lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

bouhhan

nur ahd. · 2 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

AWB
Anchors
2 in 2 Wb.
Sprachstufen
1 von 16
Verweise rein
24
Verweise raus
8

Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch

bouhhan st. n.

Bd. 1, Sp. 1293
bouhhan
st. n., mhd. bouchen, nhd. dial. schweiz. pauchen m., bōchen n. Schweiz. Id. 4,964. 972, schwäb. bauchen m.(?) Fischer 6,1597, bad. bauchen f. Ochs 1,127; as. bôkan, mnd. bâke, bâken f., mnl. baken; afries. beken, baken; ae. béacen; an. bákn; vgl. nhd. bake u. Kluge-Götze17 S. 45 s. v. — Graff III, 44.
pau-hh-an: nom. sg. Gl 1,234,9 (K); -ch-: dass. 212,11 (K). H 2,4,3; acc. sg. Gl 1,636,14 (Rb); -h-: nom. sg. 212,11 (Ra). 234,9 (pAv-; Ra); -kh-: acc. sg.? 260,9 (K; lat. typu, das wohl als acc. sg. typū = typum zu lesen ist; zur Schreibung -kh- vgl. Braune-Mitzka, Ahd. Gr. § 145 Anm. 4). — pou-hh-: acc. sg. -an Gl 1,518,30 (M, 4 Hss.); -ch-: nom. sg. -an, -on (-ov-) 702,56 (M, lat. abl.); dat. sg. -ane (4 Hss.), -ini 55. 57 (M); acc. sg. -an, -un, -en (-ov-) 518,31. 32 (M); dat. pl. -inun (-ov-), -inin 525,33. 33/34; -nun 2,604, 36 (M); -h-: dat. sg. -na 731,15. — pchinin: dat. pl. Gl 1,525,33 (Stuttg. theol. et phil. 218, 12. Jh.; vgl. Beitr. 11,300). — puochun: acc. sg. Gl 1,518,32 (M, clm 22 258, 12. Jh.; vgl. Beitr. 11,300). — pochun: acc. sg. Gl 4,275,16 (M, Goslar 2, 14. Jh.).
bouch-: nom. sg. -an Gl 2,80,74; dat. sg. -ene W L 47,11 (-ov-); dat. pl. -anon Gl 2,80,77. — bchan: acc. sg. Gl 1,518,33 (M, clm 6217, 13./14. Jh.; vgl. Beitr. 11,300). — boichene: dat. sg. W 47,11.
Verschrieben: doychene: dat. sg. WA 47,11 (wohl durch Verwechslung mit doychene = touganî als Fem. aufgefaßt, vgl. Beitr. 22,447 u. Anm. 1).
Zeichen: 1) Glossenwort: pauchan monstrum Gl 1,212,11 (Interprr. signum, kiaukitha ostentum). pauhhan forazaihhan portentum prodigium signum vel indicium 234,9. 2) Zeichen, das gegeben wird: a) Nicken, Wink (zum Ausdruck einer Aufforderung oder eines Gebotes): pchinin [nec capiaris] nutibus [illius (mulieris malae), Prov. 6,25] Gl 1,525,33. pouchane [in omnipotente domino, qui potest ... universum mundum uno] nutu [delere, confidimus, 2. Macc. 8,18] 702,55. pouchnun [Alexander ...] nutibus [hortabatur ad confessionem eos, Ruf., Hist. eccl. v,1,49] 2,604,36. pouhna [eum ...] nutu [advocans, Vita Ant. p. 38 b] 731,15; b) Zeichen, das Gott den Menschen gibt: pouhhan [dedisti metuentibus te] significationem [: ut fugiant a facie arcus, Ps. 59,6] Gl 1,518,30 (1 Hs. bouhhunga). 4,275,16. scheine mit eteslichemo boichene dinero chrefte, daz du min niene uergezzan nehabest W 47,11. 3) Fahnenzeichen, Fahne: pauchan [super Bethacarem levate] vexillum [: quia malum visum est ab aquilone, Jer. 6,1] Gl 1,636,14. 4) Anzeichen eines Sachverhaltes: bouchan [praescientia ... tametsi futuris eveniendi necessitas non est,] signum [tamen est necessario ea esse ventura, Boeth., Cons. 5,4 p. 132,28] Gl 2,80,74. bouchanon [probationem firma ratione subnixam constat non ex] signis [... sed ex convenientibus necessariisque causis esse ducendam, ebda. 37] 77. 5) gleichnishaftes Zeichen, Bild: pauchan ... Christes tagastern tac slafragan uuechenter typus ... Christi Lucifer diem sopitum suscitans H 2,4,3, hierher wohl auch: paukhan typu Gl 1,260,9 (s. o.).
Komp. fora-, heri-, spelbouhhan; Abl. bouh(ha)nîg, bouhhanlîh; bouh(ha)nen.
3170 Zeichen · 170 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 8.–11. Jh.
    Althochdeutsch
    bouhhanst. n.

