1.
defensio (deff-), -onis
f.MLW
script. et MLW
form.: -nci(o)defenci(o): MLW
l. 61.
adde MLWChron. Thietm. 6,48. MLW
al. -nti(o)defenti(o):
p. 172, 40. -nssi(o)defenssi(o):
p. 172, 5.
adde MLWChart. Babenb. 160. MLW
al.MLW
dat. MLW
sg. -edefensione:
p. 172, 37. I
praevalente notione arcendi: A
proprie de actione vel statu: 1
gener.: a
propulsatio —
Abwendung: MLWChart. Aquens. 168 (a. 1135) si necessarius eis
(sc. mulieri eiusque progeniei) fuerit
advocatus in -edefensione ... iniurię. b
repugnatio, resistentia —
Gegenwehr, Abwehr(bewegung), Widerstand: MLWConc. Karol. B II 24
B p. 239,14 ad -emdefensionem crudelium belluarum ecclesiam Christi infestissime lacerare volentium. MLWAlfan. premn. phys. 28,30 p. 140 multis ... animalium ad -emdefensionem (MLW
PG 40,717A ἀμυντήριον) dati sunt
ungues. MLWOtto Frising. gest. 1,3 quam
(urbem) dum ... industriae -isdefensionis vacuam inveniret
dux. MLWFrid. II. Imp. art. ven. 2 p. 235,17sq. attendendum est primo ..., quas -esdefensiones facit falco contra capellum, quid faciendum est contra illas -esdefensiones. MLW
al. 2
publ., iur., canon. i. q. prohibitio, interdictio —
Verbot, Bann: MLWLex Baiuv. 10,18 signum, quod propter -emdefensionem (-edefensione MLW
var. l.) ponitur. MLWGesta Camer. cont. II F 379,2 fit divina -odefensio ... pro comite.
mandatum, praeceptum —
Weisung, Vorschrift: MLWHincm. divort. 22 p. 230,3 nec Paulus ... aliquid de huiusmodi -edefensione
(sc. Vulg. gen. 2,24) dicere adtemptavit. B
meton.: 1
defensaculum, pluteus —
Schutz-, Brustwehr: MLWHeinr. Lett. chron. 16,4 p. 108,21 alii
(Teutonici) sagittis Lyvones a -edefensione (-cionedefencione MLW
var. l.) repellunt. 2
agger, moles —
Damm, Deich, Wall: MLWChart. Bern. II 426 p. 447,29 (a. 1257) dum ... alveus antiquus ex tali -edefensione non debeat inpediri. 3
impedimentum —
Hindernis, Hinderungsgrund: MLWChart. Sev. Col. 31 (a. 1275) nec casus incendii nec sterilitatis nec aliquis alius casus fortuitus nec aliqua -odefensio nos a solucione ... poterit ... excusare. II
praevalente notione servandi: A
proprie de actione vel statu i. q. defensatio, tuitio, protectio —
Verteidigung, Schutz, Obhut: 1
gener.: a
strictius: α
in univ.: MLWCapit. reg. Franc. 71,2 ubi
(sc. in exercitu) aliquid utilitatis -edefensione patriae facere debet
comes (224,4.
saepe). MLWGerh. August. Udalr. 1,12 MLWl. 72 ut ... altera pars clementiam ... Mariae pro -edefensione populi ... flagitaret. MLWPetr. Dam. Rom. 21 p. 46,10 ad solitę -isdefensionis argumenta confugiens. MLWChart. Hamb. 404 ad -emdefensionem terre, quod vulgo lantwere dicitur (MLWChart. Lub. I 244. MLW
al.). MLWAlbert.
M. animal. 1,289 ungues ... sunt dati in arma et -ssionemdefenssionem extremitatis digitorum.
persaepe. β
adiuvatio, subsidium —
Hilfe, Unterstützung, Förderung: MLWLiber diurn. 95 p. 125,2 ut ... omnem, que indiget, -emdefensionem seu meliorationem indifferenter ... efficiatur. MLWAnnal. Mett. MLWa. 753 p. 44,20 papa ... molestiam Langobardorum ... non sufferens ad Pippini regis -emdefensionem querendam veniebat. MLWSigeh. Maxim. 12 (11) quae
(privilegia) ... eorum
(fratrum) -idefensioni a regibus committebantur. MLWThietm. chron. 6,79 ob -emdefensionem suimet aecclesiae inpedit
archiepiscopus multa meae. γ
custodia —
Bewachung: MLWRegistr. Ringrav. 3,1 pro -edefensione annone, ze scuzze. δ
confugium —
Zuflucht: MLWWett. Gall. 3 viam seu -emdefensionem per Altam Germaniam ad Italiam petiit. b
latius: α
saepis circumdatio —
Umzäunung, Einfriedung: MLWCapit. reg. Franc. 20,17 nemo alterius erbam -isdefensionis tempore tollere praesumat. MLWGerh. August. Udalr. 1,28 MLWl. 25 dixit eis
(sc. iter agentibus) ... in ea via ... herbam undique in -edefensione manere. β
assertio —
Behauptung: MLWBernold. Const. chron. p. 394,27 huic -idefensioni libens consentirem, si embolismis cunctis hanc prodesse perspexissem. 2
publ., iur., canon.: a
strictius: α
spectat ad ecclesiam (Romanam) eiusque institutiones (de re v. MLW
LexMA. III. p. 632sqq.): Dipl. Pipp. 16 p. 24,7 volumus, ut ... monasterium ... seu res ... in nostra sint potestate vel -edefensione. MLWAnnal. Einh. MLWa. 754 a rege Pippino ecclesiae Romanae -isdefensionis firmitatem accepit
papa (sim. MLWCapit. reg. Franc. 297,12 p. 436,13.
