lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

corona

GWB bis spez. · 6 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
9 in 6 Wb.
Sprachstufen
4 von 16
Verweise rein
12
Verweise raus
8

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

corona f.

Bd. 2, Sp. 1902
corona, -ae f. (κορώνη) I strictius de capitis ornamento circulari: A sertumKranz: 1 gener.: a in univ.: MLWWalth. Spir. Christoph. II 2,4 dum plumatam portarent colla (sc. columbarum) -amcoronam. saepius. adde: MLWAntidot. Cantabr. p. 161,5 de ipso puleio cocto -acorona facta calidum in capite pone. b de insigni virtutis, honoris: MLWConc. Karol. A 19D p. 132,10 non plectitur circa verticem triumphalis -acorona. MLWHeraclius I 8,3 hedera erat ipsa -acorona poetis. MLWCosmas chron. 1,27 peplum capitis sui deposuit Dubrauca et puellarum -amcoronam sibi imposuit. saepius. per MLWcompar.: Hrotsv. lib. 2. MLWapp. 2,24 mulier ... fulget ... bis senum nitida stellarum compta -acorona. adde: MLWForm. Senon. II MLWadd. 4,29 ad tua falsatura talis decet -acorona. c de -a spinea Christi: MLWGodesc. Saxo gramm. 2 p. 493,13 spineam -amcoronam habuit (sc. Christus) in capite suo. MLWChron. Erf. mod. II MLWa. 1274 p. 267,21 (epist. papae) cum ... Karolus -amcoronam Domini spineam manibus ... tractaret. saepe. 2 t. t. iur. sub -acorona vendere MLWi. q. venum dare in servitutemin die Sklaverei verkaufen: MLWSteph. Edd. Wilfr. 33 p. 228,3 unus ... cogitans ... sodales ... aut in servitutem redigere aut vendere sub -acorona. adde: MLWOtto Frising. chron. 7,19 p. 336,11 regem ... Datiae in signum subiectionis ... gladium sibi sub -acorona deferre fecit. B diademaKrone: 1 proprie: a in univ.: MLWOrd. Rom. 5,36 in ipsa hora neque -acorona neque aliud operimentum super capita ... habeatur. MLWTheoph. sched. 1,23 ex ea (aurea petula) incides forcipe particulas ... et inde ordinabis -ascoronas circa capita imaginum. MLWChron. Pol. 1,12 mulieres ... curiales -iscoronis aureis, monilibus ... onuste procedebant. MLWAlbert. Stad. chron. MLWa. 1196 imperator ... -amcoronam ignitam clavis ferreis capiti eius (sc. Iordani) incussit. per MLWcompar. de insigni gloriae: MLWWalth. Spir. Christoph. II 5,81 martirii gratam portabo -amcoronam. MLWCarm. Cantabr. A 5,9b,4 rex resurgens ... thronum tenet, quo -ascoronas sanctis coronandis imponit. MLWHugo Flav. chron. 1 p. 335,20 civicam -amcoronam Ierusalem supernae quomodo potest filius hominis vermis apprehendere? (MLWRup. Tuit. vict. 8,8 p. 253,18). saepe. b de -a regali, imperiali: MLWIulian. Tolet. Wamb. 26 -amcoronam ... auream, quam ... Reccardus princeps ad corpus beatissimi Felicis obtulit (item de dono votivo: MLWCatal. thes. Germ. I 8,15 -acorona sancti Heinrici est in pignore apud Iacobum. saepe). Chron. Moiss. MLWa. 813 (MLWMGScript. I p. 310,17) Karolus per -amcoronam auream tradidit ei (filio) imperium. MLWAnnal. Einh. MLWa. 781 quibus (Pippino et Hludowico) ... -amcoronam inposuit pontifex (sim. MLWOrd. coron. imp. 19,50 super mitram -amcoronam imperialem imponat pontifex. persaepe). MLWOtto Frising. gest. 1,69 pentecosten in Confluentia ... sub -acorona incedendo celebrans rex. persaepe. adde: MLWBernold. Const. chron. MLWa. 1084 p. 440,16 Heinricus ab heresiarcha suo Ravennate[] -amcoronam non gloriae set confusionis accepit. c de -a ducali (de re v. G. Tellenbach, MLWDtArch. 