    Althochdeutsches Wörterbuch · +1 Parallelbeleg

    bouhhan st. n. , mhd. bouchen, nhd. dial. schweiz. pauche n m., bōche n n. Schweiz. Id. 4,964. 972, schwäb. bauche n m. …

Verweisungsnetz

34 Knoten, 32 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 1 Hub 1 Wurzel 2 Kompositum 30

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit bouhhan

12 Bildungen · 9 Erstglied · 3 Zweitglied · 0 Ableitungen

bouhhan‑ als Erstglied (9 von 9)

bouh(ha)nen

AWB

bouh ( ha ) nen sw. v. ; as. bôknian; vgl. mnd. bâken; ae. béacnian; an. bákna. — Graff III, 44 f. pauhhanta: 3. sg. prt. Gl 1,179,29 ( R X …

bouh(ha)nento

AWB

bouh(ha)nento adv. part. prs. — Graff III, 45 s. v. bauhnjan. bauhnendo: I 34,12. andeutend, mit einem Hinweis: bihuuiu man in Iudases chunn…

bouh(ha)nîg

AWB

-bouh(ha)nîg adj. vgl. unbouh(ha)nîg adj.

bouhhanlîh

AWB

bouhhanlîh adj. — Graff III, 44. pauchan-lih: Grdf. Gl 2,620,7 ( Ja ). gleichnishaft, als Gleichnis dienend: typici ( typicum ) [... cruoris…

bouhhanlīh

KöblerAhd

bouhhanlīh , Adj. nhd. gleichnishaft, sinnbildlich, als Gleichnis dienend ne. exemplary, metaphorical ÜG.: lat. typicus Gl Q.: Gl (Anfang 9.…

bouhhannissa

AWB

bouhhan·nissa

bouhhannissa st. f. — Graff III, 44. pauchannissom: dat. pl. Gl 1,543,14 ( Ja ). Zeichen: Nicken, Wink: [ nec capiaris ] nutibus [ illius ( …

bouhhantlīhho

KöblerAhd

bouhhantlīhho , Adv. nhd. sinnbildlich, symbolisch ne. metaphorical ÜG.: lat. typice Gl Q.: Gl (4. Viertel 8. Jh.) I.: Lüt. lat. typice E.: …

bouhhan als Zweitglied (3 von 3)

forabouhhan

AWB

fora·bouhhan

forabouhhan st. n. ; ae. fórebéacen. — Graff III,44. fora-pauhan: nom. sg. Gl 1,226,35 ( Ra ); nom. pl. 4,220,37 ( fragm. S. Emm., 9. Jh. );…

heribouhhan

AWB

heri·bouhhan

heribouhhan st. n. ; as. heribōkan ( s. u. ); ae. herebéacen . — Graff III,44. heri-pauhh-an: acc. pl. Gl 2,345,57 ( clm 6325, 9. Jh.; oder …

spelbouhhan

KöblerAhd

spel·bouhhan

spelbouhhan , st. N. (a) nhd. Allegorie, Sinnbild ne. allegory ÜG.: lat. allegoria Gl Q.: Gl (765) I.: Lsch. lat. allegoria E.: s. spel, bou…