Eintrag · Mittellateinisches Wb.
- Anchors
- 2 in 2 Wb.
- Sprachstufen
- 1 von 16
- Verweise rein
- 3
- Verweise raus
- 0
descensio (dis-), -onis f.MLWscript.: -essio: MLWl. 66. -ncio: MLWl. 38. -nssio: p. 416, 40. I proprie: A strictius i. q. actio descendendi, descensus — das Herunter-, Hinab-, Absteigen: 1 de anim.: a in univ.: MLWOrd. Rom. 5,33 subdiaconi ... in ambonem ex una parte ascendentes et ex altera parte statim descendentes redeunt stare ante gradum -isdescensionis (di-discensionis MLWvar. l.) ambonis. Bereng. Trev. myst. (MLWPL 160,990C) dum in scala ecclesiae angelos ascendentes et descendentes et visione monstravit Lux per -emdescensionem ... nobis innuens, ut diligatur proximus, per ascensionem, ut diligatur Deus. MLWHeinr. Lett. chron. 15,3 p. 276,35 plures ex eis (paganis) in montis -edescensione (-cionedescencione Z) a militibus persequentibus occiduntur. MLWFrid. II. Imp. art. ven. 6 p. 239,21 si ... falco in -edescensione sua non caperet eam (anserem) eqs.in imag.: MLWRadbert. Matth. 4, 1419 si a summis (sc. incipimus in ordine precum) ..., fit rursus identidem ordo -isdescensionis. MLWHraban. univ. 22,17 p. 470D in hyacintho doctorum coelestis ad alta sublevatio, et propter infirmos humilis ad humana -odescensio (MLWsim. MLWGerh. August. Udalr. 1,9 MLWl. 192). MLWHerbord. Ott. 2,35 p. 128,23 sicut ... salvandi his ascensionis ad vitam nituntur gradibus, fide ..., spe et caritate, ... ita e diverso hi, qui pereunt, per oppositum iter -isdescensionis tendere videntur ad interitum. b de regeneratione animarum: MLWAlfan. premn. phys. 3,39 p. 58 gradus ... animarum et ascensiones et -esdescensiones (MLWPG 40,608A καταβάσεις), quas Origenes inducit, nihil obaudientes divinis scripturis neque accedentes christianorum doctrinis praetereundum est. c de Deo vel spiritu sancto: MLWRadbert. Matth. 2,2888 carnis nativitate, apparitione ostensionis suae (sc. Christi) ad plebem, passione et -edescensione ad inferos. MLWPetr. Dam. serm. 20,3 MLWl. 43 Christo primus ad nos -isdescensionis gradus fuit de Deo in angelum, ... secundus -isdescensionis gradus fuit in patriarchis. MLWHonor. August. sacram. 67 p. 780D sicut in nativitate per novem lectiones gratias agimus de Dei -edescensione usque ad nostram humiliationem, ita eqs. MLWPs. Alphons. clav. 3 p. 786,19 quod -odescensio Spiritus est duplex eqs. al.spectat ad immersionem: MLWHraban. univ. 22,10 p. 321B Iordanis aquas sanctificans per -emdescensionem salvator. MLWRadbert. Matth. 6,87sq. veniendum est ad descensum Iordanis; si ... -odescensio Iordanis interpretatur, per quam ... -emdescensionem significatur humilitas. 2 de rebus corporeis: a gener.: MLWAlfan. premn. phys. 5,11 p. 64 ut non solum habeant elementa coexistentiam ad superius et inferius per -emdescensionem (-essionemdescessionem MLWvar. l.; cf. MLWPG 40,617A τὴν πρός ... τὸ κάτω καϑοδόν) et ascensionem, sed per circulum eqs. MLWHildeg. phys. 8,17 cum ad -emdescensionem pluviae ulwurm procedunt. b natur. et medic. i. q. egestio, exitus — Ausscheidung, Abgang: MLWThadd. Florent. cons. 163,60 utatur infirmus ... cibo nutrimenti laudabilis, facilis digestionis et velocis -isdescensionis. MLWAlbert. M. veget. 6,313 nutrimentum eius (sc. vasis cucurbitae) non est malum, et velocis -isdescensionis a stomacho, nisi in stomacho corrumpatur. 6,340 quamvis sint fabae tardae digestionis, sunt tamen velocis -isdescensionis e stomacho. 6,440 facit (sc. sesamum) sitim et velociter descendit, quando est cum cortice, et cum excorticatur, tardatur eius -odescensio.meton. i. q. effluvium, secretio — Ausfluß, Sekret: MLWBrunus Long. chirurg. 1, 14 p. 111G significatio, quod ulcus conglutinatur conglutinatione bona, est paucitas -isdescensionis (defensionis MLWed., vix recte) eius et paucitas saniei cum bonitate ipsius. MLWTheod. Cerv. chirurg. 2, 21 p. 152D quando vulnus ligatur secundum quod convenit, ... ligamentum expellit -emdescensionem et fluxum humoris ad locum. c alch. de ratione quadam destillandi (‘Deszension’): MLWTract. Micrer. p. 97,18sqq. iam narravi tibi radicem huius rei (i. alchimiae) et fundamentum et regimen, mortificationem, -emdescensionem, ascensionem, coadunationem et sequestrationem, nec a tibi proficiendo sum remotus, nec dimisi ullum ruborem vel albedinem vel ascensionem vel -emdescensionem. MLWPs. Avic. tinct. 6 p. 632a,6 facta est sublimatio, solutio, distillatio, -odescensio, putrefactio, ablutio, ceratio, coagulatio vel fixio. 