5. 1942. p. 55sqq.): MLWHincm. annal. MLWa. 876 p. 200,7 Bosone ... duce ... constituto et -acorona ducali ornato. d de -a ferrea MLWq. d. (de re v. MLWWaitz, Verf.-Gesch. VI. p. 223): MLWAlbert. Mil. temp. 66 p. 409,32 cuius (Italiae regni) -acorona est ferrea a viris ferocibus dicta. e de -a patricii Romanorum: MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1061 p. 271,35 qui (rex) ... imposita -acorona patritius Romanorum appellatus est. MLWPetr. Cas. chron. 4,119 p. 593,17 ipse (imperator) ... in civitate -amcoronam circuli patricialis accepturus remansit. f de -a papali vel episcopali (de re v. B. Sirch, Der Ursprung der bischöflichen Mitra u. päpstlichen Tiara. 1975. p. 135sqq.): Vita Sollemn. 5 (MLWMG Mer. VII p. 316,1) -amcoronam pretiosam posuerunt capiti tradentes et baculum pastoralem. MLWRanger. Anselm. 2307 quid sibi (papae) vult auro radians ... -acorona et superexaltans regia palma capud? MLWal. g de capsa in modum -ae facta: MLWTestam. Eberh. p. 93b,43 ut habeat primogenitus noster ... -amcoronam auream cum ligno Domini. 2 in imag.: a c. sensu decoris, cacuminis: MLWRhythm. 21,16,2 quam ante partum virginalis integram, tam post servantem suae carnis -amcoronam prece pulsemus ... Mariam. MLWCarm. libr. II A 17,2 Arator carmen apostolicis cecinit insigne -iscoronis (MLWPurch. Witig. 398 sub MLWa. Petri Paulique -iscoronis). MLWPontif. Rom.-Germ. 2,1 qui (sc. Christus) es ... -acorona omnium sanctorum (MLWManeg. c. Wolfh. 20 p. 88,23). MLWRuotg. Brun. 18 p. 17,13 qui eras gaudium et -acorona patris tui. MLWAnon. tab. p. 152,6 Hermes -acorona sapientum. al. de occultis alch. fere MLWi. q. summa, apexetwa: das Höchste,Krönung: MLWAlleg. sapient. 1 p. 469a,29 fecem accipe, quae inferius in cucurbita remanet, et custodi, -acorona ... cordis est. MLWAnon. tab. p. 162,10 terra alba foliata, est -acorona victoriae, quae est cinis extractus a cinere. MLWPs. Gerh. Crem. sept. 26tit liber -ecorone. b c. sensu mercedis, beatitudinis: MLWWalahfr. Wett. 389 haud capies communi sorte -amcoronam. MLWWalth. Spir. Christoph. II 2,148 Dominus regum ... tibi perpetuam dat pro mercede -amcoronam. MLWChron. Reinh. MLWa. 1190 p. 547,37 ad promerendam vite -amcoronam ... ad terram sanctam accesserant. MLWAlbert. M. Is. 28,6 p. 308,33 hae sunt duae -aecoronae in beatitudine, una substantialis, ... alia 〈accidentalis〉 MLWeqs. persaepe. 3 meton.: a coronatioKrönung: MLWOrd. coron. imp. 14,19 sandalia, quibus utatur in -acorona sua. Chron. Basil. MLWa. 1191 hic (Henricus) ... anno -ecorone sue Sicilie regnum intravit. MLWal. b princeps, imperatorHerrscher: MLWThietm. chron. 4,49 Romani -acorona inperii exivit ab hoc seculo. MLWSalimb. chron. p. 540,21 in ipsa Cremona sibi nidum acquiret -acorona. MLWal. c in titulatione MLWi. q. altitudo, clementiaHoheit, Gnaden: MLWForm. Marculfi 1,26 presentem indecolum ad -amcoronam beatitudinis vestre direximus. MLWDipl. Conr. III. 29 ad nostrę dignitatis spectat -amcoronam boni operis dare. MLWEpist. Wibald. 