descensio

descensio -onis f. das Absteigen, das Heruntergehen, Abstieg (die Tonhöhe betreffend) — downward movement, the act of descending, descent (with respect to pitch) [opp.: ascensio] 1 melodisch — melodic [s.IX] LmLGloss. Mart. Cap. 940/362, 4-5. LmLRemig. Aut. 496, 14. [s.X-XI] LmLPs.-Odo mus. p. 266a: illa descensio vel ascensio, hoc est ipsum intervallum, quod est a prima voce, ubi inscribitur ⋅A⋅, usque ad secundam, ubi inscribitur ⋅B⋅, tonus est primus. al. LmLOdor. Sen. p. 152: ascensio gravium et descensio acutarum. LmLAribo 49 p. 16. al. LmLComm. Guid. 47 p. 120: in sola diapente ab ⋅E⋅ in ⋅C⋅ non est continua vel ascensio vel descensio per syllabas. al. LmLTon. Aug. p. 151a. LmLAnon. Prag. 267. LmLQuaest. mus. 1, 19 p. 50. al. LmLIoh. Cott. mus. 1, 8 (inde LmLHier. Mor. 10 p. 47, 1. LmLPs.-Thomas Aqu. I p. 26). LmLIoh. Cott. mus. 12, 3: Sed quoniam, cum cantus intenditur et remittitur, ascensio et descensio dici potest, quod in cursu modorum ascensionem et descensionem itemque intensionem ac remissionem vocemus, distinguendum est (inde LmLAnon. Pannain p. 111. LmLConr. Zab. tract. AY 4). [s.XII] LmLTheinr. Dov. 3, 10b, 2. al. [s.XIII] LmLAnon. Lovan. p. 486b. LmLIoh. Garl. mens. append. 16, 14. LmLTrad. Lamb. 2, 4, 11: Causa mutationis dupliciter sumitur, scilicet causa ascensionis et causa descensionis (sim. LmLTrad. Garl. plan. I 161. LmLTrad. Garl. plan. II 74. LmLTrad. Garl. plan. III 152. LmLTrad. Garl. plan. IV 87). LmLPs.-Thomas Aqu. II p. 35. al. LmLEngelb. Adm. 1, 9, 9: ascensiones et descensiones a vocibus in voces. al. [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 2, 70, 4. al. LmLHugo Spechtsh. comm. p. 36: Videbant namque (sc. moderni) antiquorum notas ad melodiam non posse sufficere, sed saepe cantum propter paucitatem notarum deficere, et cantus usitatos habebant, quorum cursum in descensione complere non poterant, ut patet in antiphona „O rex gloriae“. Ideo gamma Graecum i. e. ⋅Γ⋅ut primo loco posuerunt. LmLPetr. Palm. p. 507: Possunt tamen ambo (sc. cantus) simul ascendere et descendere propter cantus pulchritudinem vel propter defectum vocis et etiam causa necessitatis. Et talis ascensio sive descensio non debet fieri eodem modo. LmLQuat. princ. 4, 2, 44: non est contradicendum tenorem pronuncianti et pulcras ascenciones et descenciones facienti. al. LmLPs.-Mur. interv. p. 309b (sim. Ps.-Mur. prop. p. 97a). LmLHeinr. Eger 4 p. 43. LmLCompil. Ticin. p. 22. LmLCompil. Lips. p. 137. [s.XV] LmLIoh. Olom. 4 p. 10: vocum ascensiones et descensiones sive consonantias. LmLIac. Twing. p. 100, 4. LmLNicol. Cap. p. 325. LmLUgol. Urb. 1, 9, 4. al. LmLTrad. Holl. VI 7, 2. al. LmLConr. Zab. tract. P 1. al. LmLConr. Zab. mon. I 4. LmLFr. Gafur. extr. 4, 4, 3. LmLLad. Zalk. B 23. LmLContr. Prima regula 83. LmLContr. Volens igitur p. 383: a diapente in unisonum debet fieri descensio per tertias. 2 den Tonbereich einer Kirchentonart unterhalb der Finalis betreffend — with respect to register of a mode below the final [s.IX-XII] LmLGloss. Boeth. mus. 4, 16, 36, 8: Exordia cantus cuiusque tropi sumuntur in sex chordis consideratis ab ultimo gradu suae descensionis. [s.IX] LmLGloss. Mart. Cap. 935/359, 9. (?) [s.X-XI] LmLPs.-Odo dial. p. 260a (inde LmLQuaest. mus. 1, 19 p. 47). LmLOdor. Sen. p. 210: Si quis vero []inicia et fines nec non ascenciones et descensiones differentiasque tonorum ad plenum nosse desiderat. LmLHeinr. Aug. 91. LmLComm. Guid. 15 p. 100: plagalis proti plagalem descensionem per diapente non haberet, et ita regulari descensione careret (inde LmLQuaest. mus. 1, 10 p. 20). LmLComm. Guid. 53 p. 104: octo modi ... in XX et una litteris legitimos habeant cursus, authenti in ascensionibus, plagales in descensionibus legitimis. al. LmLAnon. Lips. p. 157: Omnis autem autentus tono a fine descendit, hic vero (sc. quintus tonus), quia non habuit tonum, caruit descensione. al. LmLFrut. brev. 8 p. 60. al. LmLIoh. Cott. mus. 12, 5: ascensionem tonorum et descensionem vocamus certam ipsorum ascendendi et descendendi legem, id est, quantum a finalibus suis ascendant sive descendant (inde LmLAnon. Pannain p. 111. LmLGob. Pers. p. 194a. LmLConr. Zab. tract. AY 4). al. [s.XII] LmLAnon. Pannain p. 111. LmLCompil. Paris. II p. 76. [s.XIII-XIV] LmLIoh. Groch. 291. LmLEngelb. Adm. 4, 31, 1: Racio et conveniencia diverse ascensionis et descensionis cantus in quolibet tono. al. LmLWalt. Odingt. 5, 8, 9 descr. al. LmLIac. Leod. inton. 1, 5: Tonus est principii discretio ascensionisque ac descensionis cuiuslibet cantus regularis. LmLQuat. princ. 3, 29: arsis et thesis, id est ascencio et descencio omnium tonorum. al. LmLHeinr. Eger 5 p. 51: Mediaque debent habere toni certa, ut duo in uno convenientes finali ab ipso nec ascendendo nec descendendo certis currentes limitibus ab invicem differant, quod et antiqui ascensionem tonorum et descensionem vocabant. LmLComm. Boeth. II p. 302, 4. LmLAnon. La Fage II p. 423: tonus mixtus authenticus est ille, qui descendit unam vocem, tangens descensionem sui placalis. [s.XV] LmLAnon. Carthus. inton. 27: Sed quia supra sermo sepe factus est de ascensione et descensione tonorum, ideo hic sciendum est, quod musici distinguunt inter istos terminos ascensio et descensio ex una parte, et intentio et remissio ex altera parte. Nam ipsi reputant hos terminos ascensio et descensio communiores tanquam cantui competentes. Sed aliis duobus terminis, scilicet intentio et remissio, utuntur contractius. LmLTrad. Holl. VI 28, 4. al. LmLConr. Zab. tract. AZ 9 (cf. LmLIoh. Cott. mus. 12, 13).