Eintrag · Mittellateinisches Wb.
gula f.
gula, -ae f.script.:gola: MLWl. 69.-ll-: MLW p. 868, 17.φάρυγξ, fauces, guttur – Schlund, Rachen, Gurgel: I strictius: A proprie: 1 gener.: MLWNotker. Balb. gest. 1,18 p. 24,17 pistores ... -gulę irritamenta exquisitis artibus praeparabant (MLWIdung. Pruf. dial. II 1092). MLWItin. Petr. Dam. 8 nobis huiusmodi vinum (sc. pice contaminatum) pruritus -aegulae ... commendavit. MLWOtloh. prov. B 23 bibere et manducare nulli concessum est ad -am explendam, sed ad famem sitimque restringendam. al.spectat ad voracitatem: MLWConsuet. Marb. 4 admoneatur ... novicius, ut non sit elatus aut invidus ..., non servus -gulę. MLWCarm. de nat. animal. 956 cui deus est venter, quem -agula sola trahit. al. 2 anat. et medic.: a in univ.: MLWRecept. Lauresh. 2,53 ad -egule et cervicis dolorem. MLWBotan. Sangall. 23,7 ad hoccinilium in -agula sanacis. MLWRicher. Rem. hist. 4,5 cui (regi) sanguis copiosus per nares et -amgulam diffluebat. MLWTract. de chirurg. 744 si in -agula spina piscis ... adheserit. MLWAlbert. M. animal. 1,366 una (pars nervi sexti) ... ad -aegulae musculos suo protenditur itinere. saepius. v. et vol. II. p. 169,8.18. b οἰσοφάγος – Speiseröhre: MLWRichard. Angl. anat. I 323 dicitur (sc. canna stomachi) arabice meris, grece isophagus, latine -agula. MLWPs.Galen. anat. 12 p. 188D -agula est quoddam membrum compositum ex duobus panniculis, recipiens cibum et potum intra se. p. 189B utrum ipsa -agula cum ore stomachi continuetur ...; continuatur ... -agula superius cum palato. ibid. al.canna – Röhre: MLWFragm. sacram. Arnon. p. 605,15 exite (sc. daemones) ... de gutture, de -agula, de altera -agula. c ingluvies – Kropf: MLWFrid. II. MLWImp. art. ven. 1 p. 60,8 portant aves ad ipsos (pullos) escam ..., alie ... in gutture seu in -agula, que gorgia dicitur. B in imag.: MLWWalahfr. imag. Tetr. 195 illa (Iudith) -amgulam mortis fidei mucrone trucidans. MLWAngilb. carm. 3,3 (MGPoet. II p. 138) gaudet -agula Cerberi. C meton. i. q. edacitas, voracitas, gulositas – Gefräßigkeit, Fressgier, Völlerei (theol. de peccato mortali): 1 in univ.: MLWHraban. epist. 6 p. 391,18 de malo superbiae ..., avaritiae, -aegulae et fornicationis. MLWOtloh. prov. G 23 -aegulae et luxuriae deditus comparatur iumentis insipientibus. MLWCaes. Heist. mirac. I 4,73 p. 240,31 in pugna Christi prius agitur contra -amgulam ieiunando, per quam victus est primus homo. MLWAlbert. M. sent. 4,33,16 p. 305,17 -agula est peccatum carnale. MLWIocalis 245 raro senes ulli, qua prelia vel -agula pulli. persaepe. v. et MLW p. 869, 56.per prosop.: MLWAldh. virg. II 2490 -agula ... ieiunii validis pellax prosternitur armis. 2 remissius de actione edendi: MLWHraban. univ. 6,1 p. 157A -agula, quae a deglutiendo nuncupata est, aliquando pro acceptione cibi vel potus ponitur, aliquando pro voracitate. II latius: A iugulum – Kehle: 1 in univ.: MLWRecept. Lauresh. 2,257 inunge ... -amgulam et collum et que circa -amgulam proxima sunt. MLWPs. Hippocr. phleb. 67 incide in collo vel gola. 144 vena edalica iudicat cornilias ... et anga et gola. MLWGloss. Roger. III 573 succus feniculi butiro commisceatur et in -agula ponatur. MLWWilh. Salic. chirurg. 2,7 p. 331D vulnera in -agula cum ense ... valde timorosa sunt. 4,1 p. 24,18sqq. omnes incisiones, quae fiunt []in -agula, ... oportet evitare omnes venas -aegulae ..., nam vena -aegulae habet sub se arteriam occultam. saepius.spectat ad animalia: MLWFrid. II. MLWImp. art. ven. 2 p. 129,28 que (maculae) ... sunt a -agula per totum pectus usque ad ovariam. 2 λάρυγξ – Kehlkopf: MLWWilh. Salic. chirurg. 4,3 p. 30,8 sub -agula ... ordinata sunt duo ossa furculae ...; aliud ... caput (sc. ossis furculae) continuatur summitati pectoris, ubi est pixis -aegulae. ibid. al.os -ae:gulae MLWTract. de cruc. effig. 63 de nodo ad genua quantum de osso -aegulae ad umbilicum. B collum – Hals: 1 proprie: MLWLeo Mars. chron. 59 rec. II p. 282,15 Pandulfum ... principem ... ferreis nexum vinculis atque in ... ceno laci ad -amgulam usque demersum ei (magistro militum) ... ostendunt duo monachi. MLWLaur. Leod. gest. 26 p. 506,5 illos (hostes) ... ut latrones per -amgulam captos abducit Heinricus. MLWCarm. Bur. 77,15,2 tamquam massa nivea -agula candescebat. MLWAnnal. Plac. a. 1244 p. 489,33 ipsum (Philippum Codeporcum) suspendi fecit filius Guillelmi per gullam ita, quod obiit (sim. a. 1270 p. 547,12). al.catena -aegulae de osse sub -gula posito (‘Schlüsselbein’): MLWGloss. Roger. III 578 (nota in marg.) cathena -egule est os, qui organicus in provinciali lingua colli dicitur. I B 4,2 p. 708,42 si os, quod est cathena -egule, fractum fuerit (sim. I A 4,2 p. 709,10). 2 meton.: a pellicium (ostro tinctum) – (purpurrot gefärbter) Pelz(kragen): MLWAmarc. serm. 4,200 -isgulis vestitus dives et ostro. MLWBruno Magd. bell. 92 p. 86,21 unus ex ipsis (iuvenibus) ... crusinam -isgulis ornatam quasi furtim praecidit. MLWAnnalista Saxo a. 1044 p. 387,4 delicatioris ... vestitus ... nulla illis (clericis) erat cura, ut -asgulas, quibus nunc ardet clerus, nescirent (ex MLWFund. Hild. 4). MLWVita Meinw. 181 p. 103,14 quibus (pellibus) ... et -isgulis martherinis in circuitu ornatis imperatorem post balneum vigilię vestivit episcopus. MLWChart scrin. Col. A I p. 112 nr. 1 locus ... inter venditores -arumgularum. al. b de hominibus: MLWAlbert. Stad. Troil. 6,702 dicamus ..., parte ... quot strate sint ab utraque -egule. C de neuma quadam (ignota; de re v. LexMusLat. II. s. v. ‘gula’): MLWTabula neum. p. 55 -agula (gura var. l.), gradus vel gurgulus.Weber