persaepe). MLWThangm. Bernw. 51 p. 780,33 (chart.) servitores Christi ... sub -edefensione et patrociniis successorum meorum praemuniti. MLWChart. Ger. Col. 12 ut sub -edefensione et introductione mea
(sc. comitis) ecclesia illud
(praedium) usu caperet. MLWBurch. Ursb. chron. p. 94,7 ut ... ecclesia sine preiudicio omnis gravaminis imperialem haberet -emdefensionem.
persaepe. β
spectat ad personas singulas: MLWLex Baiuv. 8,7 eius
(viduae) -odefensio in Deo et in duce atque iudicibus debet consistere. MLWTrad. Frising. 435
a infantulum sue
(sc. episcopi) -edefensione et pietate commendavit
nepos. MLWTrad. Ratisb. 791 p. 370,24 suscepit
archiepiscopus ... viros censuales ... in suam -emdefensionem. MLWConst. Melf. 1,14 quicumque alium protectionis auguste -edefensione (-tionisdefentionis, deff-isdeffensionis MLW
var. l.) securum aggressus fuerit.
saepe. b
c. colore quodam: α
administratio, procuratio —
Verwaltung, Aufsicht: MLWChart. Turg. II 167 p. 548,1sqq. (a. 1244) prepositus et decanus ... deff-emdeffensionem prediorum et possessionum ... comiti ... commiserunt certam ipsi pro labore deff-isdeffensionis ... statuentes ... pensionem. β
iustificatio, excusatio —
Rechtfertigung, Erklärung: MLWChart. Rhen. med. I 596 (a. 1156) canonicorum impetitionibus, illius
(fratris) ... -busdefensionibus diligenter auditis. MLWChart. Babenb. 164 p. 214,34 qui
(mediatores) satis acuta liberatione -esdefensiones utriusque partis estimantes. MLWConst. Melf. 2,4 antequam eius
(banniti) -odefensio admittatur. γ
sponsio, fideiussio —
Währschaft, Bürgschaft, Garantie: MLWChart. Ital. Ficker 22 p. 28,30 (a. 929) sine omni mea ... contradictione vel -edefensione. 265 p. 309,38 heredes ... debent ... tenere ... feodum ... cum warentacione et -edefensione. MLWChart. Lux. II 178 Gerardum
(sc. militem) talem habebo, quod ... ecclesiae garandiam feret et -emdefensionem (MLWChart. Heist. 87 p. 182,6 prestabimus. MLW
sim. 88). c
latius i. q. possessio —
Besitz(recht), ‘Gewere’ (de re v. MLW
HRG I. p. 1658sqq.): MLWTrad. Brixin. 490
a (c. 1157/64) dedit
rusticus ... allodium ... ea condicione, ut ipse et fratres sui ... haberent in -edefensione sua. MLWChart. scrin. Col. B 779 remisit ... dimidietatem mansionis ... cum -edefensione, que quondam fuit Pifscherfs.
vindiciae —
(Geltendmachung eines) Besitzanspruch(s): MLWCapit. Bened. 2,428 p. 98,2 indigne ... ad altare Domini properare permittitur, qui res ecclesiasticas ... audet ... iniuste possidere; qui ... in hac iniqua -edefensione perdurant
eqs. MLWChart. Solod. I 422 renuntiantes omni exceptioni, -idefensioni consuetudinis et iuri
(sim. MLWChart. Friburg. 82 p. 68,36.
saepius). MLWConst. imp. III 244,5 salvis ... legitimis -busdefensionibus et iuribus. MLW
al. B
meton.: 1
gener.: a
tegumentum —
(schützende) Bedeckung: MLWAlbert.
M. veget. 4,103 sunt
folia ... ad cooperimentum fructuum et -emdefensionem. MLWanimal. 1,268 ut sit
dorsum -odefensio et clipeus omnium membrorum mollium et nobilium. MLW
al. b
defensor, tutor —
Verteidiger, (Be-)Schützer: Alcuin. epist. 177 p. 292,24 o -odefensio
(i. Karolus M.) ecclesiarum. MLWConc. Karol. B II 37,22 p. 454,34 inter quos
(episcopos) ... Augustinus ... ecclesiae catholicę institutio atque -odefensio extitit. 2
publ. et iur.: a
charta tuitionis, privilegium —
Schutzbrief, Privileg: MLWDipl. Karoli III. 47 p. 78,8 pro quibus
(chartis exustis) ... ecclesie antistites ... imperatorum -esdefensiones et totius episcopii tuitiones ... adepti sunt. b
instrumentum, litterae (ad possessionem defendendam) —
Beweismittel (zur Verteidigung des Besitzanspruchs): MLWChart. Ital. Ficker 68 p. 94,15 (a. 1061) ut ... sibi pararet
pars, quascumque -esdefensiones potuisset. MLWConst. Melf. 2,24 p. 329
a,13 reus ... -esdefensiones omnes sibi ... competentes in iudicio proponere studeat. c
probamentum —
Probe: MLWActa imp. Winkelm. I 50 p. 47,17 (a. 1210) ut in nulla causa ad duelli -emdefensionem cogantur
confratres. III
praevalente notione vindicandi i. q. poena, ultio —
Strafe, Rache: MLWGloss. I 483,43 St.-S. in -edefensione ingirihhe.
Gansweidt