400 p. 534,3 ammonere -amcoronam vestram non dubitavimus. MLWal. d regnum, imperiumHerrschaft, Reich,Krone: MLWWalth. Spir. Christoph.II 1,98 planxit Romanę Iuvenalis signa -aecoronae. MLWDipl. Heinr. III. 142 nostrę -ęcoronę status augendo dilatatur (sim. MLWDipl. Conr. III. 182 p. 330,6. MLWal.). MLWVinc. Prag. annal. MLWa. 1158 p. 675,22 versus preposituram Moyce, que ad imperialem spectat -amcoronam. MLWDecret. Bern. 1 cunctis principibus -ecorone Romani imperii ... consentientibus. MLWChart. Burgenl. I 515 p. 346,4 pro fidelitate regie -ecorone debita. persaepe. II latius MLWi. q. circulus, orbis, rotunditasKreis, Ring, Rundung: A de rebus in speciem -ae conformatis: 1 gener.: a in univ.: MLWCarm. var. I 21,1,7 -acorona caput (sc. montis) cingit sublime nivalis. MLWAnnal. Quedl. MLWa. 1015 p. 83,40 frondium cingente -acorona. MLWConfl. ovis et lini 47 quoties structam iaculis ex mille -amcoronam transibis (sc. linum), quoties MLWeqs. MLWChron. Andag. 18 cepta est fieri octo turrium -acorona. MLWActa imp. Winkelm. I 693 p. 550,35 Viterbienses ... semitam ampliabant ... erigentes -amcoronam palorum cum propugnaculis altiorem. per MLWcompar. de circulo anni: MLWChart. Gosl. I 301 p. 330,21 (a. 1174/95) infra -amcoronam anni. b lychnuchus pensilis, rotaKron-, Radleuchter: MLWIso Otm. 1,8 cum lucernam, quae in medio ipsius -aecoronae pendebat, iterato vellet incendere. MLWThietm. chron. 2,28 p. 74,20 quot duci campanas sonare vel quot -ascoronas accendi preciperet (MLWChart. Aquens. 120. MLWal.). MLWChart. Basil. C I 108 p. 77,24 ut ... in omnibus festivitatibus -acorona pendens in ecclesia ... cum candelis ... impleatur. MLWChart. civ. Hild. 358 ad lumen -ecorone. persaepe. c comae (circa [] verticem) tonsaeHaarkranz, Tonsur: MLWVita Gertr. A 2 p. 456,13 capillos sanctae puellae ad instar -aecoronae (comę MLWvar. l.) abscisit. MLWConst. Constant. 254 papa super -amcoronam clericatus ... ipsam ex auro non est passus uti -amcoronam. MLWEkkeh. IV. cas. 72 per -amcoronam meam istam. MLWYsengrimus 1,857 tibi neglectam pensat renovare -amcoronam. MLWThietm. peregr. 28,13 omnes (Gregoriani) habent -ascoronas ..., laici quadratas, clerici rotundas. persaepe. d margo Rand: MLWVita Magni Fauc. I 2 p. 106,10 quanta rotunditas infra typri inerat -acorona (-amcoronam MLWvar. l.), talis MLWeqs. MLWGloss. III 409,57 St.-S. -acorona ranft vel bort. MLWibid. MLWal. e de confinio agri, limite: MLWChart. Carniol. I 30 p. 38,36 (c. 1044) ab hinc retorquetur (sc. finis) sursum usque ad -amcoronam terre sancti Mauri. 31 p. 41,27 vadit (sc. finis) per unam magnam -amcoronam usque ad pedes montis. MLWibid. MLWal. 2 spec.: a archit.: α crepido, margo muri excellensGesims, Mauerkrone: MLWMappae Clavic. 255 que trabibus subiacebit structura testea, cum -iscoronis prominentibus fiat. MLWEinh. Karol. 32 p. 37,7 in margine -aecoronae, quae ... interiorem aedis partem ambiebat. β murus circularis, communitio (castri)Ringmauer, Festungsanlage: MLWChart. Tirol. 