweisungsnetz

13 Knoten, 11 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 1 Kompositum 11 Sackgasse 1

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit phluog

12 Bildungen · 12 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

phluog‑ als Erstglied (12 von 12)

phluoger

Lexer

phluoger stm. pflugmacher Mone z. 8,142 ;

phluogeshoubit

AWB

phluog·es·houbit

phluogeshoubit st. n. , mhd. phluogeshoubet ( s. v. phluochoubet); as. plōgishôvud ( s. u. ). — Graff IV,758 f. phlogis-hovbit: acc. sg. Gl …

phluogeszagel

AWB

phluog·es·zagel

phluogeszagel mhd. st. m. — Graff V,626. pluoges-zagel: nom. sg. Gl 3,371,19 ( Jd ). Pflugsterz: stiva.

phluoghoubit

AWB

phluog·houbit

phluoghoubit st. n. , mhd. phluochoubet, nhd. pflughaupt ; mnd. plôchhvet, mnl. ploechhovet. phluog-houbt: nom. sg. Hbr. I,367,356 ( SH A )…

phluogide

Lexer

phluog·ide

phluogide , phluogit stn. ein paar pflugochsen. ich hân gechouft 5 phluogide ohsen Pf. üb. 183,23. der diu fiunf phluogide choufte ib. 183,4…

phluogit

KöblerMhd

phluogit , st. N. Vw.: s. pfluogide

phluogreost

KöblerAhd

phluogreost , N. Vw.: s. pfluogreost*

phluogrinna

AWB

phluog·rinna

? phluogrinna sw. f. ; zum Ansatz vgl. Ahd. Gl.-Wb. S. 462 u. Splett, Ahd. Wb. I,2,705. 753. vlovge-rin: nom. sg. Gl 3,695,58 ( Florenz XVI.…

phluogriost

AWB

phluog·riost

phluogriost st. m. oder n. ( zum Zweitglied ae. réost vgl. Michiels S. 44. 47 ); vgl. mhd. phluocriester m., frühnhd. pflugriester m. n. Ver…

phluogsterz

AWB

phluog·sterz

phluogsterz st. m. , mhd. phluocsterz, nhd. pflugsterz; mnd. plôchstērt, mnl. ploechstert. pluog-sterz: nom. sg. Gl 4,209,26 ( sem. Trev. );…