Eintrag · Köbler As. Wörterbuch
mōd st. M. (a), st. N. (a)
mōd , st. M. (a), st. N. (a)
- nhd.
- Gemüt, Sinn, Mut
- ne.
- mood (N.), mind (N.)
- ÜG.:
- lat. animus Gl, H, cor H, fiducia H, mens H, PA, spiritus H
- Vw.:
- s. -githāht*, -kara*, -karag*, -sevo*, -skaki*, -spāh*, -stark*, -thraka*
- Hw.:
- vgl. ahd. muot (1) (st. M. a, st. N. a); anfrk. muod
- Q.:
- Gen, GlG, H (830), PA, ON, PN
- E.:
- germ. *mōþa-, *mōþaz, *mōda-, *mōdaz, st. M. (a), Sinn, Mut, Zorn; s. idg. *mē- (5), *mō-, *mə-, V., Sb., streben, wollen (V.), sich mühen, Mut, Pokorny 704
- W.:
- mnd. mōt, M., F., innere Einstellung, Charakter, Mut; B.: H Nom. Sg. M. mod 156 M, 296 M, 721 M, 803 M, 1354 M, 1620 M, 1775 M, 2151 M, 2472 M, 2760 M, 3160 M, 3292 M, 4118 M, 4670 M, 4749 M, 5000 M, 5032 M, muod 1 C, 156 C, 296 C, 721 C, 803 C, 1354 C, 1620 C, 1775 C, 2151 C, 2472 C, 2760 C, 3160 C, 3292 C, 4118 C, 4670 C, 4749 C, 5000 C, 5032 C, 5914 C, mǫd 721 S, múod 1354 V, Gen. Sg. modes 2927 M, muodes 2927 C, 550 C, Dat. Sg. mode 1259 M C, 1455 M C, 1761 M C, 3220 M C, 4253 M C, 4728 C, 159 M, 318 M, 437 M, 899 M, 1293 M, 1301 M, 1441 M, 1449 M, 1663 M, 2716 M, 2777 M, 2873 M, 2942 M, 3099 M, 3239 M, 3496 M, 3720 M, 4109 M, 4654 M, 4780 M, 4960 M, 4994 M, 5020 M, 394 S, muode 159 C, 318 C, 437 C, 899 C, 1293 C, 1301 C, 1441 C, 1449 C, 1663 C, 2525 C, 2531 C, 2716 C, 2777 C, 2873 C, 2942 C, 3099 C, 3239 C, 3487 C, 3496 C, 3720 C, 3970 C, 4109 C, 4654 C, 4725 C, 4780 C, 4960 C, 4994 C, 5020 C, 5286 C, 5336 C, 5365 C, 5393 C, 5435 C, 5880 C, 5894 C, 313 C, 394 C, múode 1293 V, muódi 1301 V, moda 313 M, 394 M, Akk. Sg. mod 4743 M C, 693 M, 1374 M, 1459 M, 1480 M, 1753 M, 1876 M, 1958 M, 2362 M, 2446 M, 2465 M, 3501 M, 3785 M, 4171 M, 4377 M, 4662 M, muod 693 C, 1374 C, 1459 C, 1480 C, 1753 C, 1876 C, 1958 C, 2362 C, 2446 C, 2465 C, 2517 C, 3451 C, 3501 C, 3785 C, 3963 C, 4171 C, 4377 C, 4662 C, 5342 C, Gen muoda Gen 67, Gen 112, GlG Nom. Sg. mod animus Wa 65, 21a = SAGA 73, 21a = Gl (nicht bei Steinmeyer), PA Gen. Sg. muodes mentis Wa 15, 22 = SAAT 313, 22; Kont.: H the huî thu mi sô thïnan muod hilis dernis diopgithâht 5342
- Son.:
- Wortschatz der germanischen Spracheinheit, unter Mitw. v. Falk, H., gänzlich umgearb. v. Torp, A., 4. A., 1909, S. 322, Behaghel, O., Die Syntax des Heliand, 1897, S. 25, 84, Piper, P., Die altsächsische Bibeldichtung, 1897, Anmerkung zu Zeile 85, Sehrt, E., Vollständiges Wörterbuch zum Heliand und zur altsächsischen Genesis, 2. A. 1966 setzt starkes Maskulinum an, Sievers, E., Heliand, 1878, S. 446, 15f., S. 396, 27, S. 477, 45 (zu H 5032, H 5914), S. 465, 19 (zu H 156), Sievers, E., Zum Heliand, Z. f. d. A. 19 (1876), S. 65 (zu H 550), morđes (in Handschrift M) für muodes (in Handschrift C) in Vers 550, Schlaug, W., Studien zu den altsächsischen Personennamen des 11. und 12. Jahrhunderts, 1955, S. 129, S. 214 (z. B. Modwin, Modunne), Schlaug, W., Die altsächsischen Personennamen vor dem Jahre 1000, 1962, S. 134 (z. B. Modswith), Niedersächsisches Ortsnamenbuch 2, 110 (z. B. Motlingerode)