3 de rebus incorporeis: a gener.: MLWTheod. Trud. Bav. 37 cum ... gloria Domini de loco sancto suo super iusti sui caput descendit et in figura vivificae crucis militem suum illustravit ..., iure ... in crucis desuper -edescensione est mirabiliter glorificatus, qui crucifixi filii Dei militiam professus eqs. b mus.: MLWRemig. Altiss. mus. 496,14 gravitas dicitur, quae modi, id est soni, quadam emissione, id est -edescensione, remissione vel productione mollescit, dulcescit, remittitur. MLWIoh. Afflig. mus. 12, 5 ascensionem tonorum et -emdescensionem vocamus certam ipsorum ascendendi et descendendi legem, id est quantum a finalibus suis ascendant sive descendant. MLWAnon. mus. plan. Coussemaker p. 486b cuius (unisoni) species sunt sex, ... ut ut, re re, mi mi ...; similiter in retrograda -edescensione la la, sol sol etc. saepe. B latius: 1 de hominibus i. q. secundo flumine navigatio — Flußabwärtsfahrt (zu Schiff): MLWArbeo Emm. 32 fluminis (sc. Isurae) fluenta di-ediscensione (-edescensione var. l.) secuti sunt cohors et princeps et sacerdotes usque ad Danubium amnem. 2 de Christo i. q. depositio — das Herunternehmen, (Kreuzes-)Abnahme: MLWTheod. loc. sanct. 428 -odescensio Domini nostri Iesu Christi de cruce. 3 de rebus i. q. decursus — Verlauf (nach unten): MLWAlbert. M. animal. 1,430 descensus ... nervorum ... cum eo (sc. mery) est ideo, ut per omnes gradus -ssionisdescessionis suae securetur a nocumento, quod eqs. II translate: A de hominibus: 1 propagatio, successio — Fortpflanzung des Geschlechts, Abfolge: MLWPetr. Dam. serm. 46,11 MLWl. 291 in generatione ... Christi ... illae ordinari personae merito debuerunt, per quas ad Ioseph -odescensio fieret, non ad Mariam. 2 curatio — Besorgung, Rücksichtnahme: MLWBeda hist. eccl. 2,1 p. 74,22 cum ... se pro condescensione (-edescensione MLWvar. l.) multorum ad exteriora sparserit animus papae Gregorii, etiam cum interiora appetit, ad haec procul dubio minor redit. 3 sui ipsius humiliatio — Selbsterniedrigung: MLWHildeg. div. op. 1, 4,98 MLWl. 251 ipsa (anima) ... fortissimam loricam ..., scilicet patientiam, induit ..., et in ascensione bonorum operum hominem provehit, ut in -edescensione verae humilitatis, quidquid boni fecerit, illi, qui summum bonum est, ... attribuat. 4 defectus, debilitatio — das Nachlassen, Schwäche: MLWPetr. Dam. serm. 5,6 quod aliis sepe -isdescensionis est causa, hoc (sc. cura regiminis) illi (beato Severo) provectionis probatur extitisse materia. 5 obitus, mors — das Sterben, Tod: MLWGloss. II 275,37 St.-S. -isdescensionis dero hinavarti. B de rebus: 1 gener. i. q. decrementum, defectio — das Absinken, Abnahme: MLWHildeg. div. op. 1,4,71 MLWl. 19 sicut stomachus, qui cibum recipit et emittit, cum visceribus ligatur, sic ipsa (anima) cum omnibus creaturis vel in ascensione boni vel in -edescensione mali in homine operatur. 2 spec.: a iur. i. q. possessio, quae (per successiones) hereditate relinqui potest — (über die Generationen hinweg) vererbbarer Besitz: MLWChart. Burgenl. I 127 p. 91,31sqq. (dipl. MLWa. 1223) qui (Symon comes) postulavit a nobis, ut locum -isdescensionis in regno nostro sibi et cognatis suis ... iure hereditario possidendum conferemus ...; nos ... contulimus quandam terram ... cum omnibus pertinenciis suis in locum -isdescensionis sibi et cognatis suis et per eos heredibus eorum et heredum successoribus perpetuo possidendam. b medic. i. q. remissio — das Abklingen: MLWAurelius 14 p. 715,31 ascensiones et -esdescensiones eius passionis (sc. cholerae) intellegimus. c math. i. q. deminutio — Verminderung, Reduktion: MLWHier. Mor. mus. 16 p. 78,31 erit -odescensio usque ad primum numerum incompositum, qui omnino insecabilis est. Weber
Lautwandel-Kette
Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart
Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.
-
—
Lateindescensio
Lex. musicum Latinum · +1 Parallelbeleg
descensio -onis f. das Absteigen, das Heruntergehen, Abstieg (die Tonhöhe betreffend) — downward movement, the act of de…
Verweisungsnetz
5 Knoten, 3 Kanten
Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen
Filter:
Anchor 1
Kompositum 3
Sackgasse 1
Wortbildung
Komposita & Ableitungen mit descensio
0 Bildungen · 0 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen
Keine Komposita gefunden — descensio kommt in keinem anderen Lemma als Erst- oder Zweitglied vor.
Zitieren als…
- APA
-
Cotta, M. (2026). „descensio". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 15. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/descensio/mlw
- MLA
-
Cotta, Marcel. „descensio". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/descensio/mlw. Abgerufen 15. May 2026.
- Chicago
-
Cotta, Marcel. „descensio". lautwandel.de. Zugegriffen 15. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/descensio/mlw.
- BibTeX
-
@misc{lautwandel_descensio_2026, author = {Cotta, Marcel}, title = {„descensio"}, year = {2026}, howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern}, url = {https://lautwandel.de/lemma/descensio/mlw}, urldate = {2026-05-15}, }