683 (a. 1215) in pratis sub -acorona de Tremunno. MLWChart. Ital. Ficker 265 p. 309,15 quod idem ... Brianus ... habet ... in villa de Suscignalo cum sua -acorona et in sua pertinencia MLWeqs. MLWCod. Wang. Trident. 168 p. 359,17 quod -acorona de Castellano et -acorona de Besagno penitus destruantur. MLWibid. MLWal. b astron.: α halosHalo,Hof: MLWAlbert. M. meteor.3,4,1 p. 666a,24 tangemus de -iscoronis, quae graece ἁλωνες (cf. p. 344b,2 ἁλω) vocantur. 3,4,3 p. 668a,20 de circulo ... circa luminaria et stellas, qui graece ἁλων, ... latine -acorona vocatur. β de sidere C-aCorona Borealis q. d.: MLWHonor. August. imag. 1,116 C-aCorona, a Vulcano facta, ... inter astra locata. MLWBurch. Ursb. chron. p. 113,20 in directo sideris illius, quod vocant astrologi -amcoronam Ariadne. MLWal. c anat.: α margo (carnosus) unguisNagelwall: MLWWilh. Salic. chirurg. 1,32 p. 314C faciunt puncturae apostemari -amcoronam digiti. β -acorona oculi MLWi. q. irisRegenbogenhaut: MLWGloss. Roger. I A 3,6 p. 668,37 macula ... est passio, que provenit in -acorona oculi in perforatione uvee tunice. MLWPs. Galen. anat. 6 p. 185B circulus latus foramen habens in medio de uvea tunica ... oculi -acorona appellatur. MLWibid. iterum. γ de parte natium MLWi. q. sphincter aniSchließmuskel: MLWPaul. Aegin. cur. 224 trociscus et lithofrigium ... bona sunt et ad ragadas et circa -amcoronam (3, 59,1 στεφάνην) sordida ulcera. δ semicirculus hirsutus Hufkrone: MLWIordan. Ruff. equ. p. 87,7 fit ... infirmitas ... supra -amcoronam pedis proprie in pastura. MLWibid. MLWal. d bot. in nomine plantae -acorona regis q. d.: α hypericumTüpfel-Hartheu, Johanniskraut (Hypericum perforatum L.): MLWAlbert. M. veget. 6,319 -acorona regis est herba, ... alio nomine perforata vocatur, graece ... dicitur ypericon. MLWanimal. 8,177 -acorona regis (cf. p. 627a,8 μελίλωτον, quam illi (sc. Graeci) ypericon vocant (per confusionem, ut MLWvid.). β melilotumSteinklee (Melilotus officinalis Lam.): MLWMatth. Platear. gloss. p. 385C melilotum ... herba est diuretica ... et dicitur -acorona regia (MLWsim. MLWAlphita I p. 300,17). B de coetibus hominum (angelorum: l. 60; animalium: l. 54) ad modum circuli congregatis: 1 in univ.: MLWAldh. virg. II 1650 canes ... stipant ... aprum undique vallantes densa cingente -acorona. MLWConc. Karol. A 19D p. 131,4 adsistentibus in mo- dum -aecoronae presbyteris (MLWRahew. gest. 3,42 p. 216,19). MLWHist. peregr. MLWapp. p. 175,2 Turci ... ex omni parte quasi -acorona totum cinxerant. 2 expressius MLWi. q. congregatio, caterva, turba Versammlung, Schar, Menge: MLWCand. Fuld. Eigil. II 14,76 fratrum gyrante -acorona. MLWWalth. Spir. Christoph. II 1,159 comitum stipante -acorona. 2,34 ait angelicę quidam collega -aecoronae. MLWRahew. gest. 4,3 p. 236,7 imperator ... circumsedente eum -acorona ... heroum ... elocutus est: ‘eqs’. MLWCarm. de Frid. I. imp. 2244 hii vallum densa cingunt murosque -acorona. saepius. Leithe-Jasper
12409 Zeichen · 710 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 18./19. Jh.
    Goethe-Zeit
    corona

