lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

borax

mhd. bis lat. · 15 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
15 in 15 Wb.
Sprachstufen
7 von 16
Verweise rein
23
Verweise raus
4

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

*borax

Bd. 1, Sp. 1538
*borax (baur-, bort-, -ac(h), -ag, -as, -za, -ga, -xium MLWsim.), -acis f. (l. 42.70. p. 1539,3) vel n. (l. 44.62.68sqq.); ceterum de genere non constat. (arab. bauraq, cf. Siggel, Arab.-dt. Wb. d. Stoffe. p. 78) MLWform. MLWplur.: nom. -ia: MLWl. 62.70. p. 1126,54. gen. -ium: MLWl. 72. MLWabl. -bus: MLWl. 59. MLWmetr. bŏ-: p. 1539,3. I de mineralibus MLWi. q. nitrum, atincar vel sim.mineralisches Alkalisalz, Borax, Natron, Salpeter (cf. H. Kopp, Gesch. der Chemie. III. 1843. p. 339; IV. 1847. p. 36): A gener. (cf. MLWGloss. III 549,46 St.-S.-xborax boras. 550,25 -sboras brandestoc [a], brantstain [b]; v. et MLWAhd. Wb. I. p. 1321sq.): 1 de natura et origine: a de sale: MLWIoh. sacerd. 158 atincar, id est -gaboraga (MLWAlphita I p. 318,1 tinear, id est -xborax. MLWMorien. Rom. alch. p. 514b,38 borteza, quod Arabice tincar dicitur [cf. J. Ruska, Arab. Alchemisten. I. 1924. p. 44]. MLWal.). MLWPs. Avic. anim. 2,4 p. 96 quae (sales) sunt sal nitri, haurat, sal gemma MLWeqs. MLWAlbert. M. miner. 5,1,7 Arabes nitrum baurac nominant. v. et MLWl. 66.68. p. 1539,4. adde: MLWPs. Avic. anim. 2 capit. p. 91 bortus non nominatur inter sales. b de cummi arboris: MLWTheoph. sched. 3,29 gummi, quod vocatur barabas (parahas LV) MLWeqs. MLWIoh. Platear. simpl. med. p. 9br -xborax calida est et sicca ...; est ... gummi cuiusdam arboris nascentis in transmarinis partibus MLWeqs. (sim. MLWGeber. clar. 2,67 -sboras est calidum MLWeqs. [v. notam MLWed.]). MLWAlphita I p. 280,23 -xborax est gumma, unde solidantur aurum et argentum. MLWal. v. et MLWl. 51. c de faece olei: MLWMatth. Platear. gloss. p. 395C -xborax est faex olei; ... duplex faex invenitur, una inferius, quae dicitur amurca, alia superius, quae dicitur -xborax MLWeqs. d de liquore: v. MLWl. 55sq. 2 de usu: a alch.: MLWMappae Clavic. 202 (interp.) -sboras denarium i (cf. 203). MLWAnon. secret. p. 66,31 (cod. R) -xborax ... quibusdam videtur esse species gummae cuiusdam, cuius usus necessarius non est nisi ... ad ... intimam unionem metallorum mixtorum MLWeqs. (v. notam MLWed.). MLWHeraclius II 46 accipias illum liquorem, qui vocatur bures, et teres in vase (v. notam MLWed. p. 142). 47 accipies pulverem de cupro factam ... et cum laxiva bures misces. MLWPs. Gerh. Crem. sept. p. 327,14 lava eos (capillos) cum ... sapone et baurac. p. 350,36 cum baurax. MLWGeber. summ. 1,24 in salibus et aluminibus, nitris et -busboracibus (MLWIoh. sacerd. 49 aquam de -cborac et nitri. 50 pulverem ... -zaboraza vel nitri. MLWal.). clar. 1,14 accipe de -eborace unciam unam MLWeqs. (v. notam MLWed.). investig. 4 p. 484 vitrum et baurachia ... non indigent praeparatione. MLWPs. Avic. anim. 6,3 p. 220 de -gborag. MLWal. v. et MLWl. 20. p. 1126,57. b pharm.: MLWGloss. Roger. I A 2,12 p. 618,11 -xborax et piper pulverizentur ... et superponatur pustulis. MLWWalth. Agil. med. 33 p. 133,21 ⌊baurach, id est salis nitri⌋ (⌊ ⌋ salis borac MLWcod. II]. v. notam MLWed. p. 58). MLWWilh. Salic. chirurg. 1,59 p. 322G drac. v salis baurachii. MLWMoses Panorm. marisc. 11 p. 172,8 duas dracmas -xiiboraxii (gloss.: -cisboracis). MLWal. B de speciebus: MLWAnon. secret. p. 34,17sq. (cod. R) -iaboracia sunt vi: -xborax rubea, -xborax aurificum, -xborax zaraunde, -xborax Arabie, nitrum et tinchar (v. notam MLWed. p. 35). p. 40,28 (cod. R) colores -iumboracium MLWeqs. (v. notam MLWed. [] p. 40sq.). MLWPs. Gerh. Crem. sal. I 54 frustrum baurac sapientum (v. notam MLWed. p. 43). MLWPs. Otho med. 43 si tibi veracem mens est novisse -emboracem, elige candentem, duram, sine sorde nitentem. MLWPs. Avic. anim. 5,15 p. 139 est baurach sal currens ..., baurach est in multis modis: baurach de pane, de aqua, baurach de mena MLWeqs. 6,29 p. 383 -cborac est in tribus modis: unum multum rubeum et dicitur -cborac canimi, et alia maneries est minus rubea et dicitur -cborac acerabam, et alia maneries est baurac, quod trahit ad albedinem et vocatur -cborac espini MLWeqs. v. et p. 1126,54. II A de gemma MLWi. q. batrachitesKrötenstein (cf. H. Bächtold-Stäubli, Handwörterbuch des deutschen Aberglaubens. V. 1932/33. p. 631sqq. MLWs. v.Krötenstein): MLWAlbert. M. miner. 2,2,2 p. 32a,22 -xborax ... lapis est, qui ita dicitur a buffone, quod in capite ipsum portat MLWeqs. B de animali MLWi. q. species bufonisKrötenart: MLWAlbert. M. animal. 26,10 -xborax species est bufonis, quod fusci coloris et est maximum ...; hoc genus bufonis lapidem in fronte portare consuevit MLWeqs. III de herba MLWi. q. (radix) lanariaSeifenkraut (Saponaria officinalis L., cf. MLWTschirch, Hb. d. Pharmakogn. II. p. 1522): v. p. 1541,16sqq. cf. p. 1538,15. Schmidt
4759 Zeichen · 328 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 1050–1350
    Mittelhochdeutsch
    boraxSb.

