Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
ôheim st. m.
st. m., mhd. œheim, nhd. oheim; mnd. ôm, mnl. oom; afries. ēm; ae. éam. — Graff I,132.
Belege im Nom. Sing., wenn nicht anders angegeben.
o-heim: Gl 1,272,36 (Jb-Rd). 2,695,8. 3,67,7 (SH A, 5 Hss., 1 Hs. -heī). 424,24 (2 Hss.). Hbr. I,119,61 (SH A); -]es: gen. sg. Thoma, Glossen S. 8,22; -haim: Gl 3,427,21 (Wien 804, 12. Jh.); -hem: 176,32 (SH B; zu -e- für ei vgl. Braune, Ahd. Gr.15 § 44 Anm. 4); -hein: 67,9 (SH A, Prag, Lobk. 434, 13. Jh.; zu -n vgl. Paul, Mhd. Gr.25 § L 94). — oi-haī: Gl 3,662,43 (Innsbr. 711, 13. Jh.; zur Umlautbez. vgl. Braune, Ahd. Gr.15 § 45 Anm. 4 u. Paul, Mhd. Gr.25 § 42); ö-heim: 67,8 (SH A, clm 23796, 15. Jh.; zu ö- vgl. Paul a. a. O.). — oem: Gl 3,363,64 (Jd; zum Schwund des intervokalischen -h- im Mfrk. vgl. Franck, Afrk. Gr.2 § 110,1; zu — e- für ei im Frk. vgl. Franck a. a. O. § 31,2).
Mit prothetischem h: ho-heim: Gl 3,390,35 (Hildeg.). 424,24 (-heī).
hoeme Gl 3,67,9 s. ôheimo.
Bruder der Mutter, Onkel mütterlicherseits: oheim [qui coierit cum uxore patrui, vel] avunculi (Hs. avunculus) [sui ... portabunt ambo peccatum suum, Lev. 20,20] Gl 1,272,36. oheim [ecquid in antiquam virtutem animosque virilis et pater Aeneas et] avonculus [excitat Hector? Verg., A. III,343] 2,695,8 (vgl. quidam ‘avunculus’ humiliter in heroico carmine dictum accipiunt, Serv.). oheim avunculus diminutivum videtur esse ab avo [Hbr. I,119,61] 3,67,7 (1 Hs. ôheimo). Hbr. I,119,61. ohem avunculus Gl 3,176,32. 363,64. 424,24. 427,21. 662,43. hoheim fanschol avunculus 390,35; — in der Fügung ôheimes tohter Tochter des Onkels: sines oheimes tohter [quam (Rachel) cum vidisset Iacob, et sciret] consobrinam suam [, ovesque Laban avunculi sui: amovit lapidem, Gen. 29,10] Thoma, Glossen S. 8,22.
Vgl. ôheimo.