    Goethe-Wörterbuch · +2 Parallelbelege

    corona lat 1 ‘c. civica’: Bürgerkrone, Kranz aus Eichenlaub als röm Ehrenzeichen; Attribut einer antiken Kaiserbüste [ V…

  2. 19./20. Jh.
    Konversationslex.
    CORÓNA

    Hederich (Mythologie, 1770) · +2 Parallelbelege

    CORÓNA , æ, Gr . Cτέφανος, ου, am Himmel, soll von dem Vulcan aus Golde und indianischen Edelgesteinen verfertiget, und …

  3. Latein
    coronaf.

    Mittellateinisches Wb.

    corona , -ae f. ( κορώνη) I strictius de capitis ornamento circulari: A sertum — Kranz : 1 gener.: a in univ.: MLW Walth…

  4. Spezial
    corona

    Ladinisch-Deutsch (Mischí) · +1 Parallelbeleg

    corona [co·rọ·na] f. (-nes) 1 Krone f. 2 (pe 2 , punta, pilaster) ‹arch› Pfosten m., Säule f., Pfeiler m., Stützbalken m…

Verweisungsnetz

27 Knoten, 19 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 4 Kompositum 18 Sackgasse 5

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit corona

17 Bildungen · 17 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

corona‑ als Erstglied (17 von 17)

coronada

LDWB1

coronada [co·ro·nạ·da] f. (-des) Kolonnade f ., Säulengang m ., Säulenreihe f .

Coronādo

Meyers

Coronādo , Carolina , span. Dichterin, geb. 1823 in Almendralejo (Provinz Badajoz), erregte schon im 14. Jahr durch eine Ode: » A la palma «…

coronalis

MLW

corona·lis

coronalis , -e . 1 adi.: ad modum coronae formatus — kranz-, kronenförmig : a gener.: MLW Albert. M. animal. 2,75 quaedam genera avium haben…

*coronaliter

MLW

corona·liter

adv. * coronaliter . bot. MLW i. q. ad modum umbellae — doldenförmig : MLW Albert. M. veget. 6,346 -r coronaliter disponit feniculum fructum…

coronamentum

MLW

coronamentum , -i n. coronatio — Krönung : MLW Gisleb. Mont. chron. 92 comes Hanoniensis ... cum LXXX militibus et armis ad illud -um corona…

coronare

GWB

coronare lat: krönen; in Zitierung eines bibl (auch sprichw) Ausspruchs Nemo coronatur nisi qui certaverit ante 1) GWB Tgb 31.3.80 [ vgl s v…

Coronaria

Herder

corona·ria

Coronaria , kranzartige, lat., der Beiname mehrerer Arterien, welche einen kreisförmigen Verlauf haben.

Coronariae

Herder

Coronariae , Pflanzenfamilie mit einfacher, meist kronenartiger, selten balgartiger Blüthenhülle, die Blätter regelmäßig in 2 Reihen gestell…

coronarius

GWB

coronarius botan, Artbezeichnung: kranzartig s Agrostemma, Hedysarum Christa Dill Ch. D.

Coronātenschichten

Meyers

Coronātenschichten , Tone der mittlern Abteilung der Juraformation (s. d.).

coronatio

MLW

corona·tio

coronatio (-cio) , -onis f. impositio coronae — Krönung : 1 strictius: MLW Ord. coron. imp. 13,1 (s. XI. 2 ) instante tempore -is coronation…

Coronation

Herder

Coronation , lat., die Krönung.

Coronationinsel

Meyers

coronation·insel

Coronationinsel (spr. koronēsch'n-), antarktische Insel unter 60°50' südl. Br. und 45°50' westl. L., 60 km lang und gegen 1600 m hoch, zum A…

coronator

MLW

corona·tor

coronator , -oris m. 1 gener. i. qui coronat — einer der die Krönung vollzieht : a proprie de papa: MLW Bernold. Const. chron. MLW a. 1084 p…

coronatus

GWB

corona·tus

coronatus botan, Artbezeichnung: kranzartig s Coronilla Christa Dill Ch. D.

Corona Veneris

Herder

Corona Veneris , lat., Venuskrone, secundärer syphilitischer Ausschlag auf der Stirne.