    Köbler Mhd. Wörterbuch · +1 Parallelbeleg

    borax , Sb. Vw.: s. boras

  2. 15.–20. Jh.
    Neuhochdeutsch
    Borax

    Adelung (1793–1801) · +3 Parallelbelege

    Der Borax , des -es, plur. inus. 1) Der Nahme eines Mittelsalzes, welches aus China und Japan in Gestalt seifenartiger m…

  3. 18./19. Jh.
    Goethe-Zeit
    Borax

    Goethe-Wörterbuch

    Borax weiß-gelbliches Mineral, in seiner chem Zusammensetzung ein Salz der Borsäure [ schemat Übersicht üb Farben u Farb…

  4. 19./20. Jh.
    Konversationslex.
    BORAX

    Hederich (Mythologie, 1770) · +2 Parallelbelege

    BORAX , ăcis , einer von Aktäons vielen Hunden, welche endlich ihren Herrn selbst zerrissen und fraßen. Hyg. Fab. 181 . …

  5. modern
    Dialekt
    Borax

    Bayerisches Wörterbuch · +2 Parallelbelege

    Borax Band 2, Spalte 2,1679

  6. Sprichwörter
    Borax

    Wander (Sprichwörter)

    Borax 1. Borax und Löthen hilft manchem Goldschmied aus Nöthen. – Bücking, 131. 2. Borax und Schlageloth hilft manchem G…

  7. Latein
    *borax

    Mittellateinisches Wb.

    * borax (baur-, bort-, -ac(h) , -ag, -as, -za , -ga, -xium MLW sim. ), -acis f. (l. 42.70. p. 1539,3) vel n. (l. 44.62.6…

Verweisungsnetz

40 Knoten, 27 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 3 Kompositum 25 Sackgasse 12

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit borax

9 Bildungen · 7 Erstglied · 2 Zweitglied · 0 Ableitungen

borax‑ als Erstglied (7 von 7)

Boraxsäure

Campe

borax·saeure

○ Die Boraxsäure , o. Mz. die dem Borax eigenthümliche Säure, welche durch die Scheidekunst dargestellt wird.

Boraxsauer

Campe

borax·sauer

○ Boraxsauer , adj. u. adv. mit Boraxsäure in Verbindung gebracht, z. B. boraxsaures Blei.

borax als Zweitglied (2 von 2)

Kalkborax

Campe

kalk·borax

Der Kalkborax , des — es , o. Mz . in der Scheidekunst, boraxsaure Kalkerde.