*borax (baur-, bort-, -ac(h), -ag, -as, -za, -ga, -xium MLW
sim.), -acis
f. (l. 42.70. p. 1539,3) vel n. (l. 44.62.68sqq.); ceterum de genere non constat. (arab. bauraq,
cf. Siggel, Arab.-dt. Wb. d. Stoffe. p. 78) MLW
form. MLW
plur.: nom. -ia: MLW
l. 62.70. p. 1126,54. gen. -ium: MLW
l. 72. MLW
abl. -bus: MLW
l. 59. MLW
metr. bŏ-:
p. 1539,3. I
de mineralibus MLW
i. q. nitrum, atincar vel sim. —
mineralisches Alkalisalz, Borax, Natron, Salpeter (cf. H. Kopp, Gesch. der Chemie. III. 1843. p. 339; IV. 1847. p. 36): A
gener. (cf. MLWGloss. III 549,46 St.-S.-xborax boras. 550,25 -sboras brandestoc [
a], brantstain [
b];
v. et MLW
Ahd. Wb. I. p. 1321sq.): 1
de natura et origine: a
de sale: MLWIoh. sacerd. 158 atincar, id est -gaboraga (MLWAlphita I p. 318,1 tinear, id est -xborax. MLWMorien. Rom. alch. p. 514
b,38 borteza, quod Arabice tincar dicitur [
cf. J. Ruska, Arab. Alchemisten. I. 1924. p. 44]. MLW
al.). MLWPs. Avic. anim. 2,4 p. 96 quae
(sales) sunt sal nitri, haurat, sal gemma MLW
eqs. MLWAlbert.
M. miner. 5,1,7 Arabes
nitrum baurac nominant.
v. et MLW
l. 66.68. p. 1539,4. adde: MLWPs. Avic. anim. 2 capit. p. 91 bortus non nominatur inter sales. b
de cummi arboris: MLWTheoph. sched. 3,29 gummi, quod vocatur barabas (parahas
LV) MLW
eqs. MLWIoh. Platear. simpl. med. p. 9b
r -xborax calida est et sicca ...; est ... gummi cuiusdam arboris nascentis in transmarinis partibus MLW
eqs. (sim. MLWGeber. clar. 2,67 -sboras est calidum MLW
eqs. [v. notam MLW
ed.]). MLWAlphita I p. 280,23 -xborax est gumma, unde solidantur aurum et argentum. MLW
al. v. et MLW
l. 51. c
de faece olei: MLWMatth. Platear. gloss. p. 395
C -xborax est faex olei; ... duplex faex invenitur, una inferius, quae dicitur amurca, alia superius, quae dicitur -xborax MLW
eqs. d
de liquore: v. MLW
l. 55sq. 2
de usu: a
alch.: MLWMappae Clavic. 202 (interp.) -sboras denarium i (
cf. 203). MLWAnon. secret. p. 66,31 (cod. R) -xborax ... quibusdam videtur esse species gummae cuiusdam, cuius usus necessarius non est nisi ... ad ... intimam unionem metallorum mixtorum MLW
eqs. (v. notam MLW
ed.). MLWHeraclius II 46 accipias illum liquorem, qui vocatur bures, et teres in vase
(v. notam MLW
ed. p. 142). 47 accipies pulverem de cupro factam ... et cum laxiva bures misces. MLWPs. Gerh. Crem. sept. p. 327,14 lava eos
(capillos) cum ... sapone et baurac. p. 350,36 cum baurax. MLWGeber. summ. 1,24 in salibus et aluminibus, nitris et -busboracibus (MLWIoh. sacerd. 49 aquam de -cborac et nitri. 50 pulverem ... -zaboraza vel nitri. MLW
al.). clar. 1,14 accipe de -eborace unciam unam MLW
eqs. (v. notam MLW
ed.). investig. 4 p. 484 vitrum et baurachia ... non indigent praeparatione. MLWPs. Avic. anim. 6,3 p. 220 de -gborag. MLW
al. v. et MLW
l. 20. p. 1126,57. b
pharm.: MLWGloss. Roger. I A 2,12 p. 618,11 -xborax et piper pulverizentur ... et superponatur pustulis. MLWWalth. Agil. med. 33 p. 133,21 ⌊baurach, id est salis nitri⌋ (⌊ ⌋ salis borac MLW
cod. II].
v. notam MLW
ed. p. 58). MLWWilh. Salic. chirurg. 1,59 p. 322
G drac. v salis baurachii. MLWMoses Panorm. marisc. 11 p. 172,8 duas dracmas -xiiboraxii (gloss.: -cisboracis). MLW
al. B
de speciebus: MLWAnon. secret. p. 34,17sq. (cod. R) -iaboracia sunt vi: -xborax rubea, -xborax aurificum, -xborax zaraunde, -xborax Arabie, nitrum et tinchar
(v. notam MLW
ed. p. 35). p. 40,28 (cod. R) colores -iumboracium MLW
eqs. (v. notam MLW
ed. p. 40sq.). MLWPs. Gerh. Crem. sal. I 54 frustrum baurac sapientum
(v. notam MLW
ed. p. 43). MLWPs. Otho med. 43 si tibi veracem mens est novisse -emboracem, elige candentem, duram, sine sorde nitentem. MLWPs. Avic. anim. 5,15 p. 139 est baurach sal currens ..., baurach est in multis modis: baurach de pane, de aqua, baurach de mena MLW
eqs. 6,29 p. 383 -cborac est in tribus modis: unum multum rubeum et dicitur -cborac canimi, et alia maneries est minus rubea et dicitur -cborac acerabam, et alia maneries est baurac, quod trahit ad albedinem et vocatur -cborac espini MLW
eqs. v. et p. 1126,54. II A
de gemma MLW
i. q. batrachites —
Krötenstein (cf. H. Bächtold-Stäubli, Handwörterbuch des deutschen Aberglaubens. V. 1932/33. p. 631sqq. MLW
s. v. ‘
Krötenstein’
): MLWAlbert.
M. miner. 2,2,2 p. 32
a,22 -xborax ... lapis est, qui ita dicitur a buffone, quod in capite ipsum portat MLW
eqs. B
de animali MLW
i. q. species bufonis —
Krötenart: MLWAlbert.
M. animal. 26,10 -xborax species est bufonis, quod fusci coloris et est maximum ...; hoc genus bufonis lapidem in fronte portare consuevit MLW
eqs. III
de herba MLW
i. q. (radix) lanaria —
Seifenkraut (Saponaria officinalis L., cf. MLW
Tschirch, Hb. d. Pharmakogn. II. p. 1522): v. p. 1541,16sqq. cf. p. 1538,15. Schmidt