Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
marg st. n.
st. n., mhd. marc, nhd. mark; as. marg, mnd. mnl. march; afries. merch; ae. mearh; an. mergr. — Graff II, 844 s. v. marag. []
marc: nom. sg. Gl 3,72,61 (SH A, 3 Hss.). 246,21 (SH a2). 338,44 (SH g, 2 Hss.). 433,66 (2 Hss.); acc. sg. F 27,30. NpXgl 118 Epil. (= S. IX,17); acc. pl. Gl 2,333,45 (clm 14747,9. Jh.; -k); marck: nom. sg. 3,72,62 (SH A). — march: nom. sg. Gl 3,246,20 (SH a2, 2 Hss.). 280,8 (SH b). 338,44 (SH g; -h von anderer Hand übergeschr.). 354,15. 363,49 (Jd; -c- jünger, vgl. Litbl. 18,76). 392,63 (Hildeg.). 439,39. 503,12; marcch: dass. 52,48. — marg: nom. sg. Gl 3,19,33. 72,62 (SH A, 2 Hss.). 178,33 (SH B). 246,20 (SH a2, 2 Hss.; in 1 Hs. -r- auf Rasur). 303,44 (SH d; -ag). 320,25 (SH e). 436,60. Hbr. I,131,219. Nb 202,20 [167,14]; gen. sg. -]es Nc 709,2 [25,6]; dat. sg. -]e S 374 A,3 = Wa 19,18 (-ę). B,3 (beide Gegen Nessia, A 9. Jh., B 10. Jh.). Nb 202,14 [167,10]; nom. pl. -] Gl 3,433,66 (clm 14754,9. Jh.). 435,1.
marag: acc. sg. Thoma, Glossen S. 24,8; dat. pl. -]um Gl 2,313,71 (Rb).
Mark: a) Knochenmark: mark [cum statim infusae escae per artus et venas ac] medullas [, nervosque fundantur, Hier. in Matth. 15,17. 18 p. 108] Gl 2,333,45. marg medulla 3,19,33. 52,48 (im Abschn. Versus de membris humanis). 178,33 (im Abschn. De homine et eius membris). 246,20. 280,8. 303,44. 320,25. 338,44. 354,15. 363,49. 433,66. 435,1. 436,60. 439,39. 503,12 (zu den Körperteilbez. in der Mülinenschen Rolle vgl. Festschr. Kohlschmidt S. 19). marc medulla quod madefaciat ossa [Hbr. I,131,219] 72,61. Hbr. I,131,219. march milisch medulla Gl 3,392,63. gang ut, nesso ... ut fana themo margę an that ben, fan themo bene an that flesg S 374 A,3 = Wa 19,18, ähnl. B,3. gotes uuort ... galangot untaz demo gascheite sela enti geistes enti des mannes marc enti gafuogita pertingens usque ad divisionem animae et spiritus, conpagum quoque et medullarum F 27,30; b) Pflanzenmark: taz sie (die Pflanzen) ... sugent taz sou . mit tien uuurzellon . unde sie dannan so uf iro starchi after demo marge . unde after dero rindun . zeteilont per medullas corticemque . robur diffundunt Nb 202,14 [167,10]. tes manen tou ist anagenne unde samo . saphes unde marges Nc 709,2 [25,6]; ferner: Nb 202,20 [167,14] (medulla); c) übertr.: α) Innerstes: maragum [ex omnis] medullis [cordis dicamus singuli, dicamus omnes: deus meus misericordia mea, Greg., Hom. I,19 p. 1515] Gl 2,313,71; β) Bestes, Nahrhaftestes: marag suozzi [ego dabo vobis omnia bona Aegypti, ut comedatis] medullam terrae [Comm. in Gen. = Gen. 45,18] Thoma, Glossen S. 24,8. ube aber wir von fidelibus die medullam expresserant (gelovbigen daz marc erfvnden hant) iegediht szers dinges gesmecket habin NpXgl 118 Epil. (= S. IX,17; Npw die iz da tiufe habent gisuochet).
Abl. marghaft.